Kepler-10C: "Godzilla Dünya" Lakaplı Dev Gezegen!

Kepler-10C: "Godzilla Dünya" Lakaplı Dev Gezegen!
Yazar Harvard University Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
2,665 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 4 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Yarıçapı Dünya'dan 2.3 kat büyük, kütlesi ise 17 kat büyük olan Kepler-10c gezegeni, tamamen lavlardan oluşan ufak uydusu Kepler-10b ile birlikte gezegenimizden yaklaşık 568 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır.

Mayıs 2011'de Kepler uzay aracı tarafından keşfedilen ve Spitzer Uzay Teleskobu'nun Blender tekniği kullanılarak doğruluğu onaylanan bu karasal gezegenin kütlesinin %5-20 arasının buzlardan oluştuğu düşünülmektedir. Kıyas olması açısından bizim gezegenimizin kütlesinin sadece %0.02'si buzullara aittir! 

Orada bir yerlerde bizimkisi gibi gezegenler olduğunu düşünmek nefes kesici!

Reklamı Kapat

Bilim insanları bugüne kadar böyle bir gezegenin oluşamayacağını düşünüyorlardı; çünkü bu kadar ağır herhangi bir şeyin büyürken hidrojen gazı çekeceğini ve Jüpiter gibi bir gaz devi olacağını düşünüyorlardı. Bu gezegen tamamıyla katı ve önceden keşfedilen “süper-dünyalar”dan daha büyük. Bu da onu bir “mega-dünya” yapıyor. Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (CfA)’den, aynı zamanda veri analizini yöneten ve keşfi yapan Xavier Dumusque şöyle söylüyor:

Ne bulduğumuzu anladığımızda çok şaşırdık. Kepler-10c’nin yaşam bulundurma olasılığı da var.

Harvard Origins of Life Intiative kurumunun yöneticisi ve aynı zamanda CfA araştırmacısı olan Dimitar Sasselov ise şöyle ekliyor:

Bu keşif, Dünyaların Godzillası! Ancak filmdeki canavarın aksine, Kepler-10c’nin yaşama olumlu bakan yönleri var.

(…)

Yeni keşfedilen mega-dünya, Kepler-10c, 45 günde güneş benzeri bir yıldızın etrafında bir turunu tamamlıyor. Dünyadan 560 ışık yılı uzakta ve Draco takımyıldızında bulunuyor. Sistem ayrıca 3 tane dünya-kütleli “lav dünyası” barındırıyor. Kepler-10b’nin dikkat çekici bir yörünge hızı var: 20 saat. 

Kepler 10c NASA’nın Kepler uzay aracı tarafından görüntülendi. Kepler gezegenleri transit metodu ile buluyor; yıldızın ışığının önünden bir gezegen geçmesi ile sönükleşmesini gözlemliyor. Sönükleşmenin miktarına bakarak gökbilimciler gezegenin fiziksel şeklini veya çapını hesaplayabiliyorlar. Ancak Kepler gezegenin gaz gibi mi kayalık mı olduğunu söyleyemiyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kepler-10c’nin 18 bin millik (yaklaşık 29 bin kilometre) bir çapı olduğu hesaplandı; dünyadan 2.3 kat daha büyük. Bu durumda mini-Neptün olarak bilinen; kalın, gazdan oluşmuş bir dış kabuğa sahip gezegen kategorisine giriyordu.

Kanarya Adaları’nda bulunan Telescopio Nazionale Galileo (TNG)’deki HARPS-North aracını Kepler-10c’nin kütlesini hesaplamak için kullanan takım üyeleri: Kepler-10c’nin Dünya’nın 17 katı ağırlığa sahip olduğunu ortaya çıkardılar ve bu değer beklenenden çok fazlaydı. Bu durum Kepler-10c’nin taşlardan ve diğer katılardan oluşan yoğun bir yapıya sahip olduğunu gösterdi. Dumusque şöyle açıklıyor:

Kepler-10c atmosferini zaman içinde yitirmedi. Eğer bir atmosfere sahip olsaydı onu tutmayı başaracak kadar büyük bir gezegen. Gezegen şuan gördüğümüz haliyle oluşmuş olmalı.

Gezegen oluşum teorileri bu kadar büyük ve kayalık bir gezegenin oluşumunu açıklamakta güçlük çekiyor. Ancak, yeni bir gözlemsel araştırma gösteriyor ki bu gezegen bu konuda yalnız değil. 

Ayrıca AAS’de sunum yapan, CfA astronomu Lars A. Buchhave, gezegenin yıldızı etrafında dönmesiyle gezegenin kayalık halden gaz haline geçişi arasında ilişki kurdu. Bu durum gezegen avcılarının (uzun periyotlu yörüngeleri de arayarak) daha fazla mega-dünya bulmasının yakın olduğunu gösteriyor. Kepler-10c’nin bir mega-dünya oluşu evrenin tarihi ve canlılık olasılığı hakkında güçlü çıkarımlar sunuyor. Kepler-10 sistemi yaklaşık 11 milyar yaşında; yani Big Bang’den sonra 3 milyar yıldan az bir süre sonra oluştu.

Reklamı Kapat

Erken evren sadece hidrojen ve helyumdan oluşuyordu. Kayalık gezegenlerin oluşması içinse birinci nesil yıldızlarda oluşan daha ağır, silikon ve demir gibi elementlere ihtiyaç var, bu yıldızlar patladığında bu önemli maddeler uzaya saçılıyor ve gelecek nesil yıldızları ve gezegenlerin birer parçası oluyorlar. Bu süreç milyarlarca yıl almış olmalı. Ancak Kepler-10c bize evrenin ağır elementlerin çok az bulunduğu zamanlarda bile bu büyük kayaları oluşturulabildiğini gösterdi. Sasselov şöyle söylüyor:

Kepler-10c’nin bulunması kayalık gezegenlerin tahmin ettiğimizden çok daha önce oluşmuş olabileceğini gösterdi. Eğer kaya yapılabiliyorsa, yaşamı da sağlayabiliriz.

Bu araştırma dünya benzeri gezegenleri ararken yaşlı yıldızların elenmemesi gerektiğini gösterdi. Eğer eski yıldızlar kayalık dünyalar da barındırabiliyorsa kozmik komşularımızda da potansiyel olarak yaşanabilir dünyalar bulma şansımız vardır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/12/2021 06:35:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4796

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Ölüm
Yok Oluş
Ornitoloji
Olasılık
Hava
Kadın Doğum
Entropi
Teyit
Film
Samanyolu Galaksisi
Sürüngen
Uluslararası Uzay İstasyonu
Kimya Tarihi
Hayvan
İspat
Biyocoğrafya
Tedavi
Aşılar
Çekirdek
Psikoloji
Mantar
Bilişsel
Haber
İnsanlar
Sperm
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et