Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Michael Apple ve Eleştirel Okul Teorisi: Eğitim, Toplumu Gerçekten Değiştirebilir mi?

Michael Apple ve Eleştirel Okul Teorisi: Eğitim, Toplumu Gerçekten Değiştirebilir mi? Pixabay
6 dakika
1,866
  • Eğitim Bilimleri
  • Eleştirel Pedagoji

Michael Apple, son dönemlerde Eleştirel Pedagojinin yetiştirdiği en tanımış ve etkili isimlerin başında gelmektedir. Bu etkinin temel nedeni, Apple'ın içinden çıktığı Eleştirel Pedagoji geleneğinin klasik argümanlarına getirdiği açılım ve okulların toplumdaki güç odaklarıyla kurduğu karmaşık ilişkileri açıklamadaki başarısıdır.

Apple'ın etkisini artıran bir başka yönü ise, akademisyen kimliğiyle başa baş giden aktivist kişiliğidir. Güney Kore'den Latin Amerika'ya, Saraybosnalıların kaldığı mülteci kamplarından Katrina Kasırgası'nın yaşandığı New Orleans'a kadar dünyanın pek çok köşesinde eğitimle ilgili süreçleri yakından izlemiş, muhalif eğitimci gruplarla iletişime geçmiş, okulların neo-liberal politikalarla dönüşümüne direnen öğretmenlerin seslerini dünyaya duyurmuştur.

Tüm Reklamları Kapat

Yaklaşımının Fransa'dan Bourdieu, Althusser İngiltere'den Bernstein, Young, Whitty, Willis, İtalya'dan Gramsci, İsveç’ten Kallos, Lundgren ve ABD'den Bowles ve Gintis'in fikirlerinden etkilendiği belirten Michael Apple, Eleştirel Pedagojinin ikinci kolu olarak bilinen Eleştirel Okul yaklaşımının içinde yer almaktadır.[1] Apple'ın yaklaşımının üç temel alanda yoğunlaştığı söylenebilir:

  • okulların ekonomik, politik ve kültürel güç odaklarıyla kurduğu çok katmanlı ilişkiyi açıklamak;
  • müfredat ve örtük müfredat gibi pedagojik araçları kullanarak kültürel normların yeniden üretimini gözler önüne sermek; ve
  • bütün olumsuzluklara rağmen okulların toplumu dönüştürebilmek için sahip olduğumuz en önemli eylem alanlarından olduğu fikrini savunmak.

Okul: Vasat Toplumun Yeniden Üretimi mi?

Apple, Eleştirel Pedagojinin geleneksel diline nasıl bir açılım getirmiştir? Bunu açıklayabilmek için, öncelikle Eleştirel Pedagojinin okulların işlevi konusundaki geleneksel yaklaşımına göz atmak gerekir.

Tüm Reklamları Kapat

Çok basite indirgeyerek anlatırsak, Eleştirel Pedagoji, okulların toplumdaki eşitsizlikleri sorgusuz sualsiz kabul etmeye hazır pasif öğrenciler yetiştiren; resmi ve örtük müfredatlar yoluyla yaşanan kültürü yeniden üreten kurumlar olduğunu anlatır. Toplum, eğitim aracılığıyla bilgili, sorgulayan, üreten kuşaklar yaratılacağına inanırken, okullar günlük hayatın eşitsizliklerini, önyargılarını, ayrımcılığını normalleştirir; ekonomik model ve ideolojileri tek doğru olarak benimsetir. Bir yandan bir "bilgi yuvası" olmanın ayrıcalığından faydalanarak ortalama norm ve değerleri meşru bilgi haline getirirken, bir yandan da yeni kuşakların sorgulama, eleştirme gücünü ellerinden alır.

Okullara dönük başka eleştiri de liyakata dayalı, adil bir toplumsal hiyerarşi yaratma konusundaki başarısızlığıdır. Okullar pedagojik araçları kullanarak demokratik ve adil bir toplum piramidi inşa etmek yerine mevcut eşitsizlikleri desteklerler. Bowles, Samuel ve Gintis'in işçi ailelerinin çocuklarına kurallara uyma, otoriteyi sorgulamama, dakik olma gibi işçilerin ihtiyaç duyacağı becerilerin, orta sınıf aile çocuklarına liderlik, esneklik gibi beyaz yakalı çalışanların ihtiyaç duyabileceği becerilerin öğretildiği savunan çalışması bu konudaki en klasik örnektir.[2]

