Yeni bir bilimsel makaleye göre, Einstein–Rosen (ER) köprüleri üzerine yapılan çalışmalar, solucan deliklerinin uzaydan ziyade zamanı bağladığını ortaya koyuyor. Portsmouth Üniversitesi’nden Enrique Gaztañaga ve ekibi, Einstein ve Rosen’ın orijinal makalesini modern kuantum fiziğiyle yeniden yorumlayarak bu yapıların uzaysal tüneller değil, zamanın iki zıt yönü arasındaki temel bir bağlantı olduğunu savunuyor.

Gaztañaga’ya göre, solucan deliklerinin galaksiler arası geçitler olarak görülmesi büyük bir yanlış anlamadır. Einstein ve Rosen’ın asıl amacı, kuantum alanlarının eğri uzayzamandaki davranışını açıklayarak genel görelilik ile kuantum mekaniğini tutarlı hale getirmekti. Bu yeni yoruma göre ER köprüsü, zamanın ileri ve geri yönlerini birbirine bağlayan bir "ayna" görevi görür. Temel fizik yasalarının zaman simetrisine dayanan bu yaklaşım, kuantum tanımları tam dahil edildiğinde bu köprülerin kaçınılmaz olduğunu öne sürüyor.


Bu bakış açısı, kara deliklerin bilgi paradoksuna da çözüm sunmaktadır. Stephen Hawking’in belirttiği kara delik buharlaşması sürecinde bilginin yok olduğu düşünülürken; Gaztañaga’ya göre bilgi aslında kaybolmaz, sadece ters zaman yönünde evrimine devam eder. Böylece kuantum mekaniği ilkeleri ihlal edilmemiş olur.


Doğrudan toplam kuantum teorisi, IHO'ların (Ters Harmonik Osilatörler) nicelleştirilmesindeki bilmeceleri ve Riemann zeta fonksiyonuyla bağlantılarını da açıklar. Bu gelişme; yoğun madde fiziği, kuantum kimyası ve biyofizik gibi alanlarda yeni kapılar açar. Zamana bağlı IHO’ları içeren deneyler tasarlanabilirse, erken Evren enflasyonist kuantum dalgalanmalarıyla kıyaslanabilir koşullar yaratılabilir. Yüzey yerçekimi su dalgaları gibi kara delik analog sistemleri ve faz uzay ufuklarının gözlemlenmesi, ER köprüleri hakkındaki bu yeni anlayışı test etmek için yeni arenalar sunmaktadır.

https://phys.org/news/2026-01-wormholes-weve-reveal-deeper-universe.html

Dünyada türünün ilk örneği olan kronik omurilik yaralanmasını tedavi etmek için bir Faz 1 insan klinik denemesi, burun hücreleri kullanılarak devrim niteliğinde bir tedavinin etkinliğini ve güvenliğini test etmeye başladı. Griffith Üniversitesi denemesi otuz yıldır sürüyor ve koku alma duyumuzda yer alan özel hücreleri, sinirleri onarmak ve yenilemek için çok sayıda terapötik özelliğe sahip oldukları için burundan almayı içeriyor. Profesör St John, hücreler hastanın burnundan çıkarıldıktan sonra, çok küçük bir solucan büyüklüğünde yenilikçi bir sinir köprüsü oluşturmak için kullanıldığını belirtti. Sinir köprüsü yaralanma bölgesinde omurgaya yerleştirilerek omurilik yaralanması için en iyi umudu sunuyor. Yenilenmeyi teşvik etmek için hastalar, nakilden önce üç ay ve nakilden sonra sekiz ay boyunca yoğun rehabilitasyona tabi tutulacaklar. Birincil değerlendirmeler güvenliği sağlamak olsa da, yaşam kalitesini artırabilecek mesane, bağırsak işlevi veya hareket kazanımı gibi fonksiyonel sonuçlar da ölçülecek.

30 yıllık azim sonucunda Brezilyalı araştırmacılar da hasar görmüş omuriliği yenileyebilen bir ilaçla tıp dünyasında atılım yaptılar. İlk denemeler, hastaların hareket kabiliyeti ve sinir aktivitesini geri kazandığını gösteriyor; bu durum omuriliğin kendini onaramadığı inancını sarsıyor. Bu tedavi, uyuyan kök hücreleri uyandırarak ve doğal sinir onarım mekanizmalarını harekete geçirerek gerçek bir iyileşme sağlıyor. Çalışmaların başarısı kanıtlanırsa, bu terapi omurilik yaralanmaları, felç ve dejeneratif sinir bozukluklarının tedavi şeklini yeniden tanımlayabilir. Brezilya'nın başarısı, devrim niteliğindeki keşiflerin bazen sadece cevap arayışından vazgeçmeyenlerden geldiğini kanıtlıyor.

https://www.griffith.edu.au/research/institute-biomedicine-glycomics/clem-jones-centre/themes/spinal-cord-injury-nerve-bridge-transplantation-trial

Zihnimiz milyonlarca yıllık evrimsel sürecin ürünüdür ancak modern dünyanın karmaşıklığı bazen bu eski donanımı zorlayabilir. Terapiyi sadece iyileşme değil bilişsel mekanizmaları tanıma rehberi olarak görmek mümkün. Nöroplastisite sayesinde beynimizdeki bağlantıları şekillendirip otomatik tepki kalıplarımızı fark ederek daha sağlıklı bir yaşam kurgulayabiliriz.

Sabah kalktığınızda, hayatta olmanın, nefes almanın, düşünmenin, keyif almanın, sevmenin ne kadar değerli bir ayrıcalık olduğunu düşünün. Marcus Aurelius