Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Klorokin (Chloroquine) Etken Maddeli Sıtma İlacı, COVID-19 Koronavirüs Tedavisinde Kullanılabilir mi?

Klorokin (Chloroquine) Etken Maddeli Sıtma İlacı, COVID-19 Koronavirüs Tedavisinde Kullanılabilir mi?
7 dakika
26,682
  • Biyokimya
  • Epidemiyoloji
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

20 Mart 2020'den beri Chloroquine (veya Türkçe yazımıyla Klorokin) etken maddesine sahip ve sıtma için kullanılan bir ilacın (Plaquenil) COVID-19'u tedavi ettiğine dair haberler paylaşılıyor. Toplumun gözü önündeki birçok kişiden tavsiye niteliğinde mesajlar geliyor. Bu, düpedüz yanlıştır!

Deneysel aşamadaki bir ilaç insanlara çözüm diye sunulamaz! Bunun halk sağlığı açısından büyük sonuçları olur. Scientific American'dan Kelly McBride Folkers ve Arthur Caplan, Koronavirüs Tedavisi Hakkında Sahte Umutlar başlıklı yazılarında şöyle yazıyorlar:

Tüm Reklamları Kapat

Hidroksiklorokin, sıtma ve bazı diğer artirik durumları tedavi etmek için onaylanmış bir ilaçtır ve bazı uzmanlar COVID-19'a karşı da çalışıyor olabileceğine inanmaktadır. Ne var ki ilaca yönelik var olan akademik literatür, Amerikan Başkanı'nın iddiasının aksine, hiç de umut verici değildir. (...)

Şu ana kadar hidroksiklorokin veya remdesivir veya herhangi bir diğer ilacın COVID-19'u başarıyla tedavi edebileceğini gösteren güvenilir hiçbir veri bulunmamaktadır. Basitçe, şu anda güvenle genel geçer bir kullanım tavsiyesi verebileceğimiz kadar bilgiye sahip değiliz. Amerikan Gıda ve İlaç Başkanlığı (FDA), ölümün eşiğindeki bazı hastalar için son çare olarak, test aşamasındaki bu ilaçların kullanılmasına izin vermektedir; ancak bu, kişilerin iyileşeceği anlamına gelmemektedir. Aslına bakarsanız hastalar, bu deneysel ilaçlar nedeniyle daha da kötüleşebilmektedir. Gerçeklere dayanmayan bir ortamda, onaylanmamış ilaçların kullanımı iyilikten çok kötülüğe neden olacaktır ve halihazırda ağır olan bir hastalığı daha da kötü yapacak ve ölümleri hızlandıracaktır. Dahası bunu yapmak, gerçekten neyin çalıştığını anlamamızı da güçleştirecektir.

Tüm Reklamları Kapat

Bilim insanları olarak, haftalardır ilaç geliştirme süreçlerinin ne kadar uzun, geniş saha çalışmalarına ve hasta gruplarına bağlı olduğunu anlatmaya çalışıyoruz. Ancak medyadaki bazı haberlerde, sanki bu ilaç ile bu hastalığa çözümü bulmuşuz gibi gösterilmektedir.

Bu, kanıtlanmış bir olgu değildir. Umut verici çalışmalar ve hatta bazı hastalarda iyileşme rapor edilse de bunlar, ilacı tedavi ile eşleştirmek için henüz kabul edilebilir seviyede değildir.

Araştırmaların Durumu

Yapılan İlk Kontrollü Araştırma Başarısız Oldu!

26 Mart 2020'de yapılan ve 30 koronavirüs hastasını kapsayan bir araştırmada, hastaların yarısına 5 gün süreyle her gün 400 miligram hidroksiklorokin verildi. Diğerlerine ise bu ilaç verilmedi. Her iki gruba da diğer normal sağlık hizmetleri (yatak dinlenmesi, oksijen desteği, gerekli görülen diğer antiviral veya antibiyotik ilaçlar, vs.) aynen sağlandı. Her iki gruba da nebülatör yoluyla interferon alfa ve hastaların %67'sine (hidroksiklorokin verilen grubun %80'ine) grip için kullanılan umifenovir verildi. Ayrıca iki hastaya HIV tedavisinde kullanılan lopinavir-ritonavir isimli antiviraller verildi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yatış sırasında hastaların göğüs bilgisayarlı tomografileri arasında dikkate değer bir fark yoktu. Hastaların hiçbiri hamile değildi veya nörolojik ve psikiyatrik hastalıklar da dahil hiçbir altta yatan hastalıkları yoktu.

