Lenski'nin Uzun Dönem Evrim Deneyi 1988'den Beri Devam Ediyor!

Lenski'nin Uzun Dönem Evrim Deneyi 1988'den Beri Devam Ediyor! Quanta Magazine
3 dakika
7,194 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Lenski Deneyi, ya da daha teknik adıyla Escherichia coli Uzun Dönem Evrim Deneyi Projesi (LTEE), evrimin laboratuvarda gözlenebileceğini bizlere gösteren, evrimin tartışılmaz bir gerçek olduğunu bilimsel olarak ortaya koyan sayısız araştırma ve çalışmadan sadece bir tanesidir. Ancak önemi, uzun dönem bir deney olmasından ötürü evrime dair kavrayışımızı, bilgilerimizi ve öngörülerimizi geliştiren bir niteliği olmasıdır. Deneyle ilgili bazı temel bilgileri edinmek için buraya tıklayabilir veya kitabımızı edinebilirsiniz.

1988 yılında, Michigan Eyalet Üniversitesi'nde sadece 12 deney kabındaki E. coli bakterileri, 2013 yılı itibariyle toplamda 58.000'den fazla nesil geçirmişlerdir ve deney halen sürmektedir. Deneyde, her 500 nesilde bir bakteri popülasyonları dondurularak, tıpkı gerçek fosillerin evrimin bazı kesitlerini bize göstermesi gibi, "fosil kaydı" da elde edilmektedir. Lenski ve ekibi, belirli aralıklarla deneyiyle ilgili sonuçları rapor olarak bilim camiasına iletmektedir. Science dergisinde yayımlanan son rapor, oldukça ilginç bilgilere yer vermektedir.

Lenski ve arkadaşları raporda, bakterilerin bulunduklara ortama adapte olmaları konusunda herhangi bir üst sınır tespit edemediklerini, evrimin sürekli olarak devam ettiğini belirmektedirler. Yani ortam değiştikçe, bakteriler de sürekli olarak, seçilim baskısı altında, ortama adapte olmayı sürdürmektedir. Santa Cruz'da bulunan Kaliforniya Üniversitesi'nden John Thompson, şunları söylemektedir:

Bu raporda verilen sonuçlar, canlıların bulundukları ortama adapte olabilmeleri için bizim sandığımızdan da fazla yöntemi olduğunu göstermektedir.

Lenski ve arkadaşları, deneyin son 25 yılında, toplamda 41 farklı zamanda dondurulmuş bakterileri yeniden hayata döndürerek bu canlılardan yeni popülasyonlar yaratmışlardır. Bu nesilleri, günümüzdeki torunlarıyla bir araya koyarak, evrimsel uyum başarılarını gözlemişlerdir. Bu şekilde yürütülen araştırmada görülmüştür ki, 40.000'inci nesil ile 50.000'inci nesil arasında, ortama uyum başarısında %3'lük bir artış yaşanmıştır.

Reklamı Kapat

Araştırmacılar, bir bilgisayar modeli kullanarak bu deneyin 2.5 milyar yıl boyunca sürecek olsa neler olabileceğini anlamaya çalışmışlardır ve bilgisayar modeli de, evrimin herhangi bir üst sınırını tespit edememiştir. Almanya'daki Cologne Üniversitesi'nden Joachim Krug, The Scientist dergisine şunları söylemektedir:

Evrimde her zaman tamir edilecek bir şeyler vardır. Dolayısıyla yapıları biraz daha iyi hale getirmenin her zaman bir yolu vardır.

Deney, bizlere evrimle ilgili çok önemli bilgiler vermektedir. Sanılanın aksine evrim, bir bakterinin bir kediye dönüşmesi değildir. Evet, evrimsel süreç içerisinde bakteriler gibi ilkel canlılardan başlayan organizmalar, kedilerin de, köpeklerin de, insanların da ortaya çıkmasına neden olmuştur, bu doğru. Ancak buna neden olan şartların ve sürelerin laboratuvarda birebir uygulanması imkansızdır. En ufak bir parametre değişikliği, canlının evriminde öngörülemez değişimlere neden olabilir. Bu sebeple, araştırmacılar böyle bir evrimsel değişimi gözlemeyi beklemezler; zira buna kimsenin ömrü yetmeyecektir. 80 yıllık insan ömrü, hatta 200.000 yıllık Homo sapiens varlığı, 3.8 milyar yıldır süren evrim için dillendirmeye bile değmeyecek süre dilimleridir.

Ancak araştırmalarda gözlenen, son derece nettir: Canlılar, bulundukları ortama adapte olurlar. Bu ortama adapte olabilmek için, yapıları değişmek zorundadır: Fizyolojileri değişir, anatomileri değişir, davranışları değişir... Bunların hepsi bir araya geldiğinde, belli bir süre geçtikten sonra canlılar o kadar farklılaşır ki, belki dıştan bakıldığında halen atasal türle aynı yapıdaymış gibi gözükse de, tamamen yeni bir canlı formu evrimleşmiştir. İşte evrim, bu şekilde ilerler. Bunu, 3.8 milyar yıl gibi akıl almaz sürelere vurduğunuzda, basit bir bakteriden, insan gibi karmaşık canlıların ve T-Rex gibi acımasız yırtıcıların ve orkide gibi renkli bitkilerin nasıl evrimleşmiş olabileceğini görebilirsiniz. Üstelik, geçtiğimiz günlerde yapılan ve Evrim Ağacı olarak haberini yaptığımız şu araştırmanın da gösterdiği gibi, bazen çok zormuş gibi gelen evrimsel değişimler (örneğin tek hücreliliğin çok hücreliliğe evrimi), sadece birkaç nesilde bile mümkün olabilir ve çok hızlı bir şekilde popülasyonlar beklenmedik özellikler evrimleştirebilir.

Lenski'nin çalışmalarının sonuçları, bilim camiasında heyecanla karşılanmakta ve devamı merakla beklenmektedir. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • İnanılmaz 3
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/08/2021 12:14:32 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1668

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Jinekoloji
Makine
Dişler
Tıp
Gözlem
Stres
Oksijen
Factchecking
Mutasyon
Hominidae
Evrimleşme
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Elementler
Ara Geçiş Türleri
Foton
Arı
Sağlık Personeli
Memeli
Dna
Kadın Sağlığı
Elektrokimya
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Çocuklar
Koaservat
Korku
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın