Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Nane (Mentha)

Nane (Mentha) Ali Emir ORHAN
Nane (Mentha) cinsine bağlı Elma nanesi (Mentha suaveolens) popülasyonu.
4 dakika
4,482
Tüm Reklamları Kapat
Nane
  • Bilimsel Adı Mentha
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Nane
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Mintha
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Tanım ve Genel Bilgiler

Ballıbabagiller (Lamiaceae) familyası bağlı olan Nane (Mentha) cinsi bitkiler çok yıllık (yaşam süresi en az üç yıl) olan bitkiler grubunda yer alır. Aromatik olarak en fazla kullanılan bitkilerden birisidir. Yaprakları karşılıklı şekilde genellikle tüylü ve tırtıklıdır. Yaprak renkleri koyu yeşil, grimsi, mor, mavi ve bazen soluk sarı gibi çeşitli renklerde olabilir. Çiçekler; mor, pembe, beyaz, gri gibi renklerde olabilir. Taçlar genellikle iki dudaklı ve dört alt eşit loblar halinde bulunmaktadır. Islak ortamlarda ve nemli toprakları sevmektedirler.

Nane (Mentha) cinsine bağlı Mızraklı nane (Mentha spicata / Mentha × piperita) çiçeği, Bursa.
Nane (Mentha) cinsine bağlı Mızraklı nane (Mentha spicata / Mentha × piperita) çiçeği, Bursa.
Ali Emir Orhan

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Nane (Mentha) cinsi yaklaşık 43 türe ev sahipliği yapan bitkiler topluluğudur. Bu bitkilerden Türkiye’de büyük bir kısmı yetiştirilmektedir ve yaygın olarak bulunmaktadır. Ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasındaki en büyük bitki kabilesi olan Mentheae (Ada çayı, çördük, nane ve kekik) taksonuna bağlıdır. Nane (Mentha) cinsinde bulunan türler 3.000'den fazla isim ile anılmaktadır bunların çoğu sinonim (eş anlamlı) veya halk arasında kullanılan isimlerden oluşmaktadır. Cinsin birçok türü kolaylıkla melezlendiğinden dolayı türleri sınıflandırmak zorlaşmaktadır. Bilim insanları, Nane (Mentha) cinsinin beş milyon yıl önce Pliyosen dönemden kalma fosillerini bulmuştur.

Nane (Mentha) cinsine bağlı Yarpuz (Mentha pulegium) çiçekleri, Bursa.
Nane (Mentha) cinsine bağlı Yarpuz (Mentha pulegium) çiçekleri, Bursa.
Ali Emir Orhan

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Dünyanın büyük bir kısmında gözükmektedir. Avrupa, Afrika, Asya, Avustralya ve Kuzey Amerika'da kozmopolit bir dağılıma sahiptir. Bitkiler mantar, yaprak lekesi, nematodlar, virüsler, Beyaz sinekler (Aleyrodidae) ve Yaprak bitleri (Aphidoidea) gibi parazit ve patojenlere maruz kalabilir.

Popülasyon ve Koruma Statüsü

IUCN Kırmızı Liste tarafından Asgari Endişe (nesli tehlikede olmayan), yani Least Concern (LC) olarak sınıflandırılan 8 tür bulunmaktadır. Neredeyse tehdit altında olan (Şu anda tehlikede olmayan fakat yakın gelecekte olma potansiyeline sahip), yani Near threatened (NT) olarak sınıflandırılan 1 tür bulunur. Hassas (vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi büyük olan), yani Vulnerable (VU) olarak sınıflandırılan 1 tür bulunmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Nane (Mentha) cinsine bağlı Su nanesi (Mentha aquatica) popülasyonu, Bursa.
Nane (Mentha) cinsine bağlı Su nanesi (Mentha aquatica) popülasyonu, Bursa.
Ali Emir Orhan

Davranış ve Etoloji

Vejetatif üreme (özellikle çelikle), tohum ve dallandırma yolları ile çoğalmaktadır. Tohum ile çoğaltma yöntemleri çok değişkenliğe sahip olunduğundan güvenli bir yöntem değildir. Kontrolsüz yayılma eğilimleri nedeniyle bazı nane türleri istilacı olarak kabul edilmektedir. Çok hızlı büyüme ve yayılma politikasına sahiptir.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Nane (Mentha) cinsi bitkiler yüksek baharat kalitesi yüzünden yemek pişirmede, aroma vermekte, süslemede veya dekorlarda kullanılmaktadır. Nane türlerinin yaprakları aromatik ve hafif acımsı bir tada sahiptir ve ağızda kalan soğuk bir tada sebep verir. Çaylarda, içeceklerde, jölelerde, şuruplarda, şekerlemelerde, antiseptik ağız solüsyonlarında, diş macununda, sakızlarda ve dondurmalarda aroma verici ve katkı maddesi olarak kullanılır. Neredeyse tüm Dünya mutfağında yaygınlıkla kullanılmaktadır. Nane yağı; eşek arıları, karıncalar ve hamam böcekleri gibi yaygın gözüken böcekleri öldürme kabiliyeti nedeniyle çevre dostu bir böcek ilacı olarak kullanılmaktadır. Antik Yunan'da nane, biberiye ve mersin ile birlikte cenaze törenlerinde ölünün kokmasını engellemek için kullanılırdı.

