Kemirgenler (Rodentia)

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Tanım ve Genel Bilgiler

Alt ve üst çenelerinde sürekli büyüyen ikişerli kesici dişleri (incisor) ile bilinirler. Köpek dişleri (canine) yoktur. Kemirme davranışı sergileyerek beslendikleri için bu isim verilmiştir. Keza "kemiriciler" olarak da bilinirler. Genelde kısa uzuvları ve uzun kuyrukları bulunur. Gözler kafanın her iki yanında bulunur. Ancak hem önlerini hem arkalarını aynı derecede görebilirler. Tırmanma ve koşmada son derece başarılıdırlar. Her yıl 1 ile 18 arasında yavru doğurabilirler. Her türlü kara ortamına uyum sağlamış en çok biyoçeşitlilik sahibi memeli takımlarından biridir.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Memelilerin yaklaşık %40'ı kemirgendir (Rodentia). Kesici dişleri sürekli büyüyen tavşanımsılar (Lagomorpha) olarak bilinen memeliler de bir zamanlar kemirgenler (Rodentia) takımında sınıflandırılırdı. Ancak son araştırmalar ışığında yeni bir takıma alındılar. Dolayısıyla ortak ataları yeni olan kardeş takson diye bilinirler. Hatta ikisi birlikte Glires isimli bir klad oluştururlar.

66 milyon yıl önce non-avian dinozorların yok oluşu ile birlikte Paleosen Devri'nde türleşmeye başladılar. Kemirgenlere benzeyen ataları, tam olarak Rodentia üyesi sayılmaz. Ardından diğer kıtalara göç etmeleri ve onları avlayacak büyük yırtıcıların azalması ile birlikte 55 milyon yıl önceki Eosen Devri'nde büyük bir çeşitlilik gözleniyor. Okyanusları bile aşarak Güney Afrika'dan Madagaskar'a yerleştikleri bile görülüyor. Bu bilinçli bir yerleşme olmasa da, doğal afetler sonucu büyük parçalar üzerinde sürüklenme ile olabilir. Ayrıca kendileri Avustralya'yı kolonize eden ilk keseli memelilerdir.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Antarktika hariç her yerde bulunurlar.

Davranış ve Etoloji

Kemirgenler fazlası ile sosyal hayvanlardır. Karmaşık bir sosyal davranışları mevcuttur. Ayrıca tek ve çok eşli üreme davranışları da bulunur.

Diyet ve Metabolizma

Çoğu tohum ve bitki kökleri ile beslenirken, bazılarında hepçil diyet de görülür.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Laboratuvar ortamında en çok kullanılan denek hayvanlarıdır. Aynı şekilde evcil hayvan olarak da yaygındır. Bazı türleri evlerde işgalci türler olarak bilinirler ve çeşitli kültürlerde besin amacı da görürler.

Etimoloji

Latince rodent "kemirmek" anlamını taşır. Ardından -ia eki ile birlikte "çoğul" anlamı kazanır.

Kaynaklar ve İleri Okuma:

  • Ana Görsel Kaynağı: Meltem Çetin Sever
  • Wikipedia. Rodents. (2018, Temmuz 11). Alındığı Tarih: 11 Temmuz 2018. Alındığı Yer: Wikipedia

Eteneliler (Eutheria)

Tavşanımsılar (Lagomorpha)

Biyoloji Genel Editörü

Pedram Türkoğlu

Pedram Türkoğlu

Biyoloji Genel Editörü

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim