Gece Modu

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Yapılan araştırmalar; esneme insanlar arasında nasıl bulaşıcıysa ve birisi esnediğinde karşısındaki de esnerse; şempanzeler de karşısında esneyen bir insan olunca esnediklerini gösteriyor.

Şempanzeler, makaklar ve Habeş Maymunları da dahil olmak üzere, kendi türleri içerisinde bulaşıcı esneme gösteren primatlardır. Araştırmacılar, bu kontrol edilemez reaksiyonun hem insanlarda hem primatlarda, bir çeşit empati oluşturarak grup içi bağların güçlendirilmesinde işe yaradığını düşünüyorlar.

İsviçre Lund Üniversitesindeki araştırmacılar  bulaşıcı esneme olarak bilinen bu fenomenin, türler arası geçişi olup olmadığını anlamak için; 13 ay ila 8 yaş arasındaki 33 yetim şempaze inceledi. Her şempanzenin iki farklı insana verdiği tepkiye baktılar: biri yakından tanıdıkları bir insan (bakıcı anneleri), bir de hiç tanımadıkları bir insan (araştırmacı). Araştırmacılar deneyi bu şekilde kurdu çünkü önceki araştırmalar, şempanzelerin tanıdıkları şempanzelerin esnemesinden, tanımadıkları, farklı sosyal gruplardan şempanzelerin esnemesinden daha çok etkilendiklerini gösterdi.

Şaşırtıcı bir şekilde araştırmacılar şempanzelerin iki grup insana da aynı şekilde tepki gösterdiğini gözleyip  primatların insanlarda, kendi aralarındakinin tersine, tanıdık/tanımadık ayırdetmediklerini öne sürdüler. Araştırmacılar ayrıca şempanzelerin ancak 5 yaşından sonra duyarlılık kazandığını buldular,  bu da empati kurmanın içgüdüsel olduğunu ve yaş ilerledikçe daha karmaşıklaştığını gösteriyordu. İnsanlarda da durum böyledir -çocuklar yaklaşık 4 yaşına kadar bulaşıcı esneme göstermezler.

Önceki araştırmalar köpeklerin sahiplerinden bulaşıcı esneme kaptığını göstermişti ancak bu araştırmayla bilim insanları ilk kez şempanzelerin insanlardan esneme kaptığını göstermiş oldular. Araştırmacılardan Elaine Madsen açıklamasında bir sonraki planlarının şempanzelerin tanımadıkları insanlara neden tanımadıkları şempanzelerden farklı davrandıklarını araştırmak olduğunu bildirdi. Madsen şöyle söylüyor:

"Bir olasılık, şempanzelerin kendi türlerine ‘hedefli empati’ yaparken - tanıdıkları şempanzelerden seçici olarak esneme kapmaları - insanlarla etkileşimlerinde daha genel bir empati uygulamaktır."

Araştırma ekibine göre şempanzeler genelde insanlarla daha uyumlu bir ilişki geliştirirken tanımadıkları şempanzelere karşı rekabet içinde ve saldırgan oluyorlar.


Yazan: Laura Poppick

Kaynak: Bu yazı LiveScience sitesinden birebir çevrilmiştir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/10/2019 19:54:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1543

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Evren'in merkezi olmamamız bir yana, hiçbir özel yaratılışa sahip olmayışımız bizim için bir şoktur. Bir çeşit kilden yola çıkıp, şu anki maymun mertebesine ulaştık. Bu gerçek hoşumuza gitmiyor.”
Douglas Adams
Geri Bildirim Gönder