Michael Apple'a göre ise bu yaklaşım bir çıkış noktası olarak doğru olmakla birlikte, sınırlı ve eksiktir. Öncelikle okulların yeni kuşaklara pasiflik ve kabullenme öğrettiğine ve tek tip eğitim yaptığına dair yorumlar, okulların işlevini basite indirger. Çünkü okullar çok katmanlı ve dinamik yapılardır. Birbirlerinden farklı bilgi ve deneyimlere sahip olan eğitimcilerin bilgi, yorum ve eleştirileri aynı zamanda okulların farklı kurumlarla girdikleri ilişkiler okulu basit bir tekrar üretim yeri olmanın ötesine taşır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Öte yandan okulların öğrenci cephesi de yeterince "pasif" değildir. Okulların işçi ailelerinin çocuklarına “işçi olmayı” öğrettikleri tezi, -bu semtlerdeki okullarda görev yapan öğretmenlerin de yakından bildiği gibi- tam olarak gerçeği yansıtmaz. Learning to Labour, adlı çalışmasında Willis'in altını çizdiği gibi, öğretilen bilginin "öğrenci tarafından sadece bir kısmının kabul edilmesi ve çoğu zaman da öğretilenlerin ve anlamlarının büyük bölümünün ya da tümünün hemen reddedilmesi çok daha büyük olasılıktır.[3]"

Okulu Anlamak İçin Güç İlişkilerine Bak!

Oysa okulun gerçek işlevini anlayabilmenin yolu, bu kurumun toplumdaki güç odaklarıyla kurduğu ilişkiyi gözlemlemekten geçer. Okulların kurduğu çok sesli ilişkiler, hem ürettiği bilginin hem de topluma verdiği mesajın tekrar tekrar dönüşümünü sağlar. Bu yüzden de:[4]

Eğer okulların ne yaptığını anlamak istiyorsak o ülkede kültürün ve ekonominin nasıl kontrol edildiğine bakmamız gerekir. (...) Yani bilginin dağıtımı ile ekonomik güç ve kültürel normlar el ele gider. Ancak bu bizim düşündüğümüz basit modelden çok daha karmaşık şekillerde gerçekleşir.

Bir başka deyişle:[4]

Ekonomik güç ve kontrol ile kültürel güç ve kontrol birbirlerine bağlı olacak şekilde diyalektik olarak iç içe geçmişlerdir. Bu nedenle okulun özellikle üç güç odağıyla kültürle, iktidarla ve ekonomik sistemle olan ilişkisi toplumdaki işlevinin belirleyicisidir.

İki Düzeyde Üretim

Okullar, bu güç ilişkilerini yorumlayarak iki düzeyde üretim yapar: İlk üretim ekonomiktir; okullar ülke ekonomisi için şirketlerin talep ve beklentilerine uygun işgücünü şekillendirirler. Bu amaçla sınavlar, başarı sıralamaları yapar; öğrencilerini birey ya da vatandaş kimliğiyle eşdeğer şekilde "çalışan" olarak kimliklendirirler.

Ancak ekonomik yapı, faaliyetini sürdürebilmek için ortak kültürel değerlere de ihtiyaç duyar. Bu nedenle de okullar en az işgücüne uygun özneler üretimi kadar önemli olan bir süreci daha yönetir: Ekonomik yapının beklentilerine uygun kültürel normların üretimini ve dağıtımını yaparlar. Günlük hayatı yönlendirecek değer ve tasarımları ortaya koyar, onları savunur, öğretir, toplum tarafından benimsenmesini sağlarlar.

Tüm Reklamları Kapat

Kültürel normların üretimi önemlidir; çünkü belirli bir kesimin bilgisini, geniş kesimler tarafından kabul gören meşru bilgi haline getirebilme işlevi, toplumu şekillendirmenin temel koşullarındadır. Kendi dilini hakim kılabilen kurumlar, ekonomik ya da kültürel olarak öne çıkar, kendi argümanlarını dinletir, farklı biçimlerde liderlik gösterirler.

Eğitim Toplumu Değiştirebilir mi?

Şimdi gelelim o ünlü soruya... Yaptığı işe gönlünü vermiş her öğretmenin meslek hayatı boyunca en az bir kez aklından geçen o soruyu hem çok okunan bir kitaba hem de eğitim dünyasının en ünlü sorularından birine dönüştüren Apple, nasıl bir duygu ile bu soruyu sormuştur? Bu sorunun ardında okulların işlevine dönük bir yılgınlığın mı yoksa geleceğe dönük umutlu bir okul tasarımının mı izleri vardır? Büyük olasılıkla yanıt, her ikisi de değildir. Bu soruyu sorarken Apple'ın hareket noktası, toplumu okulların geldiği noktayı sorgulamaya ve eğitimcileri –her zamankinden çok acil olarak- harekete geçirme ihtiyacıdır. Çünkü Apple'a göre:[5]

Piyasacı uygulamalar eskisinden çok daha baskın bir şekilde okulları metalaştırmakta, eğitim kurumlarının bütün kademelerindeki öğretmenler bilime, ulusal ve uluslararası rekabetçiliğe olan katkılarıyla değil, sadece sınav sonuçlarıyla değerlendirilmekte böylece okullun doğasındaki temel bilgelik ortadan kaldırılmaktadır. Bu yaklaşım tüm eğitim kurumlarının temelinde yatan sevgi, ilgi ve dayanışmayı zihinlerden silmektedir. Öğretimi sadece performans değerlendirme ile yargılama baskısı, bu eğilimlerin sadece bir göstergesi ama bu güçlü bir göstergedir.

Peki okulların ve öğretmenlerin üzerlerindeki bu baskıya rağmen toplumu daha iyiye dönüştürmeleri mümkün müdür? Okulun işlevini kurduğu güç ilişkileri üzerinden tanımlayan Apple'a göre bu soruyu sorduğumuzda kendimizi nerede, hangi güç ilişkisinin yanında tanımladığımız önem taşır. Bu yüzden sorduğu ilk soruyu yeni açılımlarla destekler:[5]

'Bu soruyu kimin perspektifinden soruyoruz ve cevaplandırıyoruz?' ve 'Bu sorulara verilecek cevaplara göre hareket edecek öğretmenler kimlerdir?'

Bu öğretmenler örneğin sorunlar karşısında ilerici şekilde mücadele edebilecek (Counts), toplumsal sınıf ve ırk ilişkilerinin önemini kavrayarak, azınlık gruplarıyla kolayca iletişime geçebilecek (Du Bois), kolektif kimlikler inşa edebilecek, ırk temelli hakim hiyerarşilerle stratejik şekilde başa çıkabilecek (Woodson) öğretmen ve öğrenen rolleriyle, "resmi bilgiye" ve popüler bilgiye kökten şekilde meydan okuyacak eğitim vizyonuna sahip olup dünyayı okumayı ve yazmayı başarabilecek (Freire) becerilere kendilerini adayabilecekler ya da neyin eğitim olarak tanımladığına dair derin bir sorgulama başlatabilecekler (Apple) midir? Belki de en önemlisi bunları sürekli değişim gösteren bir kültürel sermaye, neoliberal politikalar ve kültürel, dinsel dönüşümler, kesişimler ve gerilimlerin baskısı altında yapabilecekler midir? Apple şöyle açıklar:[5]

[Çünkü tıpkı] kendisini sevgi, ilgi ve dayanışma normları çerçevesinde yeniden düzenlemeyen ve bunun için mücadele etmeyen bir toplumun eşitlik konusunda ciddi bir toplum olarak [nitelendirilemeyeceği gibi] hayata akılcı ve insancıl şekilde yaklaşmayı öğretmeyen bir eğitim sistemi de eğitim olmaktan çok, bir çeşit terbiye olacaktır.

Peki öğretmenler insanı, duygusal değer ve normları temel alan bir eğitim oluşturmanın sorumluluğunu hissedebilecekler midir? İşte Apple açısından -başka pek çok faktörün yanısıra- okulların toplumu dönüştürebilmesinin koşulu bu duyarlılıktır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
30
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Umut Verici! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ Ahmet Yıldız. Eğitim Ve İktidar'a Dair. Alındığı Tarih: 26 Eylül 2022. Alındığı Yer: https://www.academia.edu/ | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. Welter. (2007). Samuel Bowles And Herbert Gintis. Schooling In Capitalist America: Educational Reform And The Contradictions Of Economic Life. SAGE Publications, sf: 270-270. doi: 10.1177/000271627642600166. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ P. Willis. (2017). Learning To Labour. ISBN: 9781138421844. Yayınevi: Routledge.
  • ^ a b M. Apple. (2006). Eğitim Ve İktidar. ISBN: 9789944572415. Yayınevi: Kalkedon. sf: 240.
  • ^ a b c M. W. Apple. (2017). Eğitim Toplumu Değiştirebilir Mi?. ISBN: 9786051700977. Yayınevi: Anı Yayıncılık.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/12/2022 17:06:16 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12513

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Tüy
Nükleer Enerji
Elektrik
Element
Rna
Hormon
Astronot
Canlı
Bilim Felsefesi
Nükleer
İnfografik
Nörobiyoloji
Ekonomi
Evrim Ağacı Duyurusu
Çocuklar İçin Bilim
Kadın Sağlığı
Bilgi Felsefesi
Nöron
Transkripsiyon
Şeker
Test
Cinsellik
Atmosfer
Teknoloji
Yüzey
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Göçmen. Michael Apple ve Eleştirel Okul Teorisi: Eğitim, Toplumu Gerçekten Değiştirebilir mi?. (30 Eylül 2022). Alındığı Tarih: 1 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12513
Göçmen, A. (2022, September 30). Michael Apple ve Eleştirel Okul Teorisi: Eğitim, Toplumu Gerçekten Değiştirebilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved December 01, 2022. from https://evrimagaci.org/s/12513
A. Göçmen. “Michael Apple ve Eleştirel Okul Teorisi: Eğitim, Toplumu Gerçekten Değiştirebilir mi?.” Edited by Aylin Göçmen. Evrim Ağacı, 30 Sep. 2022, https://evrimagaci.org/s/12513.
Göçmen, Aylin. “Michael Apple ve Eleştirel Okul Teorisi: Eğitim, Toplumu Gerçekten Değiştirebilir mi?.” Edited by Aylin Göçmen. Evrim Ağacı, September 30, 2022. https://evrimagaci.org/s/12513.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.