İç Organlarınız ve Yaşam: Daha Az Sayıda Organ ile Hayatta Kalabilir miyiz?

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Öğrenimin ilk basamaklarından beri bahsedilen, hücrelerin dokuları, dokuların organları, organların da sistemleri oluşturduğudur. Bu, gerçekten de böyledir, çünkü evrimsel süreçte karmaşık yapılar genellikle basit yapıların kademeli olarak değişmesi ve giderek karmaşıklaşması sonucu ortaya çıkarlar. Yani hiçbir organ ve hiçbir sistem son haliyle bir anda var oluvermemiştir, zaten böyle bir oluşum biçimi doğada asla gözlenmez.

Ancak evrimsel süreç kusursuz işlemediğinden ve çok sayıda değişkenin rastgele etkisi sonucu, bazı öngörülemez ve saçma gibi görünen yapıların veya organlar arası ilişkilerin oluşması mümkündür. Özellikle zaman zaman organların neden belli şekil ve sayılarda olduklarını bilemeyiz, çünkü gerçekten kimi zaman tekil ve görülebilir bir nedeni olmayabilir. Örneğin tek bir böbrekle de yaşamanız mümkünken, genelde iki böbrekle doğarsınız (sayı 4'e kadar çıkabilir). Çünkü bunun sebebi, vücut planlarının evrimleşmesi sırasında organların da yaklaşık olarak simetrik dağılımı olabilir. Evrim genelde israfı önleyecek önlemler alıyor olsa da, süreç içerisinde iki böbreğin avantajlı olduğunu düşünebiliriz. Zira tek böbrekli insanlar yaşayabiliyor olsalar da, kolay bozulan organlardan biri olarak böbreğin bir "yedeğinin" bulunması, uzun vadede türler için avantaj sağlıyor olabilir.

Fakat yapılan analizler ilginç bir sonucu da ortaya çıkarmaktadır: Organlarınızın birçoğunu veya bazı organlarınızın büyük bir kısmını yitirmenize rağmen hayatta kalmayı sürdürebilirsiniz: Örneğin mideniz, dalağınız, karaciğerinizin %75'i, bağırsaklarınızın %80'i, böbreklerinizin biri, akciğerlerinizin biri ve kalça-kasık arasındaki organlarınızın hiçbiri olmadan yaşamayı sürdürebilirsiniz. Evet, bu kadar çok organ boşaltılacak olursa, kendinizi pek iyi hissetmeyebilirsiniz, verimli işlemeyeceksinizdir, hatta soyunuzu sürdürmeniz mümkün olmayabilir; ancak eğer kan kaybı vb. "bariz durumlar" göz ardı edilirse, bu organlar "hayati organlar" olmadıkları için, noksanlıklarında da hayatta kalmanız önünde pek engel yoktur.

Bu durumda, evrimin optimizasyon (en uygun koşula ulaşma) konusundaki becerisini görüyoruz: Evet, vücudunuzda daha az organ bulunarak varlığınızı sürdürebilirdiniz; ancak türümüz, evrimsel süreçte olduğu yerde, güvenli bir şekilde oturup kalmamıştır, sürekli olarak avlanmış ve av olmaktan korunmaya çalışmıştır. Bu kadar aktif bir yaşantı ile, oturduğumuz yerden organlarımızı eksiltmeyi kıyaslayamayız. Çünkü minimal koşullarda bu organlar olmadan yaşayabilecek olsaydınız bile, vahşi hayatta bu az sayıda veya eksik miktarlarda organ size yetmeyecektir.

Peki neden daha fazlası olmadı? İşte evrimin optimizasyon becerisinden kastımız tam da budur. Türün gereğinden fazla organa, dolayısıyla gereğinden fazla enerji sarfiyatına sahip olmasına izin vermeden, ortalama bir yapı-içerik kombinasyonunda sabitlemektedir. Bu sayede türler, sadece dış görünüşleri açısından değil, hücrelerinden organizmanın tamamına kadar her düzeyde yaşam alanlarına yüz binlerce yıl içerisinde adapte olabilmekte ve yavaş bir biçimde değişmektedirler. Evrimi etkileyici ve bu kadar güçlü bir doğa yasası kılan özelliklerinden biri de bu optimizasyondur.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 2
  • 2
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1
  • 0
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • R. Rettner. What Organs Can You Live Without?. (2013, Mart 14). Alındığı Tarih: 04 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Live Science
  • Reddit. How Many Internal Organs Can Be Removed From A Person, And They Still Lead A Normal, Un-Medicated Life?. (2015, Nisan 21). Alındığı Tarih: 04 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Reddit
  • L. Sie. What Are The Minimum Organs A Human Needs To Be Alive?. (2015, Ocak 10). Alındığı Tarih: 04 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Quora

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/08/2019 20:06:19 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1519

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Halkın ekmeği ve sığınağı olması yetmez, kitapları da olmalıdır. Zihni açlıktan ölen birinin karnının dolu olmasının pek bir değeri yoktur.”
Mark Twain
Geri Bildirim Gönder