John Hunter Kimdir? Cerrahiyi Modernleştirme Çabaları, Tıp Bilimini Nasıl Değiştirdi?

John Hunter Kimdir? Cerrahiyi Modernleştirme Çabaları, Tıp Bilimini Nasıl Değiştirdi?
John Hunter, Joshua Reynolds tarafından yapılmış yağlı boya tablosu.
Wikimedia Commons
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
326 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Tıp alanında kat edilen yolda, günümüzde sahip olduğumuz teknolojilere erişebilmemiz için çok sayıda bilim insanı parasını, zamanını ve hatta canını feda etmiştir. Tıp alanında, özellikle modern cerrahide çoğu yeniliğin öncüsü olan John Hunter da bu zorluklardan nasibini almıştır.

Hunter, Long Calderwood’da, nispeten hâli vakti yerinde bir ailenin en son çocuğu olarak dünyaya geldi. Küçüklüğünden beri doğaya karşı derin bir ilgiyle büyüdü. Ailesinden hayatına en çok etkisi olan kişi, abisi ve aynı zamanda obstetrisyen, anatomist ve kendine ait bir anatomi okulunun kurucusu olan William Hunter'dı. İleriki dönemde atılacağı meslek hayatı için burada birikim topladı ve öğrenciliğinin en can alıcı dönemleri de abisiyle geçti.

20 yaşında abisinin yanına, Londra’ya gelerek, dönemin en iyi cerrahları ile tanışma fırsatını buldu. William’ın yanında aldığı anatomi eğitimi, onu derinden etkiledi - ki bir süre sonra anatomi dersleri vermeye başladı. Abisinin onun yeterince ilerlediğini düşünmesi üzerine, Chelsea Hastanesi'nde dönemin en iyi cerrahı olan Dr. William Cheselden’nın öğrencisi oldu.

Reklamı Kapat

Abisinin yanında çalıştığı esnada, Londra’da hamile kadınlarda ölüm oranının artması üzerine gözler abisine, o dönemki hocası William Smelli’ye ve doğal olarak kendisine çevrildi. Ne var ki, Georgian Dönemi İngilteresi'ndeki yaşam koşulları ve bunun gebe kadınlara olan etkisi sebebiyle, ölüm oranlarının asıl artış sebebinin obstetrik bir hastalık olan preeklampsi olduğunu bugün biliyoruz. Bu hastalık, hipertansiyon ve idrarda protein fazlalığı ile anlaşılır ve ikinci trimesterde ortaya çıkar. İlerleyen bir hastalıktır ve hem anne hem de bebek için kötü sonuçlar doğurabilir.

Hunter, Dr. William Cheselden’e ek olarak, St. Bartholomew’s Hastanesi'nde Dr. Pervical Pott’un yanında çalışmıştır. En ilginci; anatomist, tıbbi illüstratör ve balmumu model sanatçısı olan Marie Marguerite Bihéron'un yanında çalışması olmuştur. Orduya katılmadan önce anatomiden başka yaptığı araştırmalardan biri de hastadan kan almanın iyileşmeye olan etkilerini ölçmesidir. Buradan elde ettiği sonuç, bağışıklık sisteminin önemli bir parçası olan enflamasyonun bir patoloji değil, vücudun bir reaksiyonu olduğudur.

Modern cerrahi eğitiminin gelişmesine kadar olan dönemde orduya katılmak, başarılı olmak isteyen cerrahların yaşaması gereken bir tecrübeydi. Cerrahi gelişmelerin büyük bir kısmı, savaş alanlarında yaşanmıştı. John Hunter da çok sayıda savaşta cerrah olarak görev aldı ve bu sırada yeni teknikler geliştirip, araştırmalar yapma fırsatı buldu. 7 Yıl Savaşları boyunca ordu ile Portekiz ve Fransa bulundu, silah yaraları ve halsizlik üzerine çalışmalar yaptı. Sanılanın aksine, silah yaralarında yarayı genişletmenin her ne kadar yabancı maddeyi çıkarmada kolaylık sağlarsa da enfeksiyon riskini arttırdığından ötürü kaçınılması gereken bir metot olduğunu öne sürdü ve böylece yerleşik görüşe karşı çıkarak modern tıbbiyede büyük bir atılım yaptı.

Ordudan 1763’te ayrıldıktan sonra, gelecek 5 senesini ortak çalıştığı James Spence’in yanında geçirdi. Burada diş transplantasyonu üzerinde çalışmalar yürüttü. Diş araştırmalarından sonra, Portekiz ve Fransa yolculuklarında topladığı canlı türlerini sergileyeceği ve anatomik araştırmaları yapacağı bir evi, Londra'da satın aldı. Ardından 1767’de Kraliyet Cemiyeti'ne üye olarak seçildi. Aynı sene, bel soğukluğu ve sifilisin aynı patojenden kaynaklandığını öne sürdü. Hatta bunu kanıtlamak için kendi bedenini kullandığı da söylenir; ancak büyük olasılıkla bu iddia doğru değildir ve gerçekte bir denek kullanmıştır.

1768 senesi, Hunter için kritik bir sene oldu. Mesleğinin son yıllarına yaklaştığı ve kariyerinde en iyi noktalara ulaştığı senelerin başlangıcı, bu yıl oldu: St. George hastanesine baş cerrah olarak atandı ve daha sonra Cerrahlar Birliği'ne üye oldu. Bunun ardından, 1776’da, tam da Amerika Birleşik Devletleri'nin İngiltere Krallığı'na karşı bağımsızlığını ilan ettiği sene, Kral III. George’un cerrahı oldu. Aynı sene, dünya tarihindeki ilk suni döllenmeyi başarıyla gerçekleştirdi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

1783’te, Leicester Meydanı'nda daha geniş bir eve taşındı ve bütün canlı koleksiyonunu burada topladı. Bu koleksiyona, rüşvet ile aldığı ve 2.31 metre boyundaki Charles Byrne’nın bedenini de ekledi. Böylece artık kendi anatomi okulunu açmaya hazırdı. Sonradan, buradaki koleksiyonların birçoğu, daha sonra Britanya Hükümeti tarafından Kraliyet Cerrahi Akademisi'ne bağlanacak olan Hunter Müzesi'ne götürüldü.

Leicester'daki okulunda nice öğrenciler yetiştirdi. Bunlar arasında, çiçek hastalığı aşısını bularak tıp tarihini değiştirecek olan Edward Jenner da dahildir. Ayrıca bu dönemde Hunter, müzesindeki koleksiyonlar sayesinde evrim ile ilgili de araştırmalar yaptı. Evinde ve müzesinde gerçekleştirdiği çalışmalardan 3 sene sonra, 1786’da, prestijli "baş cerrah" unvanı ile orduya geri döndü. Ordudaki süre zarfında ordu cerrahlarının eğitimi hakkında katkılar yaptı.

Derin anatomi bilgisi sayesinde silah yaralarından, zührevi hastalıklara, cenin gelişiminden, diş tabipliğine ve evrim teorisine kadar birçok alanda katkısı bulunmaktadır. Evrim teorisine olan katkısı, karşılaştırmalı anatomi çalışmalarından gelmektedir. Bu çalışmaları ve özellikle Hunter Müzesindeki canlı anatomi koleksiyonları ile evrim ile ilgili çalışmalar yaptığı söylenebilmektedir. Koleksiyonu için topladığı örneklerden kanserli bulgular da mevcuttur. Örneklerden meme kanseri, rektum kanseri ve karsinoma mevcuttur. Bundan ötürü onkolojiye de katkıları olduğunu rahatça söyleyebilmekteyiz. Bunların içinde en önemlisi, cerrahiyi bilimsel bir bakış açısı ile ele almış olmasıdır.

Cerrahide denemenin en önemli olduğunu öne süren Hunter, 1793’te hastanede yaşadığı bir tartışma sonucu gerçekleşen göğüs ağrısı ve akabinde yaşanan kalp krizi sonucu dünyaya veda etmiştir. Sonraki günün sabahı, öğrencileri anatomi tiyatrosunda ders için toplanmışlardır, ne var ki bu sefer hocaları ders anlatmak için değil, kadavra olarak orada bulunmaktadır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 3
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Royal College of Surgeons of England. John Hunter. (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021.
  • Universalis. Hunter John. (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021.
  • St George’s university of London. John Hunter Frs (1728-1793). (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021.
  • W. Moore. John Hunter (1728-1793). (01 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021.
  • J. H. Lienhard. Jon Hunter. (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021.
  • K. A. Kapp, et al. John Hunter, The Father Of Surgery. (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021.
  • Fr-Academic. John Hunter (Chirurgien). (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 15 Ağustos 2021. Alındığı Yer: Fr-Academic | Arşiv Bağlantısı
  • BookWiki. John Hunter. (22 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 15 Ağustos 2021.
  • Healio News. John Hunter: ‘Founder Of Scientific Surgery’. (25 Ocak 2009). Alındığı Tarih: 28 Ağustos 2021.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/09/2021 22:50:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10881

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
İstatistik
Zehir
Astronomi
Doğa Gözlemleri
Sağlık
Hava
Amerika
Algı
Deri
Coğrafya
Moleküler Biyoloji
Gezegen
Manyetik Alan
Doğa Yasaları
Işık Hızı
Cinsel Seçilim
Doğru
Kimya Tarihi
Asteroid
Sars Mers
Ortak Ata
Diş Hekimliği
Periyodik Tablo
İspat Yükü
Sağlık Örgütü
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın