Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Mavi baştankara (Cyanistes caeruleus)

Mavi baştankara (Cyanistes caeruleus) Pedram Türkoğlu
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Akrobatik hareketler ile ağaç filizlerini yiyen birey.
Akrobatik hareketler ile ağaç filizlerini yiyen birey.
Pedram Türkoğlu

Gözlem Bilgileri

Zonguldak'ın Filyos ilçesinde öğle vakti ağaç filizleri ile beslenirken gözlemlediğimiz bir çift.

Tanım ve Genel Bilgiler

İsminden de anlaşılabileceği gibi, renginden dolayı kolaylıkla tanımlanabilir. Kafa üstü mavi, gagaları siyah, göğüs bölgesi sarıdır ve yüzünde çizgisel maskesi bulunur. Sarı renkleri, yedikleri tırtıllardan aldıkları karoten ile ilişkilidir. Ağırlıkları yaklaşık olarak 11 gramdir. Boyutları ise 12 cm civarında, oldukça küçüktür.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Britanya'da evrimleşen bireyler, yaşadıkları şehir ortamı nedeniyle süt ve süt ürünlerini sindirebilirler. Öyle ki bu bilgiyi gelecek kuşaklara dahi aktarabildikleri 1920'de yapılan bu çalışmada tespit edilmiştir. Tüm kuşların yarısından fazlasının bulunduğu Passeriformes takımında sınıflandırılırlar. Bu takım içerisindeki Paridae ailesinde bulunurlar. Genelde bu ailenin büyük bölümü Parus cinsinden oluşur. Örneğin en yaygın bilineni Büyük baştankara olan Parus major türüdür.

Bu kuşlar, Carl Linnaeus'un taksonomiye kazandırdığı yüzlerce türden birisidir. Carl Linnaeus, 18. yy'da yayımladığı Systema Naturae isimli meşhur eserinde Parus cinsi olarak bahsetmiştir. Hatta Parus cinsi kabaca "baştankara" olarak bilinirdi. Fakat 2005'te yapılan mtDNA analizleri, bu kuşların yollarının Parus cinsinden uzun zaman önce ayrıldığı tespit edildi. Dolayısıyla artık Cyanistes cinsinde sınıflandırılıyor.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Genelde göç etmeyen, yerleşik kuşlar arasındadırlar. Subarktik Avrupa ve Batı Asya bölgelerindeki sık olmayan ormanlık ve çayır alanlarında görülebilirler. Bu bölgelerde toprak uzun süre nemli olduğundan bitki örtüleri sık ve yüksek boyludur. Özellikle meşe ağacının olduğu alanları severler. Akdeniz ve Batı Hazar iklimini tercih ederler. Gözlemlenebilen ülkeler Arnavutluk, Cezayir, Andorra, Ermenistan, Azerbaycan, Belarus, Bosna/Hersek, Gürcistan, İran, Irak, Ürdün, Kazakistan, Lübnan, Libya, Makedonya, Moldova, Karadağ, Fas, Rusya, San Marino, Sırbistan, Suriye, Tunus, Türkiye, Vatikan ve Ukranya'dır.

Popülasyon ve Koruma Statüsü

IUCN Kırmızı Liste bilgileri arasında Asgari Endişe olarak bilinen LC (Least Concern) türler arasındadırlar.

Davranış ve Etoloji

Yetenekli oldukları konulardan biri ise akrobasidir. Tünedikleri veya beslenmek için tutundukları dallarda ters biçimde asılı kalabilirler. Yukarıdaki video kaydında bunu görebilirsiniz. Bu da yerçekimine ve diğer avcılara karşı fazlasıyla cesur ve yetenekli olduklarını gösterir. Ağaç deliklerinde yuva kurarlar.

Filizler ile beslenen bireyin farklı bir pozu.
Filizler ile beslenen bireyin farklı bir pozu.
Pedram Türkoğlu

Diyet ve Metabolizma

Genelde örümcekleri ve böcekleri tercih ederler. Fakat üreme dönemi dışında ağaç filizleri ve bitki tohumları ile de beslenirler. Aynı ekolojik nişe sahip olduklarından en büyük rakipleri büyük baştankara (Parus major) türüdür. Keza büyük baştankaraların kütlesi daha fazladır ve oldukça korumacıdırlar. Gözlemlediğimiz büyük baştankara kaydı için buraya tıklayabilirsiniz. Mavi baştankaradan daha yaygın olmaları da başka bir dezavantaj. Rekabet dışında en önemli avcıları atmacalar ve kedilerdir.

Etimoloji

İngilizce "blue tit" adı ile tanınırlar. Latince Parus, "tit" demektir, yani Türkçe baştankara. Tür ismindeki caeruleus ise "koyu mavi" anlamını taşır. Keza yeni atfedilen cins ismi Cyanistes de aynı şekilde Antik Yunanca'da "koyu mavi" anlamını taşır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/09/2020 14:34:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7625

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Diş Hekimliği
Evren
Psikiyatri
Hastalık Dağılımı
Doğum
Dünya Sağlık Örgütü
İlaç
Mühendislik
Carl Sagan
Halk Sağlığı
Beslenme Davranışları
Mitler Ve Gerçekler
Aşı
Bilimkurgu
Einstein
Teknoloji
Madde
Ekoloji
Karanlık Enerji
Uterus
Cinsiyet Araştırmaları
Radyasyon
Olasılık
Safsata
2019-Ncov
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bağırmanın olduğu yerde gerçek bilgi bulunmaz.”
Leonardo da Vinci
Geri Bildirim Gönder