Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Mikro Uyku Nedir?

Mikro Uyku Nedir? Nattakorn Maneerat (Getty Images)
3 dakika
38,959
Podcast
7:06
Kaya Erdem Yılmaz
Seslendiren
48
  • İndir
  • Dış Sitelerde Paylaş
Tüm Reklamları Kapat

Sıkıcı bir filmin ortasında göz kapaklarınızın 1 veya 2 saniyeliğine kapandığı, başınızın önünüze düştüğü ve birdenbire sarsılarak kendinize geldiğiniz ve filmde az önce ne olup bittiği ile ilgili en ufak bir fikrinizin olmadığı o anları hiç yaşadınız mı? İşte o tatlı uykuya nasıl daldığınızı farketmediğiniz, tamamen normal olan ve yaklaşık 1 ila 15 saniye arasında gerçekleşen bu hafif uyku durumuna mikro uyku denmektedir.

Mikro uyku esnasında, bazı hallerde, gözleri açık durumda olsa bile kişi, bakışlarını belli bir noktaya sabitlemiş bir şekilde bakabilir ve çevreden gelen uyaranlara verdiği tepkinin süresinde düşüş olabilir. Ayrıca, uykuya dalıp gittiği anlarda etrafında ne olduğuna dair pek bir şey hatırlamayabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Sebepleri Nelerdir?

Mikro uykunun sebeplerinden biri uykuyu yeterince alamamak ya da kalitesiz uyku uyumaktır. Yeterli uyku alamadığımızda beynimiz, bu uyku açığını kapatmak üzere gün içerisinde herhangi bir işin ortasında bizi uyumaya yönlendirebilir. Ayrıca, o an yapıyor olduğumuz işin tekdüze oluşu da diğer bir sebeptir. Örneğin, uzun süreler boyunca yaptığımız otoyolda araba kullanmak veya dikiş makinesinde dikiş dikmek gibi aktiviteler monoton hale gelmeye başladığında göz kapaklarımız ağırlaşabilir ve uyuma ihtiyacı hissedebiliriz.

Mikro Uyku Nasıl Meydana Gelir?

Normalde yemek yemek, konuşmak veya spor yapmak gibi sıradan bilinçli aktiviteleri yerine getirirken beynimiz beta dalgaları üretir. Mikro uyku sürecinden hemen önce "bilinçli" olan beyin, bu kısa uykuya geçerken beta dalgalarından, uykuyla veya dinginlik durumuyla ilişkili olan teta dalgalarına ani bir sıçrayış yapar.

Tüm Reklamları Kapat

Yapılan EEG ölçümleri sonucunda mikro uykunun, normal bir uyku döngüsünün 2. evresiyle benzerlik gösterdiği anlaşılmıştır. Uykunun 2. evresinde kalp hızı yavaşlar ve vücut ısısı düşer. Artık beyin derin uykuya geçmeye hazırdır. Ancak 2. evreden farklı olarak mikro uykudayken beynimiz, çevreden gelen uyaranlar neticesinde veya bazı sosyal koşullardan ötürü (sınavın ortasında uyumamak gerektiği gibi) derin uykuya geçiş yapamaz. Diğer bir ifadeyle, sanki uyumaya devam etmemesi gerektiğini biliyor gibidir. İşte, beyin uykuda olduğunu ama uyanması gerektiğini saniyeler sonra "anladığında" ani bir sarsılışla uyanırız.

Gelin, bu duruma bir de sinirbilimsel pencereden bakalım ve NeuroImage dergisinde yayımlanmış bir araştırmadan bahsedelim. Yapılan çalışmalarda mikro uyku deneyimleyen kişilerin uykuyu düzenlemekten sorumlu talamus adlı beyin bölgesinde bir etkinlik azalması olduğu, buna karşın dikkat vermeyle ve duyusal girdinin işlenmesiyle ilintili beyin bölgelerinde ise aktivite artışı olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, mikro uyku esnasında uyku ve uyanıklık ile ilişkili beyin bölgeleri arasında bir gerilim yaşandığı anlaşılmaktadır.

