Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, io9 isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 6 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Sinirbilimciler, anı oluşturan moleküllerin canlı bir hayvanın beynindeki dolaşımını gerçek zamanda ilk kez gözlediler. Bu eşi görülmemiş buluş, sinir hücrelerinin anıları nasıl oluşturduğuna ışık tutuyor.

Anıyı hatırlayabilmenin, daha doğrusu yeniden oluşturabilmenin öncesinde onun kodlanması ve beyinde saklanması gereklidir. Moleküler yapıların değişimini gerektiren ve nöronlar arasındaki sinaptik transmisyonları değiştiren, dinamik ve karmaşık bir süreçtir. Ancak bu süreci olurken izlemek, söylemesi kolay yapması zor bir iştir. 

Floresan Yeşil Parıltı

Gerçekte nöronlar her türlü tahribata inanılmaz derecede duyarlıdır, bu nedenle onları canlı beyin hücrelerinde anı oluşturma işlerini yaparken gözlemlemek hiç de kolay bir iş değildir. Bunun üstesinden gelmek ve zarar vermeden onları derinlemesine incelemek için, Yeshiva Üniversitesi’ndeki Albert Einstein Tıp Fakültesi araştırmacıları, beta aktin proteini (hücre yapısı ve sağlamlığı için gerekli proteinler) kodlayan mesajcı RNA’nın (mRNA) tüm moleküllerini floresanla işaretledikleri bir fare modeli geliştirdiler.

Beta aktin, beyin nöronlarında bulunan ve yapısal olarak önemli olan bir proteindir, aynı zamanda anı oluşumunda anahtar bir role sahiptir. mRNA ise DNA’nın genetik bilgisini kopyalayıp onu proteinlere ileten, böylece yaşamı mümkün kılan büyük bir RNA molekül ailesidir. Bu sürecin oluşumunu aşağıdan izleyebilirsiniz:

Albert Einstein College of Medicine

Maskeleme ve Maske Kaldırma

Bu inanılmaz videoyu yapmak için, araştırmacılar farenin hipokampusundaki (anıların oluşturulduğu ve saklandığı yer) nöronları uyardılar. Floresanla parlaklaştırılan beta aktin mRNA moleküllerini, nöronların çekirdeğinde oluşurken ve dendritler (nöronların dallanmış çıkıntıları) arasında dolaşırken izlediler.

Bilim insanları bunu izlerken, nöronlardaki mRNA’nın, anı oluşturan proteinlerin işlevlerini yönetmek için çok ustaca ve daha önce görülmemiş bir strateji geliştirdiğini fark ettiler. Bilim insanlarının “maskeleme” ve “maskeyi kaldırma” olarak tanımladıkları bu özgün süreç, beta-aktin proteinin belirli zaman ve yerlerde ve belirli miktarlarda sentezlenmesini sağlıyor. Baş araştırmacı Robert Singer açıklamasında şunları belirtti:

Nöronların protein sentezini özellikle aktifleştirmesi ve sonra kapatması, anıların oluşma şekli tahminlerimize birebir uyuyor. Nöronun sıkça uyarılması, mRNA’nın sık ve kontrollü atışlar hâlinde orada bulunmasını sağlıyor, bu da sinapsın güçlenmesi için beta-aktin proteinin tam da gerekli olan yerde toplanmasına neden oluyor.

İlginç şekilde, araştırmacılar yapay bir gen kullanmak zorunda olmadan veya deneyi tehlikeye atabilecek başka bir müdahaleye gerek kalmadan bir fare modeli geliştirebildiler.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: io9 | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/10/2020 15:13:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1923

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Avcı
Vaka
Felsefe
Yapay Zeka
Genetik Mühendisliği
Güneş
Fosil
Ölüm
Sağlık Bilimleri
Lipit
Genetik Müdahale
Hamilelik
Kedi
Doğum
Anne
Cinsel Seçilim
Şüphecilik
Böcek Bilimi
Eğilim
Ornitoloji
Ses Kaydı
Göğüs Hastalığı
Organ
Salgın
Grip
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, cehaletin topografisidir.”
Oliver Wendell Holmes
Geri Bildirim Gönder