İlk Kuş Asla Var Olmadı: Dinozorlardan Kuşlara Geçiş Nerede ve Nasıl Yaşandı?

Geride ne izler bıraktı?

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

21. yy'a girince, dinozorlar hakkında müthiş derecede bilgi sahibi olduk. Dinozorların kuşlar ile doğrudan akraba olduklarını öğrenmemiz ile birlikte, ilk kuşu aramaya çıktık. 150 milyon yaşında olan Archaeopteryx'in özellikleri tamamen günümüz kuşlar gibi olmasa da, ''ilk kuş'' diyebileceğimiz özelliklere sahipti. Archaeopteryx, bu ünvanı elinde taşıyordu, ta ki 2013 senesinde Çin'de Aurornis xui adında bir tür keşfedilene kadar. Bu türü özel kılan sadece tüylü, kuş benzeri bir avian (uçucu) olması değildi. Aynı zamanda Archaeopteryx'ten 10 milyon yıl daha yaşlıydı ve Jurasik Dönemi'nin sonlarına dayanıyordu. Artık bilim insanları, tüylü theropodların Jurasik Dönemi'nin sonlarına doğru evrimleştiği düşünmeye başladılar. 

NovaTaxa

Ardından, 2014 yılında yine Çin'de Kulindadromeus zabaikalicus adında 170 milyon yaşında bir ornithischian keşfedildi ve tüylüydü! Dikkat ederseniz bir theropod değil, otobur bir ornithischian! Bu büyük keşif paleobiyolojide çığır açtı diyebiliriz. Çünkü artık bilim insanları, hem tüylü dinozorların Jurasik Dönemi'nin ortalarına kadar dayandığını biliyordu. Hem de sadece theropodların tüylü olmadığı ve dinozorların büyük bir bölümünün tüylü olduğu fikrini geliştiriyordu.

İlk Kuş Asla Var Olmadı!

Öte yandan evrimin çok yavaş işleyen bir doğal süreç olduğu gerçeği üzerine, hiçbir zaman ''ilk kuş'' olmadığını da belirtmek isteriz. Tıpkı hiçbir zaman "ilk insan"ın var olmamış olması gibi... Hiçbir zaman bir theropod yumurtasından, bir kuş (aves) çıkmayacak. Çünkü bildiğiniz gibi doğan her tür, ebeveyni ile aynı türde olacaktır. Fakat elimizde olan fosillere bakarak bunun ne kadar geriye gittiğini söyleyebiliriz. Daha sonra ise sahip olduğumuz son fosili baz alarak, bir "ilk kuş" ünvanı verebiliriz. Şu an kuşların evriminin, Jurasik Dönemi'nde başladığı düşünülüyor. Büyük ihtimalle 21. yy'da ilerledikçe, bu tarihi kanıtlamak için yeterli veri elde etmiş olacağız. 

Bu hoş karikatür, devasa ve çoğu zaman heybetli dinozorların, çoğu zaman ufacık ve çelimsiz olan kuşlara evrimine yöneliktir. Kuşlara giden soy hattındaki dinozorların pek çoğu küçüktür; hatta birçoğu bugünkü tavuklar kadar ufaktır. Ancak bu ufak dinozorların bazılarının ataları, daha iri dinozorlardır.
Bu hoş karikatür, devasa ve çoğu zaman heybetli dinozorların, çoğu zaman ufacık ve çelimsiz olan kuşlara evrimine yöneliktir. Kuşlara giden soy hattındaki dinozorların pek çoğu küçüktür; hatta birçoğu bugünkü tavuklar kadar ufaktır. Ancak bu ufak dinozorların bazılarının ataları, daha iri dinozorlardır.
Dan Piraro, Bizarro Comics

Belki de theropodların evrimi ile birlikte kuşların doğrudan evriminin başladı. Çünkü, 210 milyon yıl önce Geç Triyasik Dönemi'nde Teksas'ta Protoavis texansis adında bir türün kalıntıları bulundu. İsminin anlamı "ilk kuş" olan bu tür tartışmalar altında olsa da, üzerinde tüy izleri bulunan bipedal (iki ayaklı) bir archosaur olduğu savunuluyor. Böylece kuşların en eski filogenetik atalarından biri olduğunu öğrenmiş olacağız. Hem de daha theropod alt takımının yeni yeni ayrıldığı dönemde...

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2019 21:48:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3873

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gerçek olarak isimlendirdiğimiz her şey, gerçek olarak niteleyemeyeceğimiz şeylerden oluşuyor. Eğer ki Kuantum Mekaniği sizi derinden sarsmadıysa, onu henüz anlamamışsınız demektir.”
Niels Bohr
Geri Bildirim Gönder