Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Küçülmek, Dinozorların Evrimsel Başarısını Nasıl Artırdı?

Küçülmek, Dinozorların Evrimsel Başarısını Nasıl Artırdı?
Dinozor kemik yapısının kuşlara nasıl değiştiği ve aradaki homolojiler gösterilmektedir. Söz konusu araştırma, Ulusal Bilim Vakfı tarafından desteklenmektedir. Görsel, Evrim Ağacı tarafından Türkçeye kazandırılmıştır.
Zina Deretsky (National Science Foundation)
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, IFLS isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Dinozorlar 65 milyon yıl önce yok oldular... Şey, aslında büyük bir kısmı yok oldu. Bazı türler nihayetinde kuşlara evrimleşti ve Oxford Üniversitesi ile Ontario Kraliyet Müzesi'nden bir grup araştırmacı, bu küçülmenin onların başarısında büyük bir rol oynadığını düşünüyor. Araştırma Oxford Üniversitesi'nden Roger Benson tarafından yürütüldü ve sonuçları PLOS Biology dergisinde yayımlandı. Bir basın açıklaması yapan Benson şunları söyledi:

Dinozorların soyu tükenmiş değil. Şu anda onlardan geriye kalan 10.000 tür, kuş formunda hayatlarını sürdürüyor. Günümüzde yaşayan bu sıra dışı grup ile Mezozoik Dönem'deki T. rex, Triceratops ve Stegosaurus gibilerini de içeren akrabaları arasındaki evrimsel bağlantıları anlamayı istedik. Kuşlara evrimleşen soy hattında sıra dışı bir vücut kütlesi çeşitliliği (varyasyonu) gördük. Özellikle de maniraptoryenler olarak bilinen tüylü dinozorlarda... Bu dinozorlar arasında Jurassic Park'ın meşhur Velociraptor türleri, kuşlar ve daha birçok form bulunuyor. Bunlar 15 gram ila 3 ton arasında değişen canlılar. Et veya bitki yiyenleri olduğu gibi, hepçil diyetleri olanlar da var.

Araştırma ekibi günümüzden 220 milyon yıl kadar önce ortaya çıkmaya başlayan 400 farklı dinozor türünün ağırlıklarını hesapladı. Bunu yapmak için bacaklardaki kemikler, özellikle de femur kemiği kullanıldı. Bacaklar vücudun kütlesini taşımaktan sorumlu ana birimler olduğu için, canlının boyutlarını tahmin etmek için güvenilir ve isabetli bir yöntem. Araştırmanın eş yazarlarından Nicolás Campione şöyle anlatıyor:

Bu yöntem bilinen en büyük dinozorlardan olan Argentinosaurus'un 90 ton olduğunu söylüyor. Yani bu, Mezozoik Dönem'de yaşamış en ufak dinozorlardan olan, bir serçe boyutlarındaki ve 15 gram ağırlığındaki Qiliania'nın 6 milyon katı ağırlık demek. Çok açık bir şekilde görülüyor ki, dinozorların vücut planı aşırı çeşitliydi.

Bulgularına göre birçok dinozor türünün boyutu oldukça hızlı bir şekilde değişti. Ancak hepsi bu değişim hızı oranını koruyamadı. Bazı koruyabilenler ise, bugün kuşlar olarak bildiğimiz canlı grubuna evrimleşenler oldu. Daha hızlı boyut değiştirebilme yeteneği bu türlerin ekolojik nişlerden faydalanmalarını sağladı. Diğerleriyse değişen çevre koşullarına adapte olamadılar ve nihayetinde yok oldular. Yine araştırmanın eş yazarlarından olan Davis Evans şöyle izah ediyor:

"Bulduğumuz şey çarpıcıdır. Dinozorların vücut büyüklükleri, daha önceki formlardan hızlıca evrimleşmiştir. Bu, muhtemelen yeni ekolojik nişlerin işgali ile ilişkilidir. Genel olarak, bu soy hatları birbirlerinden farklılaştıkça, boyutların değişme oranı da yavaşlamıştır. Ancak kuşların evrimini mümkün kılan, tüylere sahip olan maniraptoryenlerin yüksek evrim hızını koruyabilmeleri olmuştur. Bu, dinozorların ikinci büyük evrimsel yayılımını mümkün kılmıştır."

Hayvanlar küçüldükçe ve yeni ekolojik rollere sahip oldukça, yeni adaptasyonlar geliştirme şansları artmıştır. Bu sayede, günümüzde gördüğümüz inanılmaz çeşitlilikteki kuşlar mümkün olmuştur. Yine araştırmanın yazarları arasında yer alan Matthew Carrano son olarak şunları söylüyor:

"Dinozorlarda evrimleşen devasa vücutlar ikoniktir. Buna rağmen anladık ki, vücut boyutlarının evrim tarihiyle olan ilişkisisi çok az anlamış vaziyetteyiz. Bu da, değişik vücut büyüklüklerine evrimleşmenin dinozorların başarısındaki önemini bizlere göstermektedir."

Evrim Ağacı Notu

Metin içerisinde Argentinosaurus 90 ton olarak verilmiştir. Ancak bu, en az tutucu hesaplamalara dayanan tahmindir. En modern tahminler, cinsin 73-77 ton ağırlığında olduğunu göstermektedir. Ayrıca bu ağırlığın üzerine çıkabilen yeni bir dinozor türü keşfedilmiştir. Bu yeni tür ile ilgili buraya tıklayarak bilgi alabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: IFLS | Arşiv Bağlantısı
  • R. B. J. Benson, et al. (2014). Rates Of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years Of Sustained Ecological Innovation On The Avian Stem Lineage. PLOS Biology. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/10/2020 12:41:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2373

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Kanser Tedavisi
Psikoloji
Stres
Çağ
Öğrenme Teorileri
Ses Kaydı
Gerçek
Skeptisizm
Deizm
Popülasyon
Sağlık
Karbonhidrat
Kuşlar
Maske
Richard Dawkins
Genetik Müdahale
Kuyruk
İspat
Felsefe
Beslenme
Evrim Ağacı Duyurusu
Yeni Koronavirüs
Enerji
Astronot
Doğa Olayları
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Güvenlik bir batıl inançtır. Yaşam ya cüretkar bir maceradır, ya hiçbir şey!”
Helen Keller
Geri Bildirim Gönder