Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

John Hunter Kimdir? Cerrahiyi Modernleştirme Çabaları, Tıp Bilimini Nasıl Değiştirdi?

John Hunter Kimdir? Cerrahiyi Modernleştirme Çabaları, Tıp Bilimini Nasıl Değiştirdi? Wikimedia Commons
John Hunter, Joshua Reynolds tarafından yapılmış yağlı boya tablosu.
4 dakika
603
  • Anatomi Tarihi
  • Tıp

Tıp alanında kat edilen yolda, günümüzde sahip olduğumuz teknolojilere erişebilmemiz için çok sayıda bilim insanı parasını, zamanını ve hatta canını feda etmiştir. Tıp alanında, özellikle modern cerrahide çoğu yeniliğin öncüsü olan John Hunter da bu zorluklardan nasibini almıştır.

Hunter, Long Calderwood’da, nispeten hâli vakti yerinde bir ailenin en son çocuğu olarak dünyaya geldi. Küçüklüğünden beri doğaya karşı derin bir ilgiyle büyüdü. Ailesinden hayatına en çok etkisi olan kişi, abisi ve aynı zamanda obstetrisyen, anatomist ve kendine ait bir anatomi okulunun kurucusu olan William Hunter'dı. İleriki dönemde atılacağı meslek hayatı için burada birikim topladı ve öğrenciliğinin en can alıcı dönemleri de abisiyle geçti.

Bu Reklamı Kapat

20 yaşında abisinin yanına, Londra’ya gelerek, dönemin en iyi cerrahları ile tanışma fırsatını buldu. William’ın yanında aldığı anatomi eğitimi, onu derinden etkiledi - ki bir süre sonra anatomi dersleri vermeye başladı. Abisinin onun yeterince ilerlediğini düşünmesi üzerine, Chelsea Hastanesi'nde dönemin en iyi cerrahı olan Dr. William Cheselden’nın öğrencisi oldu.

Abisinin yanında çalıştığı esnada, Londra’da hamile kadınlarda ölüm oranının artması üzerine gözler abisine, o dönemki hocası William Smelli’ye ve doğal olarak kendisine çevrildi. Ne var ki, Georgian Dönemi İngilteresi'ndeki yaşam koşulları ve bunun gebe kadınlara olan etkisi sebebiyle, ölüm oranlarının asıl artış sebebinin obstetrik bir hastalık olan preeklampsi olduğunu bugün biliyoruz. Bu hastalık, hipertansiyon ve idrarda protein fazlalığı ile anlaşılır ve ikinci trimesterde ortaya çıkar. İlerleyen bir hastalıktır ve hem anne hem de bebek için kötü sonuçlar doğurabilir.

Bu Reklamı Kapat

Hunter, Dr. William Cheselden’e ek olarak, St. Bartholomew’s Hastanesi'nde Dr. Pervical Pott’un yanında çalışmıştır. En ilginci; anatomist, tıbbi illüstratör ve balmumu model sanatçısı olan Marie Marguerite Bihéron'un yanında çalışması olmuştur. Orduya katılmadan önce anatomiden başka yaptığı araştırmalardan biri de hastadan kan almanın iyileşmeye olan etkilerini ölçmesidir. Buradan elde ettiği sonuç, bağışıklık sisteminin önemli bir parçası olan enflamasyonun bir patoloji değil, vücudun bir reaksiyonu olduğudur.

Modern cerrahi eğitiminin gelişmesine kadar olan dönemde orduya katılmak, başarılı olmak isteyen cerrahların yaşaması gereken bir tecrübeydi. Cerrahi gelişmelerin büyük bir kısmı, savaş alanlarında yaşanmıştı. John Hunter da çok sayıda savaşta cerrah olarak görev aldı ve bu sırada yeni teknikler geliştirip, araştırmalar yapma fırsatı buldu. 7 Yıl Savaşları boyunca ordu ile Portekiz ve Fransa bulundu, silah yaraları ve halsizlik üzerine çalışmalar yaptı. Sanılanın aksine, silah yaralarında yarayı genişletmenin her ne kadar yabancı maddeyi çıkarmada kolaylık sağlarsa da enfeksiyon riskini arttırdığından ötürü kaçınılması gereken bir metot olduğunu öne sürdü ve böylece yerleşik görüşe karşı çıkarak modern tıbbiyede büyük bir atılım yaptı.

Ordudan 1763’te ayrıldıktan sonra, gelecek 5 senesini ortak çalıştığı James Spence’in yanında geçirdi. Burada diş transplantasyonu üzerinde çalışmalar yürüttü. Diş araştırmalarından sonra, Portekiz ve Fransa yolculuklarında topladığı canlı türlerini sergileyeceği ve anatomik araştırmaları yapacağı bir evi, Londra'da satın aldı. Ardından 1767’de Kraliyet Cemiyeti'ne üye olarak seçildi. Aynı sene, bel soğukluğu ve sifilisin aynı patojenden kaynaklandığını öne sürdü. Hatta bunu kanıtlamak için kendi bedenini kullandığı da söylenir; ancak büyük olasılıkla bu iddia doğru değildir ve gerçekte bir denek kullanmıştır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

1768 senesi, Hunter için kritik bir sene oldu. Mesleğinin son yıllarına yaklaştığı ve kariyerinde en iyi noktalara ulaştığı senelerin başlangıcı, bu yıl oldu: St. George hastanesine baş cerrah olarak atandı ve daha sonra Cerrahlar Birliği'ne üye oldu. Bunun ardından, 1776’da, tam da Amerika Birleşik Devletleri'nin İngiltere Krallığı'na karşı bağımsızlığını ilan ettiği sene, Kral III. George’un cerrahı oldu. Aynı sene, dünya tarihindeki ilk suni döllenmeyi başarıyla gerçekleştirdi.

1783’te, Leicester Meydanı'nda daha geniş bir eve taşındı ve bütün canlı koleksiyonunu burada topladı. Bu koleksiyona, rüşvet ile aldığı ve 2.31 metre boyundaki Charles Byrne’nın bedenini de ekledi. Böylece artık kendi anatomi okulunu açmaya hazırdı. Sonradan, buradaki koleksiyonların birçoğu, daha sonra Britanya Hükümeti tarafından Kraliyet Cerrahi Akademisi'ne bağlanacak olan Hunter Müzesi'ne götürüldü.

Leicester'daki okulunda nice öğrenciler yetiştirdi. Bunlar arasında, çiçek hastalığı aşısını bularak tıp tarihini değiştirecek olan Edward Jenner da dahildir. Ayrıca bu dönemde Hunter, müzesindeki koleksiyonlar sayesinde evrim ile ilgili de araştırmalar yaptı. Evinde ve müzesinde gerçekleştirdiği çalışmalardan 3 sene sonra, 1786’da, prestijli "baş cerrah" unvanı ile orduya geri döndü. Ordudaki süre zarfında ordu cerrahlarının eğitimi hakkında katkılar yaptı.

Derin anatomi bilgisi sayesinde silah yaralarından, zührevi hastalıklara, cenin gelişiminden, diş tabipliğine ve evrim teorisine kadar birçok alanda katkısı bulunmaktadır. Evrim teorisine olan katkısı, karşılaştırmalı anatomi çalışmalarından gelmektedir. Bu çalışmaları ve özellikle Hunter Müzesindeki canlı anatomi koleksiyonları ile evrim ile ilgili çalışmalar yaptığı söylenebilmektedir. Koleksiyonu için topladığı örneklerden kanserli bulgular da mevcuttur. Örneklerden meme kanseri, rektum kanseri ve karsinoma mevcuttur. Bundan ötürü onkolojiye de katkıları olduğunu rahatça söyleyebilmekteyiz. Bunların içinde en önemlisi, cerrahiyi bilimsel bir bakış açısı ile ele almış olmasıdır.

Cerrahide denemenin en önemli olduğunu öne süren Hunter, 1793’te hastanede yaşadığı bir tartışma sonucu gerçekleşen göğüs ağrısı ve akabinde yaşanan kalp krizi sonucu dünyaya veda etmiştir. Sonraki günün sabahı, öğrencileri anatomi tiyatrosunda ders için toplanmışlardır, ne var ki bu sefer hocaları ders anlatmak için değil, kadavra olarak orada bulunmaktadır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 4
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Royal College of Surgeons of England. John Hunter. (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • Universalis. Hunter John. (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • St George’s university of London. John Hunter Frs (1728-1793). (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • W. Moore. John Hunter (1728-1793). (1 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • J. H. Lienhard. Jon Hunter. (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • K. A. Kapp, et al. John Hunter, The Father Of Surgery. (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • Fr-Academic. John Hunter (Chirurgien). (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 15 Ağustos 2021. Alındığı Yer: Fr-Academic | Arşiv Bağlantısı
  • BookWiki. John Hunter. (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 15 Ağustos 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • Healio News. John Hunter: ‘Founder Of Scientific Surgery’. (25 Ocak 2009). Alındığı Tarih: 28 Ağustos 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/08/2022 03:04:45 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10881

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Cinsellik Araştırmaları
Buz
Asteroid
Homo Sapiens
Yılan
Carl Sagan
Irk
Avrupa
Bilim Felsefesi
Evrimleşme
Öğrenme Teorileri
Çiçek
İklim Değişimi
Fizik
Yapay
Egzersiz
Ateş
İfade
Sivrisinek
Toplumsal Cinsiyet
Entomoloji
Yavru
Vejetaryen
İmmünoloji
Manyetik Alan
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.