Mikro uykunun sebeplerinden biri uykuyu yeterince alamamak ya da kalitesiz uyku uyumaktır.
Mikro uykunun sebeplerinden biri uykuyu yeterince alamamak ya da kalitesiz uyku uyumaktır.
WKYT

Mikro Uykunun Evrimsel Avantajı Nedir?

Peki, uyku eksikliğini telafi amaçlı olduğu halde mikro uyku niçin kısa süreli ve hafif olmaktadır? Bunun bize evrimsel geçmişimizde getirisi ne olmuş olabilir? Şöyle ki: İnsanlar, aşina olmadıkları ortamlarda veya güvenliklerine tehdit oluşturabileceğini düşündükleri yerlerde (yabani hayvanların olduğu bir orman gibi) genellikle uyku ile uyanıklık arasında bir yerde olan daha hafif bir uyku uyurlar, bu da onların çevresel uyaranlara daha çabuk tepki vermelerini sağlar. Bu tarz bir uykunun, etraftaki yırtıcılara karşı bizi tetikte tutarak evrimsel geçmişimizde bize avantaj sağladığı aşikardır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tehlikeleri Nelerdir?

Evimizin koltuğu ya da yatağımız gibi rahat bir ortamda değil de dikkat vermenin hayati öneme sahip olduğu otoyolda araç sürmek veya iş makinası kullanmak gibi durumlarda saniyeler süren uyku dilimleri yaşıyorsak potansiyel tehlikeleri tahmin edebilirsiniz. Yine de yardımcı olması için şöyle bir örnek vermek isteriz. Diyelim ki saatte 70 km hızla gidiyorsunuz ve sadece 6 saniyeliğine şöyle bir içiniz geçmiş. Bu süre zarfında kabaca 120 metre yol (yaklaşık 1 futbol sahası uzunluğu kadar bir mesafe) kat etmiş olursunuz. Bir de bu süre zarfında trafik halindeyken neler yapmış olabileceğinize odaklanalım: Yan şeride kaymış, yolun karşı şeridine girmiş veya kırmızı ışıkta geçmiş olabilirdiniz.

Peki tehlikeli durumlara sebebiyet vermemek için mikro uykuyu nasıl önleriz? Çözümü çok basit: Uykumuzu yeterince almak... Ayrıca gün içerisinde kendimizi uykulu hissettiğimiz anlarda, dans etmek gibi fiziksel bir aktiviteyle meşgul olmak ya da parlak ışığın bulunduğu bir ortama geçmek de yardımcı olabilir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
181
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 40
  • Muhteşem! 17
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 16
  • Merak Uyandırıcı! 14
  • İnanılmaz 7
  • Bilim Budur! 5
  • Korkutucu! 2
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/02/2024 17:43:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7593

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kedigiller
Göğüs Hastalığı
Kitlesel Yok Oluş
Uygulama
Üreme
Siyah
Modern
Genel Halk
Canlılık
Nöron
Mikrobiyoloji
Sağlık
Yavru
Sinaps
Doğa Olayları
Filogenetik
Antikor
Nükleer
Hastalık Kataloğu
Evrim Tarihi
Sıvı
Yeşil
Malzeme
İlaç
Burun
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Ş. Özdil. Mikro Uyku Nedir?. (18 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 25 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7593
Özdil, A. Ş. (2019, February 18). Mikro Uyku Nedir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 25, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7593
A. Ş. Özdil. “Mikro Uyku Nedir?.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Evrim Ağacı, 18 Feb. 2019, https://evrimagaci.org/s/7593.
Özdil, Ayşegül Şenyiğit. “Mikro Uyku Nedir?.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Evrim Ağacı, February 18, 2019. https://evrimagaci.org/s/7593.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close