Hayvanların Güzel Buldukları Tatlar, En Çok İhtiyaç Duydukları Elementlere Göre Evrimleşti!

Güzel Tadın Evrimi: Evrim, Neden Cips ve Dondurma Gibi Gıdalara Karşı Koyamadığımızı Açıklayabilir!

Hayvanların Güzel Buldukları Tatlar, En Çok İhtiyaç Duydukları Elementlere Göre Evrimleşti! Pixabay
Yazar North Carolina State University Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
765 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi'nden araştırmacılar, besinlerin kompozisyonlarındaki moleküler değişikliklerin ve hayvanların moleküler düzeydeki ihtiyaçlarının; tuzlu, tatlı ve umami gibi hoşa giden tatların oluşumlarını açıklayabileceğini buldu.

Tatlar, henüz besinler yutulmadan ve sindirilmeden dahi onlar ile ilgili çok şey anlatırlar. Bu tatların bazıları da besinlerin moleküler kompozisyonu ile ilişkilidir. Bir örnek vermek gerekirse, yaşlandırılmış (İng: "aged") bir biftek, umami tat reseptörlerini etkinleştirir. Çünkü bu etin bileşiminde yüksek konsantrasyonlarda azot elementi bulunur. Azot, amino asit moleküllerinin yapısında bulunur, yani yaşam için elzemdir; ancak bazı durumlarda, hayvanın gereksinimlerinden daha düşük konsantrasyonlarda bulunabilmektedir. Aynı şekilde, sodyum elementi de doğadaki birçok besinde sınırlı olarak bulunur. Eğer yaşamanız için sodyuma ihtiyacınız varsa -ki bütün hayvanların ihtiyacı vardır- siz daha çok tuzlu tada adapte olmuşsunuzdur ve tuzlu besinleri arayıp bulmaya çalışırsınız. Konu ile ilgili olarak bu çalışmanın ortak yazarı ve Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi Uygulamalı Ekoloji Bölümü'nden Lee Demi şöyle diyor:

Beslenmedeki dengesizlikler moleküler düzeyde bile olsa, hayvanların büyüme ve gelişmesini sınırlandırabilir. Biz, hayvanların tat alma yetilerinin, düşük konsantrasyonlarından dolayı onların büyümesini sınırlandıran elementlere ve besin ögelerine göre adapte olduğunu tespit ettik.

Bu hipotezi araştırabilmek için, Demi ve iş arkadaşları üç farklı hayvan grubunun (memeliler, balıklar ve böcekler) vücutlarındaki elementlerin kompozisyonları ile bütün besin ağlarının temelini oluşturan bitkilerin vücut kompozisyonlarını karşılaştırdı. Bunun sonucunda araştırmacılar, nadir bulunan elementler içeren besinleri yiyen hayvanların, bu elementleri algılayıp onları bulduğu için hayvanları ödüllendirebilecek daha fazla tat reseptörüne sahip olduğunu belirledi. Demi şöyle devam ediyor:

Hayvanların kendi moleküler kompozisyonlarını değiştirebilme yetileri oldukça kısıtlı olduğu için, "Ne yerseniz o'sunuz." diyen eski atasözü gerçekten uygun değil. Tersine, hayvanlar en azından moleküler perspektifte "oldukları şeyi yiyerek" hoşlarına giden tatlar ile ödüllendirilselerdi, bu onların besin ögesi kısıtlamalarına girme ihtimalini azaltmaya yardım ederdi.

Hepçil ve otçul hayvanların, çeşitli besin değerlerindeki farklı besinleri yemesi çok önemlidir. Bu çerçeveden bakıldığında tatlar, tüketiciler için hangi besine öncelik vermeleri konusunda bir araç haline geliyor. Böylece onlar da daha az gerekli element içeren besinlerle zaman kaybetmiyorlar. Aynı ölçüde tatlar, tüketicileri ihtiyaçları olan elementten ihtiyaçlarından fazla miktarda tüketmekten de koruyor. O yüzden bir avuç cips yemek, bir avuç tuz yemekten daha caziptir.

Reklamı Kapat

Besin zincirinin neresinde olduğunuz tat alma sisteminizi bütünüyle belirleyebilir. Örneğin orkalar gibi besin zincirinin en üstündeki yırtıcılar, evrimsel süreç içerisinde birçok tat duyusunu kaybetmiştir. Bu çalışma gösteriyor ki yırtıcılar, hepçil ve otçullara göre daha az element dengesizliği yaşarlar. Çünkü yırtıcıların avları, zaten onların element ihtiyaçları ile uyuşmaktadır. Yine de yırtıcılar, tuzlu tat algılarını korumaktadırlar ve tuz, çok tüketildiğinde zararlı olabilmektedir. Çalışmanın ortak yazarlarından ve Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi Uygulamalı Ekoloji Bölümü'nden Benjamin Reading şöyle diyor:

Çeşitli besinlerin çekiciliği evrimsel süreçte güçlü birer etmen olmalıydı. Çünkü tat duyusu olmadan hayvanlar büyümeleri ve gelişmeleri için gerekli olan elementleri maksimum düzeylere çıkartmak umuduyla her şeyi fazlaca tüketecekti. Böylece çok fazla yiyeceklerdi ve daha az ihtiyaçları olan şeyleri büyük miktarlarda boşaltacaklardı, bu da hiç verimli olmayacaktı.

Araştırmacılar aynı zamanda memeliler, balıklar ve böceklerdeki tat alma evrimlerinin aynı yönde değiştiğine dair güçlü kanıtlar da buldular. Bütün bu gruplar aynı tatlara sahip sodyum, azot ve fosfor gibi aynı elementlere öncelik vermek üzere adapte olmuşlardır.

Sodyum elementi ihtiyacımızı karşılamak için cipse karşı kayamıyoruz
Sodyum elementi ihtiyacımızı karşılamak için cipse karşı kayamıyoruz
Pixabay

Çalışmanın ortak yazarlarından ve Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi Uygulamalı Ekoloji Bölümü'nden Brad Taylor şöyle diyor:

Fosfor biraz daha merak uyandırıcı, çünkü yeni keşfedilen bu tadın ATP ve fosfolipidler gibi moleküllerde bulunan fosfat ile güçlü bir bağlantısı var. Fosfat, bitkilerin kullanımı için ve bazen de organizmaların büyümesinin sınırlandırılması için gereken fosforun rahatça alınabilen formudur. Bu yüzden element formu, tat reseptörleri ve organizmaların ihtiyaçları arasındaki bağ oldukça açıktır.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/07/2021 22:21:04 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10641

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Hafıza
Kedigiller
Santigrat Derece
Evrimsel Biyoloji
Zehir
Kalori
Genel Halk
Öğrenme
Felsefe
Radyasyon
Işık Hızı
Canlı Cansız
Evrim Teorisi
Nükleik Asit
Tedavi
Abiyogenez
Dalga
Hayatta Kalma
İnsanlık
Uçma
Oyun
Doğa Olayları
Eğilim
Cinsel Seçilim
Dil
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın