Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Yarıçapı Dünya'dan 2.3 kat büyük, kütlesi ise 17 kat büyük olan Kepler-10c gezegeni, tamamen lavlardan oluşan ufak uydusu Kepler-10b ile birlikte gezegenimizden yaklaşık 568 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır.

Mayıs 2011'de Kepler uzay aracı tarafından keşfedilen ve Spitzer Uzay Teleskobu'nun Blender tekniği kullanılarak doğruluğu onaylanan bu karasal gezegenin kütlesinin %5-20 arasının buzlardan oluştuğu düşünülmektedir. Kıyas olması açısından bizim gezegenimizin kütlesinin sadece %0.02'si buzullara aittir! 

Orada bir yerlerde bizimkisi gibi gezegenler olduğunu düşünmek nefes kesici!

Bilim insanları bugüne kadar böyle bir gezegenin oluşamayacağını düşünüyorlardı; çünkü bu kadar ağır herhangi bir şeyin büyürken hidrojen gazı çekeceğini ve Jüpiter gibi bir gaz devi olacağını düşünüyorlardı. Bu gezegen tamamıyla katı ve önceden keşfedilen “süper-dünyalar”dan daha büyük. Bu da onu bir “mega-dünya” yapıyor. Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (CfA)’den, aynı zamanda veri analizini yöneten ve keşfi yapan Xavier Dumusque şöyle söylüyor:

Ne bulduğumuzu anladığımızda çok şaşırdık. Kepler-10c’nin yaşam bulundurma olasılığı da var.

Harvard Origins of Life Intiative kurumunun yöneticisi ve aynı zamanda CfA araştırmacısı olan Dimitar Sasselov ise şöyle ekliyor:

Bu keşif, Dünyaların Godzillası! Ancak filmdeki canavarın aksine, Kepler-10c’nin yaşama olumlu bakan yönleri var.

(…)

Yeni keşfedilen mega-dünya, Kepler-10c, 45 günde güneş benzeri bir yıldızın etrafında bir turunu tamamlıyor. Dünyadan 560 ışık yılı uzakta ve Draco takımyıldızında bulunuyor. Sistem ayrıca 3 tane dünya-kütleli “lav dünyası” barındırıyor. Kepler-10b’nin dikkat çekici bir yörünge hızı var: 20 saat. 

Kepler 10c NASA’nın Kepler uzay aracı tarafından görüntülendi. Kepler gezegenleri transit metodu ile buluyor; yıldızın ışığının önünden bir gezegen geçmesi ile sönükleşmesini gözlemliyor. Sönükleşmenin miktarına bakarak gökbilimciler gezegenin fiziksel şeklini veya çapını hesaplayabiliyorlar. Ancak Kepler gezegenin gaz gibi mi kayalık mı olduğunu söyleyemiyor.

Kepler-10c’nin 18 bin millik (yaklaşık 29 bin kilometre) bir çapı olduğu hesaplandı; dünyadan 2.3 kat daha büyük. Bu durumda mini-Neptün olarak bilinen; kalın, gazdan oluşmuş bir dış kabuğa sahip gezegen kategorisine giriyordu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kanarya Adaları’nda bulunan Telescopio Nazionale Galileo (TNG)’deki HARPS-North aracını Kepler-10c’nin kütlesini hesaplamak için kullanan takım üyeleri: Kepler-10c’nin Dünya’nın 17 katı ağırlığa sahip olduğunu ortaya çıkardılar ve bu değer beklenenden çok fazlaydı. Bu durum Kepler-10c’nin taşlardan ve diğer katılardan oluşan yoğun bir yapıya sahip olduğunu gösterdi. Dumusque şöyle açıklıyor:

Kepler-10c atmosferini zaman içinde yitirmedi. Eğer bir atmosfere sahip olsaydı onu tutmayı başaracak kadar büyük bir gezegen. Gezegen şuan gördüğümüz haliyle oluşmuş olmalı.

Gezegen oluşum teorileri bu kadar büyük ve kayalık bir gezegenin oluşumunu açıklamakta güçlük çekiyor. Ancak, yeni bir gözlemsel araştırma gösteriyor ki bu gezegen bu konuda yalnız değil. 

Ayrıca AAS’de sunum yapan, CfA astronomu Lars A. Buchhave, gezegenin yıldızı etrafında dönmesiyle gezegenin kayalık halden gaz haline geçişi arasında ilişki kurdu. Bu durum gezegen avcılarının (uzun periyotlu yörüngeleri de arayarak) daha fazla mega-dünya bulmasının yakın olduğunu gösteriyor. Kepler-10c’nin bir mega-dünya oluşu evrenin tarihi ve canlılık olasılığı hakkında güçlü çıkarımlar sunuyor. Kepler-10 sistemi yaklaşık 11 milyar yaşında; yani Big Bang’den sonra 3 milyar yıldan az bir süre sonra oluştu.

Erken evren sadece hidrojen ve helyumdan oluşuyordu. Kayalık gezegenlerin oluşması içinse birinci nesil yıldızlarda oluşan daha ağır, silikon ve demir gibi elementlere ihtiyaç var, bu yıldızlar patladığında bu önemli maddeler uzaya saçılıyor ve gelecek nesil yıldızları ve gezegenlerin birer parçası oluyorlar. Bu süreç milyarlarca yıl almış olmalı. Ancak Kepler-10c bize evrenin ağır elementlerin çok az bulunduğu zamanlarda bile bu büyük kayaları oluşturulabildiğini gösterdi. Sasselov şöyle söylüyor:

Kepler-10c’nin bulunması kayalık gezegenlerin tahmin ettiğimizden çok daha önce oluşmuş olabileceğini gösterdi. Eğer kaya yapılabiliyorsa, yaşamı da sağlayabiliriz.

Bu araştırma dünya benzeri gezegenleri ararken yaşlı yıldızların elenmemesi gerektiğini gösterdi. Eğer eski yıldızlar kayalık dünyalar da barındırabiliyorsa kozmik komşularımızda da potansiyel olarak yaşanabilir dünyalar bulma şansımız vardır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/09/2020 14:12:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4796

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Ecza
Sürüngen
Hematoloji
İnsanın Evrimi
Ara Tür
Virüsler
Dil
Entropi
Türleşme
Viral Enfeksiyon
Makroevrim
Aslan
Jeoloji
Gen
Doğa Olayları
Molekül
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Antropoloji
Bilim Felsefesi
Acı
Köpekgil
Covıd-19
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Evrimsel Süreç
Sağlık Bakanlığı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Dünya, hayranlık uyandıracak şeylerle doludur. Ancak bilim onlara göz attığında, bunlar daha da hayranlık uyandırıcı hale gelir, daha az değil!”
David Attenborough
Geri Bildirim Gönder