Nane (Mentha) cinsine bağlı Elma nanesi (Mentha suaveolens) popülasyonu, Bursa.
Nane (Mentha) cinsine bağlı Elma nanesi (Mentha suaveolens) popülasyonu, Bursa.
Ali Emir Orhan

Geleneksel tıp ve mitolojilerde yerini almıştır. Ruhu canlandırdığı, kötü ruhlardan koruduğu, manevi güç ve kuvvet verdiği, algıyı arttırdığına inanılmıştır. Bu nedenle cenaze törenlerinde, dini ritüeller ve ibadetlerde, bazı inanışlarda trans ve kanallaşma olarak adlandırılan medyumluk gibi amaçlar için kullanılmaktadır. Efsaneye göre ölülerin ve yeraltının tanrısı Hades, Su perilerinden (Nympha) olan, yeri ve denizi dolduran sayısız çokluktaki dişi, tanrısal varlıklar olarak adlandırılan inanılmaz güzel bir periye âşık olur. İzmit yöresindeki ormanların birisinde yaşantısını sürdüren bu perinin ismi Minthe veya Mentha olup Hades’in karısı ve ölüler ülkesinin tanrıçası olan Persephone tarafından kıskanılacak ve öldürülmesi için planlar yapılacaktır. Hazırlıkları tanımlayan Persephone kıskandığı güzeller güzeli superisi Minthe'yi ayaklarının altına alır, çiğner ve ezerek öldürür. Güzelliğinden etkilendiği Hades onu güzelliği kokuya bürünsün ve ebediyen kaybolmasının diye, yeri geldiği zaman şifa dağıtması amacıyla naneye çevirir. Mitoloji sebebiyle sevgiyi, aşkı, kaybolmayan güveni ve ulaşılamayan aşkı, erdemi simgeler.

Etimoloji

Mentha Latince nane anlamına gelmektedir. Mentol Yunanca bir kelimedir, aslı kökeni ''Mentha oleum'' olup, nane yağı anlamına gelmektedir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
24
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 9
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Muhteşem! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. Mentha. Farklı Dillerdeki Wikiler Kontrol Edilmiştir Ve İncelenmiştir.. (8 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 8 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • IUCN Red List. The İucn Red List Of Threatened Species. (8 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 8 Ağustos 2020. Alındığı Yer: IUCN Red List. | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. List Of Mint Diseases. (8 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 8 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • S. Kokkini, et al. Https://En.wikipedia.org/Wiki/Mentha. (1 Ocak 2016). Alındığı Tarih: 8 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Science Direct | Arşiv Bağlantısı
  • S. W. Smith. (1873). Dictionary Of Greek And Roman Biography And Mythology.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/12/2023 07:26:53 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9131

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Molekül
Çeşitlilik
Hayatta Kalma
Pandemik
İhtiyoloji
Sürüngen
Evrim Kuramı
Mit
Einstein
Yaşamın Başlangıcı
Uluslararası Uzay İstasyonu
İklim
Hava
Hızlı
Yeşil
Elektrik
Yanlış
Şiddet
Homeostasis
Jeoloji
Orman
Matematik
Yeme
Viral
Beslenme Davranışı
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Ay Nasıl Oluştu?
Ay Nasıl Oluştu?
Balinalar Nefesini Nasıl 2 Saat Tutabiliyor?
Balinalar Nefesini Nasıl 2 Saat Tutabiliyor?
Işıldayan Bu Taş Radyoaktif mi? | Yooperlite Taşı
Işıldayan Bu Taş Radyoaktif mi? | Yooperlite Taşı
Büyük Deprem Nerede, Ne Zaman ve Ne Büyüklükte Olacak? | Deprem Tahmini!
Büyük Deprem Nerede, Ne Zaman ve Ne Büyüklükte Olacak? | Deprem Tahmini!
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
E. Ağacı, et al. Nane (Mentha). (8 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 3 Aralık 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9131
Ağacı, E., Türkoğlu, P. (2020, August 08). Nane (Mentha). Evrim Ağacı. Retrieved December 03, 2023. from https://evrimagaci.org/s/9131
E. Ağacı, et al. “Nane (Mentha).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, 08 Aug. 2020, https://evrimagaci.org/s/9131.
Ağacı, Evrim. Türkoğlu, Pedram. “Nane (Mentha).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, August 08, 2020. https://evrimagaci.org/s/9131.
Geri Bildirim Gönder
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close