Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Maske Takmak, Bir Salgının Yavaşlamasında Etkili Bir Yöntem Olabilir mi?

Maske Takmak, Bir Salgının Yavaşlamasında Etkili Bir Yöntem Olabilir mi?
5 dakika
7,412
Tüm Reklamları Kapat

Koronavirüs vakaları hızla artarken, Avrupa ve Kuzey Amerika'daki insanlar kendilerini korumak adına cerrahi maskelere koştu. Sağlık yetkilileri, sağlık personeli için sınırlı sayıda olan maskelerin tükenmesinden endişe ettiğinden insanları maske almaktan caydırmak için harekete geçti. Hatta ABD Kamu Sağlığı Dairesi Başkanı Jerome Adams 29 Şubat'ta, "Cidden, millet, artık maske almayın!" şeklinde başlayan bir tweet attı.

Dünya Sağlık Örgütü ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, yalnızca COVID-19 semptomları gösterenlerin ve bu kişilere bakanların maske takması gerektiğini söyledi.

Ancak Çin Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi müdürlüğü de dahil olmak üzere bazı sağlık uzmanları, maske takmaktan caydırıcı tavsiyelerin doğru olmadığını düşünüyor.

Tüm Reklamları Kapat

Asya'nın bazı bölgelerinde sağlık yetkilileri, semptomları olup olmadığına bakılmaksızın, virüsün yayılmasını önlemek için tüm vatandaşları maske takmaya teşvik etti. Çekya'da ise alışık olmadığımız bir adım atıldı ve halka açık alanlarda burun ve ağzı kapamak zorunlu hale getirildi. Böylece halk, maske yapmaya/almaya mecbur kaldı.

Maske kullanımının yaygınlaşmasını savunan uzmanlar bile, bunun hastalığın yayılması üzerindeki etkilerinin oldukça az olacağını söylüyor. Hastanelerdeki ciddi kıtlığın ortasında maske satın almayı teşvik etmeye çekinenler de var. Ancak salgın uzadığı müddetçe, bazı sağlık uzmanları hükümetlerin maske almamaya yönelik mesajlarının yön değiştirmek zorunda kalacağını düşünüyor. Birmingham Üniversitesi'nde halk sağlığı uzmanı olan K. K. Cheng şöyle diyor:

Maskeler, kullanılmayan ama gerçekten yararlı olan bir halk sağlığı müdahalesi. Kendinizi korumak için değil. İnsanları, solunum borunuzdan çıkan damlacıklardan korumak için.

Cheng ve diğerleri; ne kadar maske kullanırlarsa kullansınlar, insanların sosyal mesafelendirme kuralına uyması ve koronavirüsün yayılmasını engellemek için mümkün olduğunca evde kalması gerektiğini vurguluyor. Çünkü insanlar dışarı çıkıp diğerleriyle etkileşime girdiğinde ister istemez tükürük, salya saçabiliyor. Cheng, şöyle diyor:

Amacım sizi korkutmak değil; ancak insanlar konuşurken, nefes alıp verirken, şarkı söylerken -hapşırmak veya öksürmek gerekmiyor-, bu damlacıklar ağızdan çıkıyor.

Michigan Üniversitesi'nde epidemiyolog olan Arnold Monto ise şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Ağır akut solunum yetersizliği sendromu Koronavirüs 2'nin (SARS-CoV-2), havada asılı kalan küçük parçacıklar olan aerosollerde devam edebileceğine dair bazı kanıtlar olsa da, aerosol bulaşımı nadirdir. Çoğunlukla daha büyük damlacıklar tarafından yayılır ve standart cerrahi maskelerin bu tür bir iletim üzerinde oldukça az bir etkiye sahip olacağını biliyoruz. Maskeleri ancak başka araçlarla desteklediğinizde bir fark yaratabilirsiniz.

Diğer virüslere odaklanan randomize kontrollü çalışmalar, insanların maske takmasının enfeksiyonları azaltacağına dair bir bulguya ulaşamadı. Kısıtlı bir örnek evrenine sahip olsalar da, bu çalışmaların çoğunda insanlar tembih edilen düzeyde maske takmıyordu.

Hong Kong Üniversitesi'nde epidemiyolog olan Benjamin Cowling; bazı sağlık yetkililerinden gelen mesajlara rağmen, bir maskenin sağlıklı bir kişiyi enfekte olmaktan korumasının muhtemel olabileceğini söylüyor. Hem standart cerrahi maskelerin hem de daha koruyucu olan N95 maskelerinin sağlık çalışanlarında çeşitli solunum yolu enfeksiyonları önlediği görülmüştü; ancak iki tip maskeden hangisinin hangi enfeksiyon için uygun olacağı konusunda tartışmalar olmuştu. Cowling şöyle diyor:

Cerrahi maskelerin, sağlık çalışanları için gerçekten önemli olduğunu ancak halk için gerekli ve yararlı olmadığını iddia etmek hiç mantıklı değil.
SCMP

Maskelerin koruyucu özelliğinin hastanelerde daha iyi işleyebileceğini de dile getiriyor. Çünkü sağlık çalışanları maskeleri nasıl takacakları konusunda eğitim alıyor ve el yıkama gibi diğer önemli güvenlik önlemlerini almaya önem veriyor. Şöyle diyor:

Ortalama bir kişiye maskeyi nasıl doğru şekilde kullanacağı öğretilirse, bu ona toplulukta enfeksiyona karşı bir miktar koruma sağlayacaktır.

Ancak Cowling ve diğerlerine göre insanların maske takmasının en büyük yararı; sağlıklı kişileri korumak değil, zaten enfekte olmuş insanların hastalık yaymasını önlemektir. Hasta hisseden insanlar zaten dışarı çıkmamalı; ancak ilk çalışmalar gösteriyor ki hiç semptom göstermeyen kişiler farkında olmadan koronavirüsü yayabiliyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Temas izleme çalışmalarından (yakın zamanda enfekte olduğu doğrulanan biriyle etkileşime giren kişilerin sağlık durumlarının incelendiği sistem) elde edilen verilere göre, SARS-CoV-2 iletimlerinin yaklaşık yarısı enfekte olan kişi hiçbir semptom göstermeden önce meydana geliyor. Bazıları da virüsü bulaştırıyor ve hiç rahatsızlanmadan vücudundan atıyor. Monto şöyle diyor:

Kimin asemptomatik (hiç semptom göstermeyen) kimin presemptomatik (semptom öncesi hastalanan) olduğunu önceden bilebilseydim, maskeleri öncelik sırasına göre verirdim. Ne yazık ki, bunu bilmemize imkan yok.

Oxford Üniversitesi'nde epidemiyolog olan Elaine Shuo Fend şöyle diyor:

Sağlık yetkililerini maske "takmama" tavsiyelerine zorlayan en önemli durum maske sayısının sınırlı olması.

Takımı geçen hafta The Lancet'te çeşitli sağlık yetkililerin maske önerilerinin bir karşılaştırmasını yayınlamıştı. Bu nedenle, McMaster Üniversitesi'nde mikrobiyolog ve bulaşıcı hastalık uzmanı olan Mark Loeb şöyle diyor:

İnsanların dışarı çıkıp tıbbi maskeler ve N95'ler satın alıp sokakta takmasının sağlam bir halk sağlığı politikası olduğunu düşünmüyorum.

Bu maske kıtlığı, birçok ülkede "bez maskeni kendin yap" hareketlerini başlattı. Hastalık Kontrol Merkezleri diğer korumalardan yoksun sağlık çalışanları için bunun son çare olabileceğini söylüyor. Ancak bez maskeleri cerrahi maskelerle karşılaştıran ve ev yapımı maskeler için en iyi materyali hangisi olduğunu belirten titiz çalışmalar henüz yok.

Cheng, COVID-19 vakalarının pik noktası geçtikten ve sosyal mesafelendirme kısıtlamaları gevşetildikten sonra maskelerin ABD ve Avrupa için daha önemli olmasını bekliyor.

Yoğun bir New York sabahında metroda olduğunuzu düşünün. Herkes bir maske takarsa, bu durumun bulaşmayı azaltacağından eminim. Ancak bu durumun kesin işe yaradığını kanıtlayan bir çalışma göstermemi istemeyin benden.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
13
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 19
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Magazine | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/07/2024 17:16:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8421

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Basınç
Hominid
Kimya Tarihi
Mühendislik
Genel Görelilik Teorisi
Uçak
Skeptisizm
Protein
Homeostasis
Argüman
Araç
Teleskop
Yer
Teyit
Deniz
Karanlık Enerji
Araştırmacılar
Anksiyete
Kilometre
Nötron Yıldızı
Cinsel Yönelim
Bağışıklık Sistemi
Özel Görelilik
Uzay Aracı
Parçacık
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. Servick, et al. Maske Takmak, Bir Salgının Yavaşlamasında Etkili Bir Yöntem Olabilir mi?. (29 Mart 2020). Alındığı Tarih: 21 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8421
Servick, K., Bozkurt, K., Bakırcı, Ç. M. (2020, March 29). Maske Takmak, Bir Salgının Yavaşlamasında Etkili Bir Yöntem Olabilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved July 21, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8421
K. Servick, et al. “Maske Takmak, Bir Salgının Yavaşlamasında Etkili Bir Yöntem Olabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Kübra Bozkurt, Evrim Ağacı, 29 Mar. 2020, https://evrimagaci.org/s/8421.
Servick, Kelly. Bozkurt, Kübra. Bakırcı, Çağrı Mert. “Maske Takmak, Bir Salgının Yavaşlamasında Etkili Bir Yöntem Olabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Kübra Bozkurt. Evrim Ağacı, March 29, 2020. https://evrimagaci.org/s/8421.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close