Modern İnsanlar Neden Daha Fazla Neandertal Genine Sahip Değil?
/old/content_media/42b2db8402d5b909eb083600a578d05b.jpg)
- Çeviri
- Moleküler Antropoloji
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Modern insanlar ve Neandertallerin çiftleşmesi sonucu günümüzdeki Avrupalı ve Asyalıların genomlarında yüzde 1,5-2,1 oranında Neandertal DNA'sı bulunmaktadır.
- Doğal seleksiyon, zararlı Neandertal gen varyantlarını yavaş yavaş modern insan popülasyonlarından temizleyerek bu genlerin zamanla azalmasına neden olmuştur.
- Neandertal popülasyonunun küçük olması nedeniyle zararlı gen varyantları orada kalırken, modern insanların büyük popülasyonları bu zararlı alelleri daha başarılı şekilde ortadan kaldırmıştır.
Neandertaller, yaşadıkları dönemde modern insanların en yakın akrabalarıydı. Önceki araştırmalar, Afrika'dan göç eden modern insanların on binlerce yıl önce Neandertallerle karşılaştıklarını ve birbirleriyle karıştıklarını gösterdi. Kaliforniya Üniversitesi'nde evrimsel biyolog olan çalışmanın baş yazarı Ivan Juriç şöyle diyor:
Modern Avrupalıların ve Asyalıların atalarının, Neandertallerle çiftleştiğini biliyoruz ve sonuç olarak, bu insanların günümüzdeki torunları, genomlarında bir miktar Neandertal DNA'sına sahipler.
2014'te yayınlanan bulgular, bu türden melezleşmelerin hibrit torunlarının, bu Neandertal genlerinden birçoğundan yararlanabilmiş olduğunu öneriyor. Örneğin, Neandertal mutasyonları, günümüz Avrupalı modern insanlarında bağışıklık sistemine iltihapları önleme konusunda yardımcı olmaktalar.
Bununla birlikte, günümüzde Neandertal genetik materyali, 2010'da yayınlanan Neandertal genomunun taslak dizilimine göre, Afrika dışındaki insan genomlarının yalnızca yüzde 1,5 ila 2,1'ini oluşturuyor. Bu, zamanla bazı genetik materyallerin kaybolduğu anlamına geliyor. Juric ve arkadaşları, evrimsel "temizliğin" neden gerçekleştiğini daha iyi anlamak için, modern insan genomunda Neanderthal DNA'sının nerede olduğunu araştırdılar. Juric şöyle diyor:
Modern insanlar ve Neandertallerin çocukları, zararlı alelleri olan, zararlı genetik varyantlara sahip olan Neandertal DNA bölümlerine sahip olsaydı çocuk sahibi olma ihtimalleri azalır ve bu şekilde Neanderthal bölümlerini gelecek kuşaklara daha az aktarırlardı.
Bu yolla, doğal seleksiyonla evrim mekanizması, zararlı alelleri içeren Neanderthal kesimlerinin zamanla, zararlı varyantları içermeyen Neanderthal kesimlerinden daha hızlı şekilde popülasyonlardan çıkartılmasını garanti eder.
Önceki araştırmalar, genler arasındaki nispeten inaktif bölgelere kıyasla, genlere yakın bölgelerde daha az Neandertal DNA'sı bulunduğunu bulmuştu. Juric, doğal seleksiyonun bu genlerin Neandertal varyantlarını yok ettiği görüşünde.
Juric ve meslektaşları doğal seleksiyonun Neandertal DNA'sının bulunduğu bölgelerin ve modern insan genleri arasındaki uzaklığa etkilerini taklit eden bir bilgisayar modeli geliştirdiler. Neandertaller ile modern insanlar arasındaki melezleşme ile modern insan genomunda bulunan Neandertal DNA'sının miktarı ve yerleri arasındaki zaman farkı göz önüne alındığında, bulgular, Neandertallerin ve modern insanların çiftleşmesinin ardından modern insan genomuna giren birçok Neanderthal gen varyantlarının "zayıf şekilde zararlı" - yani "doğal seleksiyonla yavaş yavaş kaldırılıyor" olduklarını gösteriyor.
Araştırmacılar, çok hafif negatif gen varyantlarının veya alellerinin, Neandertallerde varlığını sürdürdüklerini ileri sürdüler çünkü, Neandertaller, modern insanlara göre çok daha küçük nüfusa sahipti. Bununla birlikte, bu gen varyantları modern insanlara girdiğinde, modern insanların daha büyük popülasyonları - ve dolayısıyla daha büyük gen havuzları - bu zararlı alelleri yok etmekte daha başarılıydı. Juric şöyle diyor:
Neandertaller Avrupa'da daha büyük nüfusa ulaşsaydı ya da modern insan nüfusu yavaşlasaydı, bugün bazılarımızın genomunda muhtemelen daha fazla Neandertal kökenli gen olacaktı.
Gelecekteki araştırmalar, modern insanın, soyu tükenmiş akrabalarından hangi genetik varyantın modern insan genomlarının dışında bırakıldığını araştırabilir. Juric sözlerini şöyle bitiriyor:
Neanderthal allellerinin hangilerinin aleyhte seçilime uğradığını bilmek isterim. İlgili genler hakkında daha fazla bilgi bir kez öğrenildiğinde, bu genlerin ne yaptığını ve modern insanlarda hangi özelliklerle ilişkili olduklarını sorabiliriz, o zaman, modern insan-Neandertal hibritlerinin özellikleriyle ilgili bazı tahminlerde bulunabiliriz.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Merak Uyandırıcı!5

- Tebrikler!4

- Muhteşem!1

- Mmm... Çok sapyoseksüel!1

- İnanılmaz1

- Bilim Budur!0

- Güldürdü0

- Umut Verici!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

- Çeviri Kaynağı: Live Science | Arşiv Bağlantısı
- Ivan Juric, et al. (2016). The Strength Of Selection Against Neanderthal Introgression. PLOS One. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 06.11.2026 14:31:14 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/7117
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.