Gece Modu

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Gerçeklik Analizi Araştırmaları'nın bir parçasıdır. Bu sistem çerçevesinde analiz edilen iddialar, "Gerçek", "Karışık", "Sahte" şeklinde üç sınıfa ayrılmaktadır. Aynı analiz sistemi çerçevesinde, ünlü insanlara atfedilen sözler de incelenmektedir. Bu sözler, "Gerçek", "Hatalı Atıf", "İspatsız" ve "Sahte" şeklinde dört sınıfa ayrılmaktadır.

İddia

Eğer çok fazla hindi eti yersen, uyuşuk bir insan haline gelirsin, hareket edemezsin, mıymıy olursun.

Gerçek mi?

Sahte

Gerçek Ne?

Hindi etinin uyuşukluk üzerinde gözle görülür bir etkisi bulunmamaktadır.

İddianın Kökeni

Bu mit, hindi etinde bulunan triptofan (tryptophan) isimli bir kimyasalın varlığından doğmuş ve yayılmıştır. Triptofan, vücudumuzun üretemediği, dışarıdan almamız gereken aminoasitlerden biridir. Aynı zamanda uyuşukluk ve uyku haline neden olan bir dizi kimyasal tepkimenin ham maddesidir. Vücudumuz triptofanı kullanarak niyasin ya da nikotinik asit olarak da bilinen B3 Vitamini'ni üretir (ayrıca B6 vitamini üretiminde de kullanılmaktadır). Bu vitamin de, vücudumuzda sakinleştirici bir etkisi olan ve uykuyu düzenleyen serotonin hormonunun salgılanmasına yarar. 

Bilgiler

1980'li yıllarda Amerikan Yiyecek ve İlaç Bakanlığı (FDA), o dönemde yapılan araştırmalara dayanarak triptofan desteği sağlayan ilaçların satışını yasaklamıştır. Çünkü aşırı triptofan tüketimi, vücudumuzun savunma sisteminde görev alan özinofil hücrelerinin abartılı sayılara ulaşmasına neden olmaktadır. Bu özinofillerin belli dokularda birikmesi de, sancılı kas ağrılarına ve spazmlara neden olmaktadır. Bu durum, aşırı hindi tüketiminin de benzer sonuçlar verebileceği fikrini doğurmuştur. Hele ki Şükran Günü gibi Hıristiyan bayramlarında aşırı hindi (ve genel olarak besin) tüketimi sonrası ağırlık çökmesi ve uykunun bastırması, sanki hindiye özel bir durum varmış gibi bir sanrı yaratmıştır.

Dünya Sağlık Örgütü, insan vücudunun kilogramı başına günde 3.5 miligram triptofan tüketimini sağlıklı sınır olarak belirlemektedir. Dolayısıyla 60 kilogramlık bir dişi günde en fazla 210 miligram, 80 kilogramlık bir erkek günde en fazla 280 miligram triptofan tüketebilir. Tabii bazı hastalık durumlarında (insomni gibi) günde 1 grama kadar ulaşan triptofan takviyesinde bulunulabilir. Hindinin 100 gramında 240 miligram triptofan olduğu için, hızlı bir şekilde sınırın aşıldığı düşüncesi yayılmıştır; ancak bu hatalıdır.

Triptofanın söz konusu uyku etkisine neden olabilmesi için, aç karna ve diğer hiçbir aminoasitle birlikte olmadan alınması gerekmektedir. Ancak hindi etinde, diğer aminoasitlerden de bol miktarda vardır. Ayrıca yemek olarak tüketildiğinde, hindi eti mideyi dolduracağı için triptofan kendine has etkiyi yaratamayacaktır. Dolayısıyla yemek içerisinde tüketilmesinin, uyku ile doğrudan hiçbir alakası yoktur. Ne kadar hindi eti yerseniz yiyin, triptofana bağlı bir uyku tetiklenmeyecektir. Ancak yediğiniz yiyeceği sindirebilmek için uyku ve ağırlık, her öğünden sonra olduğu gibi, çökebilir.

Ayrıca yaygın kanı, sanki sadece hindide triptofan varmış ve hatta en yüksek oranda hindide varmış gibi bir algı yaratmaktadır. Bu da tamamen hatalıdır. Tükettiğimiz tüm hayvansal proteinlerde triptofan bulunmaktadır ve hindide bulunan oran, diğer hayvansal proteinlere göre oldukça azdır bile... Örneğin her 100 gram yiyecek için yumurtadan 1000 miligram, Atlantik morinası gibi balıklardan 780 miligram, soya fasulyesinden 590 miligram, Parmesan peynirinden 560 miligram, ay çekirdeğinden 300 miligram, domuzdan 250 miligram, tavuktan 240 miligram, biftekten 230 miligram, somon balığından 220 miligram, kuzudan 210 miligram, sütten 8 miligram, patatesten 1 miligram triptofan almaktayız. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • C. Ballantyne. Does Turkey Make You Sleepy?. (2007, Kasım 21). Alındığı Tarih: 23 Eylül 2019. Alındığı Yer: Scientific American
  • Mayo Clinic. Eosinophilia. (2019, Eylül 23). Alındığı Tarih: 23 Eylül 2019. Alındığı Yer: Mayo Clinic
  • How Stuff Works. Is There Something In Turkey That Makes You Sleepy?. (2007, Kasım 07). Alındığı Tarih: 23 Eylül 2019. Alındığı Yer: How Stuff Works
  • D. Mikkelson. Does Eating Turkey Make You Sleepy?. (2003, Haziran 06). Alındığı Tarih: 23 Eylül 2019. Alındığı Yer: Snopes
  • L. Zamosky. The Truth About Tryptophan. (2019, Eylül 23). Alındığı Tarih: 23 Eylül 2019. Alındığı Yer: WebMD
  • M. Zeppieri-Caruana. Know The Side Effects Of Tryptophan Supplements. (2019, Eylül 23). Alındığı Tarih: 23 Eylül 2019. Alındığı Yer: Love to Know
  • A. M. Helmenstine. Why Thanksgiving Dinner Makes You So Sleepy. (2019, Nisan 19). Alındığı Tarih: 23 Eylül 2019. Alındığı Yer: Thought Co

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/11/2019 15:04:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/761

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Reklam
Reklam
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hayatta hep olduğu gibi, insanlar kolay cevaplar isterler. Ve o cevaplar her zaman hatalıdır.”
Susan Greenfield
Geri Bildirim Gönder