Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

İnsan ile Köpek Bağının Evrimi: Köpekler Kalplerimizi Nasıl Çaldı?

İnsan ile Köpek Bağının Evrimi: Köpekler Kalplerimizi Nasıl Çaldı? South Asian News Portal
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Eğer ki köpeğinizin “küçük yavrunuz” olduğunu düşünüyorsanız, deli falan değilsiniz. Hissettiğiniz duyguların tamamen bilimsel ve özellikle de evrimsel nedenleri var.

Yapılan bir araştırma, insanlar ve köpekler birbirlerinin gözlerinin içerisine baktıklarında, ikisinde de oksitosin salgısının arttığını ortaya koydu. Oksitosin, anne ile bebekler arasındaki güven ve bağın oluşumu ve sürdürülmesi ile ilişkilendirilen bir hormondur.

İşin daha da ilginç yanı, anneler ve bebekler de birbirlerinin gözlerine baktıklarında oksitosin salgılarlar. Dolayısıyla vahşi kurtlardan uzun süreli Doğal ve Yapay Seçilim ile evrimleşmiş olan köpekler, insan anneleri ve bebekleri arasındaki bağ kurma mekanizmasını, bu evrimsel süreçleri boyunca “çalmış” olabilirler. Dünya’nın en önde gelen üniversitelerinden Duke Üniversitesi’nden köpek algısı uzmanı Brian Hare, bu çıkarımı aynen destekliyor:

Yaptığımız akıl almaz keşif köpeklerin, insanlar arası bağlanma mekanizmasını adeta ‘kaçırdığını’ veya ‘çaldığını’ gösteriyor. Bu keşif sayesinde köpeklerin otizm veya travma sonrası stres bozukluğu gibi hastalıklarda insanlara nasıl bu kadar fazla yardım sağlayabildiklerini anlamamız mümkün oluyor.

Köpekler zaten uzun bir süredir insanlar ile çok yakından etkileşime geçebilme becerileriyle bilinmektedirler. Sadece yanınızda yürüyüp top yakalamaları nedeniyle değil, aynı zamanda bir insanın ne yaptığını ve onu neden yaptığını “anlayabiliyor” olduklarının düşünülmesi, köpekleri evrimsel süreçte ama hayatlarımızda bambaşka bir noktaya koymaktadır. Örneğin bir yeri ya da bir şeyi işaret parmağınızla işaret etmeniz sonrasında köpeğin kolaylıkla “Oradaki şeye veya o yöne bakmamı istiyor.” diye düşünebilmesi ve istediğinizi yapması, en yakın kuzenlerimiz şempanzelerin bile kafasını karıştıran bir davranıştır. Bu nedenle köpeklerin bizimle nasıl bu kadar kolay anlaşabildiğinin anlaşılması, hem köpek-insan ilişkilerinin geliştirilmesinde, hem de evrimsel süreci anlamamızda önem arz ediyor.

Köpeklerin nerede evrimleştiği, ne zaman evrimleştiği gibi kavramlar halen uzmanlar arasında tartışmalara neden olmaktadır. Ancak bütün evrimsel biyologların ve köpek uzmanlarının ortaklaşa kabul ettiği bir gerçek vardır: Köpekler, vahşi kurtlardan evrimleşmiştir ve bu evrimi tetikleyen ana unsur insanlarla etkileşimleri olmuştur.

Bu etkileşimin büyük ihtimalle atalarımızın kurdukları kamplar etrafına bıraktıkları kullanılmamış etlerle başladığı düşünülmektedir. Bu etlere, dolayısıyla insan kamplarına yanaşıp onları yiyebilecek kadar cesur ve uysal olan kurtlar, olmayanlara göre yiyecek bulma konusunda avantaj sağlamış, daha kolay hayatta kalmış, daha fazla üremiş ve kendilerini uysal, ağırbaşlı, cesur yapan genleri yavrularına daha fazla aktarmıştır. Böylece yüzlerce ve binlerce yıl içerisinde Doğal Seçilim nedeniyle kurtların içerisinden bir soy hattı giderek ağırbaşlı ve uysal olacak şekilde evrimleşmiştir.

İşte bu süreçte ve devamında, ana-yavru arasındaki bağı taklit edebilecek sinir sistemi yapısına ve hormonal özelliklere sahip olanlar, çok daha avantajlı konuma geçmiş olabilirler. Ana-yavru bağını “çalmak”tan kasıt aslında budur. Evrimsel olarak taklit etmek veya bu niteliklere sahip olanların seçilmesi gibi düşünülebilir. 

Ancak sonradan insanlar, özellikle kızak çekme, yük taşıma, sürüleri gütme, koruyuculuk yapma gibi özellikleri en ön planda olanları seçip, onları daha fazla korumaya, beslemeye, çiftleştirmeye başlamışlar, diğerlerini ise elemişlerdir.

İşte böylece kurtların evriminde ikinci bir evre başlamıştır: Yapay Seçilim yoluyla evrim. Böylece binlerce yıl içerisinde, vahşi kurtlardan evcil köpeklerin ilk ataları evrimleşmiştir ve bu evrim belki de, insanların yaşamış en yakın kuzenleri ve rakipleri olan Neandertaller’e karşı evrimsel rekabette üstün gelmelerini sağlamıştır. Sonrasında Dünya’nın dört bir yanına yayılan insanlar, köpekleri farklı özelliklerine göre seçip çiftleştirmek yoluyla bugün bildiğimiz yüzlerce çeşidi yaratmıştır. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yani evlerimizdeki en yakın dostlarımız, evrim tarihinin de canlı kanlı örneklerinden birisidir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 10
  • Muhteşem! 8
  • Güldürdü 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. Grimm. How Dogs Stole Our Hearts. (16 Nisan 2015). Alındığı Tarih: 25 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Science | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/10/2020 09:22:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4094

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Köpek
Astrofotoğrafçılık
Taksonomi
Organ
Ses
Memeli
Deizm
Kimya
Cinsellik
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Mühendislik
Bakteri
Makale
Depresyon
Diş
Pandemi
Doktor
Maskeler
Tutarlılık
Hastalık
Öğrenme Alanı
Kas
Dünya Dışı Yaşam
Mistisizm
Homo Sapiens
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Burjuvazinin bilim insanları, teorilerinin tanrıya veya para sahiplerine tehlike arz etmediğinden emin olurlar.”
Georgi Plekhanoff
Geri Bildirim Gönder