Fransa'da Gizemli Bir Efsane: Paris Yer Altı Mezarları ve Katafiller

Fransa'da Gizemli Bir Efsane: Paris Yer Altı Mezarları ve Katafiller
Yer altı mezarlığındaki iskeletler
parade.com
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
8 dakika
2,070 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

18. yüzyıl Paris'i. O zamanın batı dünyasının en büyük ve en müreffeh şehirlerinden birisi. Ancak kendi içinde bu kadar hızlı büyümesi; şehrin nüfusunun artmasına ve bu durumla doğru orantılı olarak, kirliliğin ve salgın hastalıkların oluşmasına neden oluyordu. Bu sorundan kaynaklı ölüm artışları şehrin mezarlıklarının, ölülerin bedenleri ile tam manasıyla taşıp dolmasına sebep olmuştu. Engellenemeyen ölümler, bu gidişatın daha da vahim olacağına işaret ediyordu.

Buna istinaden en rahatsız edici durumlardan biri, tüm şehre yayılan çürüyen etin ağır kokusuydu. Bu ağır koku, o zamanın işlek bir semti olan Les Halles'in, ana gıda pazarı bölgesindeki alan da dahil olmak üzere, şehrin diğer bazı işlek semtlerinde salgın boyutuna ulaşmıştı. Paris halkının sağlığı bu derece risk altındayken, artık bir şeyler yapılması gerekiyordu; fakat çok az sayıda insan çözümün, dünyadaki en gizemli ve ürkütücü cazibe merkezlerinden birini yaratacağından haberdardı.

Bu çözüm, şehri Orta Çağ'ın şiddetli kaosundan çıkarıp Avrupa'nın en nezih ve güzel kabul edilen şehirlerinden birine dönüşmesine yardımcı olan mimari bir dehanın ürünü ve etik olarak "çirkin" sayılabilecek çalışmanın inanılmaz bir başarısıydı. Bu zekice bir öngörü ve çalışmanın, ürkütücü bir iç tasarımın hikayesiydi. Bu hikâye, zamanına göre ileri bir mimari dehanın örneğiydi. İşte karşınızda, Paris Yer Altı Mezarları…

Reklamı Kapat

Yer altı mezarlarının girişinde sıralanmış kafatasları
Yer altı mezarlarının girişinde sıralanmış kafatasları
NTV

Sıra Dışı Bir Taşınma Hikayesi

Paris'in şehir sınırları içerisinde bulunan bütün mezarlıklar dahil edildiğinde, başka bir yere gömülmesi ve taşınması gereken ceset sayısı 6 milyonu aşıyordu. Şehrin en büyük mezarlığı olan Masumlar Mezarlığı'nda bile tek başına 2 milyon ceset bulunmaktaydı. Sayının bu kadar çok olması göz önüne alındığında, bu cesetler öyle basitçe kazılıp etrafa dağıtılamazdı. Tarihin en büyük insan kalıntılarından birinin; konum olarak şehirden uzak, büyüklük olarak geniş ve kompleks yapıda bir yere sistemli ve özenli bir şekilde yeniden gömülmesi gerekiyordu. Şehir bölgesi içerisinde bu özelliklere uyan birkaç yer bulunmaktaydı; ama hiçbiri 6 milyon cesedi taşıyabilecek kapasiteye sahip değildi. Dolayısı ile bu yerlerin, şehir mezarlıklarından bir farkı bulunmamaktaydı.

Çözüm arayışındaki halk ve yöneticiler tüm bu çıkmazın içerisindeyken, bir kişinin aklında imkansıza yakın olan ama hayata geçirebilirse tüm sorunu kökten çözecek bir plan vardı. Bu imkansıza yakın planın sahibi olan kişi, dönemin kralının mimarbaşı Charles-Axel Guillaumot'tan başkası değildi. Charles'a ait bu dahiyane plan, şu şekilde işleyecekti:

Dönemin Paris'i, şehrin ilk inşası sırasında kullanılacak olan taşları sağlamak için oyulmuş, yaklaşık 320 kilometrelik kireç taşı tünellerinin hemen üzerinde oturuyordu. Maden olarak da kullanılan bu tüneller o kadar derin ve genişti ki, 1800'lerin başında yukarıdaki şehrin ağırlığı, tüm binaların ve yapıların çökmekte olduğu dev obruklar meydana getiriyordu. Charles'ın aklında da bu devasa büyüklük ve derinlikteki tünelleri, cesetleri yeniden gömmek için kullanmak vardı.

Dönemin kralı, Charles'a şehri tam anlamıyla çöküşten kurtarması için, tüm yer altı maden sistemini stabilize etme görevini verdi. Maden tünelleri ölülerin yeniden gömülmesi için en uygun mekandı ama gerek üst zemininin sağlam olmaması gerek çok eski olması, yeniden gömme işlemi başlamadan önce bu stabilizeyi şart kılıyordu. Zorluğun boyutuna rağmen Charles, 8 sene gibi bir süre içerisinde tünelleri sağlamlaştırarak bu görevi başardı. 1785'e gelindiğinde tüneller artık sağlamdı ve cesetlerin kazılıp, oraya gömülme süreci başlamıştı.

Parislilerin ölü kalıntıları görevliler tarafından her gece kazılıp oralara taşınıyordu. Kazılıp yeniden gömülme süreci sadece geceleri yürütülüyordu. Hem görüntü olarak etik karşılanmaması hem de halk nezdinde olumsuz etkiler bırakması olasılığı, krala bu kararı aldırmıştı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Paris mezarlıklarının çoğunu boşaltıp yer altı mezarlarındaki kalıntıları tekrardan bir araya getirmek iki yıllık bir gece çalışmasını aldı. Lakin tüm kemiklerin taşınması, toplamda seksen yıllık bir süreci kapsayacaktı.

Üst üste dizilmiş kafatasları ve kemikler
Üst üste dizilmiş kafatasları ve kemikler
Solosophie

Issız Bir Yer Altı Mezarlığından Turistik Cazibe Merkezine

Şehrin asırlık tünelleri nihayetinde büyük bir sorunun çözülmesine vesile olmuştu. Tünellerin artık başka bir adı vardı: Paris Yer Altı Mezarlığı…

Ve bu mezarlığın kaderi bambaşka bir yola evrimleşmek üzereydi. Bu süreci başlatan kişi ise Fransa'nın meşhur kralı Napolyon Bonapart idi. Napolyon, Devrim'den sonra iktidara geldiğinde, hızla modernleşen bir Orta Çağ kentini miras olarak almıştı. Bu modernleşme atağına, o da şehirde uyguladığı yeni düzenlemeler ve getirdiği yenilikler ile destek oluyordu. Napolyon'un aklındaki bir başka plan ise, bu gelişmekte olan Orta Çağ kentini turistik bir cazibe merkezi haline getirmekti. Bu plan dahilinde şehrin belli başlı noktaları belirlenip oralarda çalışmalar başlamıştı bile. Bu yerlerden birisi de şehrin meşhur yer altı mezarlıklarıydı.

Napolyon'a göre şehrin yer altı mezarlığı, gizemli ve cazibeli özelliği sebebiyle çok ilgi çekebilecek bir yapıya sahipti. Buna örnek olarak; Avrupa'nın en önde gelen anıtsal şehri olan Roma, çok övülen bir yer altı mezarlık ağına sahipti ve ilgi çekici özelliği sebebi ile cesur turistlerin ziyaret ettiği bir odak noktası konumundaydı. Ve Napolyon da Fransa'nın böyle bir cazibe merkezine ihtiyacı olduğunu biliyordu.

Reklamı Kapat

Napolyon, aynı sene içerisinde şehrin valisini ve taş ocakları genel müfettişi Héricart de Thury'yi görevlendirerek, bu yer altı mezar tünellerini insanların aşağı inip görmek isteyeceği bir yapı haline dönüştürmelerini istedi.

Héricart de Thury idaresindeki taş ocağı çalışanları, kazılıp tekrardan gömülmüş olan kemikleri kemik süsleri olarak düzenlemeye başladılar. Bütün işçiliği kendi zevk ve isteklerine göre biçtiler.

Kemikler, ilk taşınma sırasında bir ritüele göre sıralanmış olsa da hemen hemen çoğu büyük yığınlar halinde tünellere atılmıştı. Bu durum süsleme işlemini biraz zora sokuyordu. Taş ocağı çalışanları, yine de yavaş ama emin adımlarla işçiliklerine devam ediyorlardı. Tünellerin duvarları, bugünki gördüğümüz haliyle cesetlerin kafatasları ile oluşturulmuş tibia ve femurlar ile kaplandı. Mezarlığı ziyarete gelenleri etkileyecek bir ortam yaratmak ve ölüm ile alakalı dini mesajlar iletmek için kemikleri kalp, çember ve ölüm kafaları gibi sembollerle düzenleyip şekil verdiler. Mezarlığın girişine, çıkışına ve mezarlığın belli başlı yerlerine hatıra plaketleri olarak hizmet veren tabelalar diktiler ve tavanlara oklar koydular.

Mezarlığın gizemini ve ürkütücülüğünü daha da artırmak için, yer altı mezarlığına gizli odalar açıp burayı labirentler ile doldurdular. Son olarak daha fazla ziyaretçi cezbetmek için yer altı mezarlarına çeşitli sergi odaları kuruldu. Bu odalar arasında fiziksel olarak çeşitli şekil bozukluklarına sahip olan iskeletlerin bulunduğu bir bölüm de bulunmaktaydı. Paris Yer Altı Mezarlığı'nın belki de en akılda kalıcı ve gizemli figürü ise Decuré adlı bir figür tarafından şekillendirilen bir dizi taş oymadır. Bu taş oymaya gizemli denmesinin sebebi ise, yer altı mezarlığında açılan gizli odalardan birinde saklı olup henüz bulunamamasıdır.

Reklamı Kapat

Zamanının ilerisinde bir teknoloji ve iş gücü ile yapılan bu düzenlemeler ve eklemeler, nihayetinde yer altı mezarlarının kısa sürede şehirde ziyaret edilecek en etkileyici ve kesinlikle en korkunç yerlerden birisi olarak ün kazanmasına olanak sağladı. Günümüzde bile hâlâ devam eden bir üne sahip olan Paris yer altı mezarları siz değerleri kaşifleri beklemekte…

Açıldığı ilk zamanlarda yer altı mezarlığı
Açıldığı ilk zamanlarda yer altı mezarlığı
meet-thelocals.com

Yer Altı Mezarlığının Gizemli Ziyaretçileri: Katafiller

Katafiller, kelime tanımı olarak Paris'in altında bulunan yer altı mezarlarında yasa dışı olarak dolaşan Parisli şehir kaşifleridir. Katafiller olarak adlandırılan Parisliler, altmışlı yılların sonlarından beri bu mezarlıklara yasa dışı olarak girerek bu alanlardan bazılarını kendi zevklerine göre restore etmeye ve daha yaratıcı alanlar açmak için kemik düzenlemeye başladılar. Bu durum devlet tarafından fark edilip yasaklansa da katafillerin önüne geçilemedi.

Şu andaki güncel olan veriye göre haftada en az 300 katafilin Paris Yer Altı Mezarlığı'nı yasa dışı olarak ziyaret ettiği ve mezarlığa giriş olarak şehrin her tarafındaki gizli girişleri kullandığı tahmin edilmektedir.

Yer altı mezarlarının küçük bir kısmı halka açıktır. Resmi olarak bu mezar ağına giriş sınırlıdır. Bazı geçitler çok alçak, dar ve su basma tehlikesi ile karşı karşıya kaldığı için 1955'ten beri diğer kısımlara erişim yasa dışıdır. Katafiller, yer altı mezarlıklarının sadece ziyaretçiye açık olan kısmında bulunmamakta, aynı zamanda ziyaretçi alımına yasak olan odalara ve labirentlere girdikleri de belirtilmektedir. Yerel halk tarafından hoş görülmekte olan katafiller, yakalandıkları zaman ise küçük bir para cezası ile cezalandırılmaktadır.

Yer altı mezarında gezen bir ziyaretçi
Yer altı mezarında gezen bir ziyaretçi
Urbextour

Katafiller, grupsal olarak belirli ağlara ve yer altı mahallelerine bölünmüş olsalar dahi amaç doğrultusunda aynı mekânı paylaştıkları için, bir anlamda "topluluk" olarak görülebilirler. Ve bu topluluğun her bireyinin uyması gereken üç kati kuralı vardır:

  1. "Aşağı inen, yukarı da çıkmalıdır." Bu kural, çöp atma için geçerli olan ve katafiller tarafından tamamen saygı duyulan ve uygulanan bir kuraldır.
  2. "Yukarıda olan bitenden asla bahsetmeyin." Hemen hemen bütün katafiller kendilerine bir takma ad bulurlar. Bir kişinin yukardaki yaşamında kim olduğu, hangi iş ile uğraştığı tamamen gizli kalır. Hiçbir zaman diğer gruplar ve kişiler tarafından bu sorular sorulmaz.
  3. "Kimseye, asla güvenme." İyi bir katafil olmak için sadece macera duygusu ve ortalamanın üzerinde bir seyrüsefer becerisi olmak gerekmez, aynı zamanda bu yer altı mezarlığını düzenli olarak ziyaret eden gruplara yeterince maruz kalmış biri olduğu konusunda mutabakata varılmış bir fikir vardır. Yani kısacası yer altı mezarları tüm şehri kapsayan karmaşık bir ağ sistemi olduğundan ve sınırlı sayıda giriş çıkışı bulunduğundan; kimseye, herhangi bir tabelaya ve herhangi bir haritaya güvenmemeniz önerilir.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 9
  • Muhteşem! 5
  • Tebrikler! 3
  • Korkutucu! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/09/2021 01:41:53 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10511

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Örümcek
Şüphecilik
Transkripsiyon
Kuşlar
Yaşam
Eğitim
Depresyon
Işık
Aşı
Saç
Yapay Seçilim
Canlılık Cansızlık
Tedavi
Şempanze
Sağlık
İklim
Bilimsel
Samanyolu Galaksisi
Evrimsel
Ana Bulaşma Mekanizması
Kuyrukluyıldız
Ara Geçiş Türleri
Irk
Elektrik
Kadın Doğum
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın