Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Karakulak (Çöl Vaşağı) Nedir?

Karakulak (Çöl Vaşağı) Nedir? Pinterest
1 dakika
12,230
Tüm Reklamları Kapat

Tıpkı sıradan bir ev kedisi gibi ama "ufak" bir farkla, değil mi?

Türkiye'de az sayıda bilim insanının çabalarıyla yeni türler tanımlanmakta; ancak bunları Dünya'ya tanıtabilecek bilimsel kültürden halen yoksunuz. Öte yandan, ilginç bir şekilde fotoğrafta gördüğünüz tür, belki de resmi hayvanımız olmayı hak etmektedir: Çünkü İngilizcede "caracal" (karakal) olarak bilinen bu hayvanın adı doğrudan Türkçeden, "karakulak" isminden alınmıştır. Farsçada "siyāh-goosh” (سیاه گوش) ve Hintçede "syahgosh" olarak bilinen bu hayvanın adının bu dillerdeki anlamı da "kara kulak"tır. Ancak etimolojik kökeninin Türkçe olduğu dilbilimciler tarafından doğrulanmaktadır; dolayısıyla belki de acele etmemeliyiz.

Tüm Reklamları Kapat

İşin garip tarafı, karakulak Türkiye'nin çok dar bir bölgesinde, sadece Akdeniz ve Ege’nin ormanlık kesimlerinde yaşamaktadır. Daha yoğun olarak Orta Doğu, Arap Yarımadası ve Güney Afrika'da yaşamaktadır.

İlk olarak 1776'da Alman doğabilimci Johann Christian Daniel von Schreber tarafından Güney Afrika'da keşfedilmiştir ve Felis caracal ismiyle isimlendirilmiştir. von Schreber'in bu ismi seçme nedeni, kendisinden önce Georges-Louis Leclerc (daha ziyade Comte de Buffon olarak bilinir) tarafından türden "caracal" olarak bahsedilmesidir. Buffon, bu ismi neden bu şekilde seçtiğini, Historie Naturelle kitabında bir dipnot ile, şöyle anlatıyor:[1]

Tüm Reklamları Kapat

Bu hayvana "caracal" ismini vermeyi seçtik, çünkü bu hayvan Türk dilinde "karrah-kulak" veya "Kara-coulac" olarak, Arapçada "Gat el challah", Farsçada "Siyah-gush" olarak isimlendirilmektedir. Bunların hepsi "siyah kulaklı kedi" anlamına gelmektedir.

Sonrasında, 1843 yılında John Edward Gray tarafından yapılan analiz, karakulakların ayrı bir cins olduğu ve evcil kediler ile yakın akrabalarını barındıran Felis cinsine ait olamayacağını tespit etti. Böylece Caracal, bir cins adı haline geldi. Diğer adı "çöl vaşağı" olsa da, bu isim bir benzetmedir. Karakulaklar, vaşak değildirler.

Günümüzde cinsin tek bir türü olan karakulak (Caracal caracal) ve Afrika altın kedisi (Caracal aurata) olmak üzere iki türü yaşamaktadır. Karakulak nesli IUCN Kırmızı Liste’de Düşük Riskli (LC) kategorisindedir. Yani herhangi bir tehlike bulunmamaktadır. Afrika altın kedisinin nesli ise IUCN Kırmızı Liste’de Duyarlı (VU) kategorisindedir. Yani popülasyonları tehdit altındadır. Karakulakların bu sıra dışı kulak yapısının hem işitme fonksiyonuyla, hem de cinsel seçilim ile alakalı olduğu düşünülmektedir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
20
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Umut Verici! 4
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • Bilim Budur! 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ G. Leclerc. (1749). Histoire Naturelle Générale Et Particuliére. Yayınevi: Imprimerie Nationale.
Sıkça Sorulan Sorular

Karakulak, Türkiye'de sadece Akdeniz ve Ege’nin ormanlık kesimlerinde yaşamaktadır.

İlk olarak 1776'da Alman doğabilimci Johann Christian Daniel von Schreber tarafından Güney Afrika'da keşfedilmiştir ve Felis caracal ismiyle isimlendirilmiştir.

Karakulakların diğer adı "çöl vaşağı" olsa da, bu isim bir benzetmedir. Karakulaklar, vaşak değildirler.

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/02/2024 05:52:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2156

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Dışkı
Astrofotoğrafçılık
Konuşma
Bebek
Köpekgil
Diş
Gerçek
Sars-Cov-2
Şüphecilik
Antik
Mühendislik
Elektrokimya
Rna
Dişler
Nanoteknoloji
Kanıt
Botanik
Kütleçekimi
Entomoloji
Bilim Felsefesi
Hastalık Yayılımı
Kurbağa
Küresel Isınma
Balık Çeşitliliği
Yangın
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Karakulak (Çöl Vaşağı) Nedir?. (12 Nisan 2014). Alındığı Tarih: 23 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/2156
Bakırcı, Ç. M. (2014, April 12). Karakulak (Çöl Vaşağı) Nedir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/2156
Ç. M. Bakırcı. “Karakulak (Çöl Vaşağı) Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 12 Apr. 2014, https://evrimagaci.org/s/2156.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Karakulak (Çöl Vaşağı) Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, April 12, 2014. https://evrimagaci.org/s/2156.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close