Hastaların hepsinin viral yükleri PCR yöntemiyle takip edildi. Buna bağlı olarak:

  • Hidroksiklorokin grubundaki hastalardan birinin durumu ağırlaştı ve bu nedenle ilaç 4. gün durduruldu. İlacın, vakanın kötüye gitmesiyle arasında ilişki bulunamadı.
  • Hastaneye yatıştan sonraki 1 hafta içinde, hidroksiklorokin verilen deneklerin %86.7'si, kontrol grubundakilerin (bu ilaç verilmeyenlerin) %93.3'ünde COVID-19 testi negatif sonuç verdi. Aradaki fark, istatistiki olarak anlamlı değil.
  • Hidroksiklorokin verilen hastaların negatif test sonucu alması ortalamada 4 gün sürdü. Kontrol grubu için bu süre 2 gündü. Aradaki fark, istatistiki olarak anlamlı değil.
  • Her iki gruptaki hastaların da ateşi benzer sürelerde normal seviyelere düştü.
  • Hastalık ilerleyişinin bilgisayarlı tomografi ile takibine yönelik sonuçlar istatistiki olarak aynıydı.
  • 2. haftada her iki gruptaki hastaların da test sonuçları negatife döndü ve semptomları iyileşti.
  • Hidroksiklorokin alan grubun %26.7'sinde kısa dönem ishal ve anormal karaciğer fonksiyonu görüldü. Kontrol grubunda bu oran %20 idi.
  • Her iki grupta da yan etkiler (ki bunlar ilaca bağlı olabilir de olmayabilir de) benzerdi.

Araştırma bize nihai cevaplar verebilmek için yeterli değil; çünkü bazı kısıtları bulunuyor:

  • Bu araştırma, hidroksiklorokin kullanımını bir kontrol grubuna karşı test eden ilk araştırmaydı. Benzer araştırmalar halen sürüyor ve sonuçları henüz alınmış değil.
  • Bu araştırmanın denek sayısı çok küçüktü. Araştırmacılar, nihai cevaplar alabilmek için en az 784 hastada deney yapılması gerektiğini öngörüyorlar.
  • Araştırma erkekler ve kadınlar arasındaki farkları, antibiyotik kullanımının etkisini, ikincil bakteriyel enfeksiyonları hesaba katmıyor.

Fransa Araştırması

Fransa'da bu ilaç kullanılarak çok küçük bir hasta grubuyla çalışılmış ve bir kısmı iyileşmiştir. Ancak bu araştırmada kaygı verici metodolojik hatalar var. Test ve kontrol gruplarının son belirteçlerinin tanımlanmasında hatalar, hastaların ve doktorların test gruplarını bilmelerinden kaynaklı yaşanan subjektif durum ve diğerleri...

Bu çalışmada aynı zamanda kontrol grubundan yani ilaç verilmemiş hastaların yoğun bakım ve ölüm vakaları belirtilmezken ilaç verilen gruptan hastaların bazıları yoğun bakıma alınmış ve bir tanesi yaşamını kaybetmiş. İstatistik çalışmaları yeterli değil. Ayrıca bir antibiyotik de kullanılmış ve buna dair bir açıklama yok.

Tüm Reklamları Kapat

Çalışmayı bilimsel olarak değerlendirdiğimizde Fransa’dan yayınlanan bu klinik verilerin ilaç hakkında yorum yapmamıza ve onu tedavi edici olarak lanse etmemize yetmeyeceğini açıkça söyleyebiliriz. Belki ileride çalışacak, belki pozitif sonuçlar verecek ancak elimizdeki verilerle o gün bu gün değil.

Bilim, bu ilaç şu anda COVID-19 tedavisinde etkilidir diyemiyor, demiyor. Diyenlerin de bilimsel argümanları yetersiz. Bu, her hastalıkta yaşanan bir şey. Birileri çıkıp hızlıca konuşur ve tüm dünya umut diye bilinçsizce buna sarılır. Maalesef bunu yaşıyoruz.

Yineleyelim, belki uzun vadede gerekli testler ve analizler yapıldığında bu ilaç etkili olabilecek duruma gelir ama o gün bu gün değil! Bu ilacın kullanımına sadece klinik deneysel çalışmalar için izin verildi. Bunu kullanan her COVID-19 hastası bir denek olmuş oluyor. Kesin tedavi anlamı çıkmıyor. Ama sahada deneniyor mu, evet: deneniyor, klinik deney yapılıyor. Sonuçları ilerleyen günlerde göreceğiz.

Diğer Araştırmalar

Benzer şekilde, Çin'de rapor edilen hastaların sayısı çok azdır ve bunlar, anlaşıldığı kadarıyla, sadece COVID-19'a bağlı zatürre geçiren bir grup hastadır. Avustralya'da ise veri yoktur ve klinik çalışmalar, ay sonunda başlayacaktır. ABD'de ise Minnesota Üniversitesi, 1500 kişi ile bir klinik araştırma yürütmektedir; ancak çalışma devam etmektedir ve henüz sonuçlar yayınlanmamıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Novartis, 20 Mart 2020'de 130 milyon doz hidroksiklorokin ilacını Amerikan Gıda ve İlaç Başkanlığı'na (FDA) test amaçlı bağışlayacağını açıklamıştır. Bayer de benzer bir ilaç olan Resochin'den 3 milyon tablet bağışlamıştı. Bunlar, milyonlarca hasta üzerinde deney yapılmasını mümkün kılacak bağışlardır; ancak sonuçlar henüz ortada değildir.

Yani şu etapta ilaç denemesinin hangi hasta grupları üzerinde yapıldığı, bu hastaların geçmişi, o anki durumları, dozlama ve bu ilacın tüm hastalara genellenip genellenemeyeceği konusunda bir bilgi yoktur ya da kesin bir sonuca varamayacak kadar sınırlıdır.

Dolayısıyla COVID-19 için, tedavi edici özelliği kanıtlanmamış ve uluslararası otoritelerce tedavi amaçlı onay verilmemiş bir ilacı (olağanüstü koşullardaki klinik deney aşamasına verilen onay haricinde) sanki çözümmüş gibi sunmak yanlıştır! Bir hasta, klinik bir deneye dahil olabilir. Bu, kişinin tercihinde ve klinik çalışma yöneticilerinin inisiyatifindedir. Hasta riskleri göze alır ve denek olur. Bu herkesin hakkıdır; ancak bu aşamada kimseye ilaç tedavi olarak önerilemez.

Genel olarak bu "ilaç tavsiyesi" davranışından uzak durmamız gerekmektedir. Eğer herkes kafasına göre bir tedavi yorumu ve önerisi ile gelirse, bu işin içinden çıkmamız mümkün olmayacaktır. Eğer COVID-19 için kesin bir tedavi bulunursa da, kimse merak etmesin, Türkiye'de bu kullanılacaktır. Aksi zaten düşünülemez.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Güney Afrika

Bilindik gezi kavramını bir adım öteye taşıyarak gittiği her yerde yabancı değil misafir olmak isteyen Okan Okumuş’tan alışılmışın dışında bir gezi rehberi.

“Sınırları Kaldırdım” dizisinin dördüncü kitabı Güney Afrika – Alternatif Bir Gezi Rehberi’nde insan hikâyeleri, efsaneler, tarih, kültür, alternatif rotalar ve yerel lezzetlerin harmanlandığı sıcak bir yolculuk bekliyor sizleri.

Bu yolculuk boyunca Okan Okumuş’la birlikte Güney Afrika Cumhuriyeti’nde muhteşem üzüm bağlarına ve Ümit Burnu’na uğrayacak, “ülke içinde ülke” Lesotho’da dağ köyünde bir aileye konuk olacak, Mozambik Adası’nda pastel renkli evlerin arasında yürüyerek bir şifacıyla tanışacaksınız. Malavi’de dağlara tırmanıp göl etrafında dolaşacak, Zambiya’da zengin yaban hayatını keşfedecek, Zimbabve’de Viktorya Şelaleleri’ne gideceksiniz. Botsvana’da Okavango Deltası’nda kanoyla yolculuk edecek, Namibya’da Herero yerlilerinin düğününe katılacak, Madagaskar’ın benzersiz doğası ve renkli kültürüyle karşılaşacaksınız.

Devamını Göster
₺55.00
Güney Afrika

Klorokin Nedir?

Chloroquine, zaten başka kombinasyonlarla beraber kullanılan bir ilaçtır. Ancak bu ilaçta doz dengesi çok önemlidir ve ilacın yan etkileri çok fazladır. Kalıcı retina hasarı ve bazı durumlarda ölüme yol açtığına dair raporlar mevcuttur.

Birçok ilaçla beraber kullanımı önerilmemektedir. İlacın, bağışıklık sistemini baskılayıcı bir rolü de bulunmaktadır ve bu nedenle rhomatitis arthritis (RA) ve lupus erythematosus (SLE) hastalıklarında kullanılmaktadır. Eğer COVID-19 tedavisi hakkında sahte umutlar halk arasına pazarlanırsa, bu ilaca talep yersiz yere aşırı artacağı için ve önlem olarak ilaç toplatılabileceği için bu hastalar, hayatlarının bağlı olduğu bu ilacı bulamayabilirler.

Sonuç

Tüm bunlar ortadayken ve bilimsel yöntem her deneysel ilaca şüpheyle yaklaşmayı önerirken, toplumun gözü önündeki kişilerin olmadık ilaç tavsiyelerinde bulunmaları kabul edilemezdir.

Sağlık sistemini ve onu yönetenleri eleştirme hakkı elbette herkes için geçerlidir. Hatta tanı, tedavi, ele alış ve kriz yönetimini de eleştirebilirsiniz; ancak bir ilacı öneremezsiniz! Lütfen tıpta yetkin kişilerin ve bilim insanlarının zamanlarını, bu yanlış söylem ve eylemleri düzeltmeye çalışmakla harcamayın.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
9
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 23
  • Bilim Budur! 5
  • Muhteşem! 4
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • K. M. Folkers, et al. False Hope About Coronavirus Treatments. (20 Mart 2020). Alındığı Tarih: 21 Mart 2020. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • FDA. Glossary Of Terms On Clinical Trials For Patient Engagement Advisory Committee Meeting. (21 Mart 2020). Alındığı Tarih: 21 Mart 2020. Alındığı Yer: FDA | Arşiv Bağlantısı
  • WebMD. Chloroquine Phosphate. (21 Mart 2020). Alındığı Tarih: 21 Mart 2020. Alındığı Yer: WebMD | Arşiv Bağlantısı
  • J. Miller. Novartis To Donate Malaria Drug In Fight Against Coronavirus. (20 Mart 2020). Alındığı Tarih: 21 Mart 2020. Alındığı Yer: Reuters | Arşiv Bağlantısı
  • T. Haelle. Hydroxychloroquine Use For Covid-19 Coronavirus Shows No Benefit In First Small—But Limited—Controlled Trial. (25 Mart 2020). Alındığı Tarih: 26 Mart 2020. Alındığı Yer: Forbes | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/01/2023 00:03:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8366

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kuvvet
İklim Değişimi
Yanlış
Hominid
Ölümden Sonra Yaşam
Müzik
Sinek
Dişler
Ara Tür
İnsanlık
Bakteri
Tehlike
Veri
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Anksiyete
Duygu
Antikor
Balık Çeşitliliği
Koruma
Biyokimya
Hızlı
Tüyler
İnsan
Böcek
Enzim
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. Kızıl, et al. Klorokin (Chloroquine) Etken Maddeli Sıtma İlacı, COVID-19 Koronavirüs Tedavisinde Kullanılabilir mi?. (21 Mart 2020). Alındığı Tarih: 31 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8366
Kızıl, Ç., Bakırcı, Ç. M. (2020, March 21). Klorokin (Chloroquine) Etken Maddeli Sıtma İlacı, COVID-19 Koronavirüs Tedavisinde Kullanılabilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved January 31, 2023. from https://evrimagaci.org/s/8366
Ç. Kızıl, et al. “Klorokin (Chloroquine) Etken Maddeli Sıtma İlacı, COVID-19 Koronavirüs Tedavisinde Kullanılabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 21 Mar. 2020, https://evrimagaci.org/s/8366.
Kızıl, Çağhan. Bakırcı, Çağrı Mert. “Klorokin (Chloroquine) Etken Maddeli Sıtma İlacı, COVID-19 Koronavirüs Tedavisinde Kullanılabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, March 21, 2020. https://evrimagaci.org/s/8366.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.