Fototrof-Fotosentez Farkı ve Fotosentezin Sesi!

Fototrof-Fotosentez Farkı ve Fotosentezin Sesi! Video Hive
3 dakika
3,914 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Fotosentezin Evrimi

Aslında Güneş gibi bir kaynaktan sürekli olarak enerji alan bir gezegende (Dünya), enerji üretimi için Güneş'ten yararlanan organizmaların evrimleşmesi pek de şaşırtıcı değil. Dolayısıyla fotosentezin varlığı çok da sıradışı olmamalı. Ancak süreç öylesine ilgi çekici ki, bilim insanları çok uzun yıllardır fotosentezin ayrıntılarını gün yüzüne çıkarmaya çalışıyor. Günümüzde fotosentezden daha az verimli olan, onun "atası" olabilecek, fotosentez sürecine oldukça benzeyen ancak bazı noktalarını barındırmayan kemosentez gibi başka biyokimyasal süreçler biliniyor.

Tek hücreli yeşil algler olan Chlamydomonas reinhardtii türünün taramalı elektron mikroskobu altındaki renklendirilmiş görüntüsü.
Tek hücreli yeşil algler olan Chlamydomonas reinhardtii türünün taramalı elektron mikroskobu altındaki renklendirilmiş görüntüsü.
Wired

Yaklaşık olarak 3 milyar yıl önce fotosentezin evriminde ilkin prokaryotlardan ayrılan bir grup siyanobakterinin sahip olduğu kimyasallardan ışığa duyarlı olan bazılarının özelleşmesi sonucu, canlılık açısından çok "özel" olarak görebileceğimiz; ancak aslında doğa açısından son derece sıradan olan bir kimyasal tepkimenin olabilirliğini sağlamıştır: Fotosentez. Ardından mitokondrinin evrimine benzer şekilde endosimbiyoz teorisinde açıklandığı gibi fagolizozomdan kurtulan ve hücre içinde hayatta kalan siyanobakterilerin seçilimi ile kloroplast evrimleşmiştir. Fotosentezin evrimini ayrıntılı olarak incelediğimiz makalemize buradan ulaşabilirsiniz.

İnsanlar Fotosentez Yapabilir Mi?

Ayrıca sürekli olarak fotosentez yapan insanlar veya memeliler olabilir mi diye merak ediliyor. Yetişkin bir insan günlük minimum enerji ihtiyacını dikkate alırsak, günlük glikoz ihtiyacının sadece %1’ini fotosentezle üretebilirdi. Tümünü üretebilmesi içinse en az bir tenis kortu kadar derisi olması gerekirdi. Zira bitkiler, memeliler kadar enerji harcamadığı için ve yüzey alanları daha geniş olduğu için verimli olabiliyor.

Reklamı Kapat

Bitkileştirilmiş bir insan illüstrasyonu.
Bitkileştirilmiş bir insan illüstrasyonu.
Scientific Animations

Fotosentez ve Fototrof

Fotosentez, yeşil bitkiler ve bazı diğer organizmaların ışık enerjisini organik bileşikleri oluşturmada kullandıkları tepkime demiştik. Yeşil bitkilerdeki fotosentez sırasında ışık enerjisini kullanarak; su, karbondioksit ve mineralleri oksijene ve enerjiden zengin organik bileşiklere dönüştürmek için kullanılır. Ayrıca fotosentez ile fototrof süreçler de farklıdır. Fototrof kelime anlamı olarak "ışığı kullanan" demektir. Yani foto-ototrof ile foto-trof farkını karıştırmamak lazım. Çünkü tanım olarak karbon kaynağı açısından üretim de olabilir, tüketim de. Fototrof 3 ana gruba ayrılır. Bunlar oksijenik fotosentez (klorofil temelli), oksijensiz fotosentez (bakteriyoklorofil temelli) ve fotoheterotrof (rodopsin temelli). Çünkü Halobacterium salinarum isimli bakteri, bakteriyorodopsin pigmenti sayesinde düşük oksijende güneş ışığı ile ATP üretebiliyor. Fakat fotosentezde besin de üretilir, bu durumda sadece enerji üretiliyor. Bu yüzden kendisi fotoheterotrof bir canlıdır. Fotofosforilasyon yapar; ancak fotosentez yapamaz. Işıktan enerji üretmek farklı, ışıktan ürettiği enerjiyle besin sentezlemek farklıdır. Sonuçta her fototrof canlı, fotosentetik olmak zorunda değildir.

Primer endosimbiyoz teorisinin kabaca şematik görüntüsü.
Primer endosimbiyoz teorisinin kabaca şematik görüntüsü.
Wikimedia

Söz konusu transmembran proteinin içinde gözlerimizdeki gibi retinal (A vitamini formu) var. Işık bu moleküle çarpınca 3D yapısı değişiyor ve diğer proteinleri de etkileyerek membrandan proton (H+) çıkışı sağlıyor. Sonra içeri ve dışarı arasında elektrokimyasal gradiyent farkı oluşuyor. Protonlar geri gelince kanaldan (ATP sentaz bağlı) geçerken ADP'ye fosfat ekliyorlar. Bu da ATP yaratıyor. Fotosentetik bitkilerde, bakterilerde ve alglerde elektron transport zinciri ve daha birçok ekstra süreç var. Yani bu ışığa duyarlı proton pompası olan bakteriyorodopsin molekülü tam olarak fotosentetik değil, fotosentetif demek lazım

Fotosentezin Sesi

Hawaii'de Gracilaria salicornia isimli alg türü üzerinde yapılan son araştırmaya göre deniz ekosistemlerinde bentik bölgesi denilen, sahilden başlayarak en derin çukurlara kadar olan tüm deniz dibini içeren bölgedeki mercan resiflerinde yaşayan makroalgler, fotosentez sırasında ürettikleri hava baloncukları sayesinde ses üretiyorlar! Öyle ki ekosistemdeki biyolojik gürültüye rağmen, oksijen aşırı doygunluğu (süpersaturasyonu) sonucundaki ses ile ortamdaki biyolojik sesler ayırt edilebilmiş. Elbette çıplak kulakla duyulacak bir frekansa sahip değil; ancak çıplak gözle baloncuklar görülebiliyor.

Mercan resifi.
Mercan resifi.
Phys

Makroalglerin filamentlerinden salınan oksijenin aşırı doygunluğu nedeniyle oluşan oksijen mikro-baloncukları serbest hale geldikçe küreselleşiyorlar. Bu da Minnaert frekansında tekel (monopol) bir "ring!" sesi oluşmasına sebebiyet veriyor. Minnaert rezonansı temelde, tek bir baloncuğa göre sonsuz kabul edilen deniz alanının etki ettiği yüzey gerilimine rağmen oluşturduğu rezonanstır (tınlaşım). Resifte binlercesi, pasif akustik ekosistem oluşmasını sağlıyor. Alg bolluğunun saptanması zaman alıcı ve pahalı bir süreçtir. Kullanılan teknik bu nedenle ekosistem yönetimi için değerli bir araç sağlayabilir, aynı zamanda yosun bazlı biyoyakıt sentezi gibi birincil üretimin endüstriyel olarak izlenmesi için de kullanılabilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Şule Ölez. İnsanlar Fotosentez Yapabilir Miydi?. (27 Eylül 2016). Alındığı Tarih: 06 Aralık 2018. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  • Braydenwilky. Phototrophy And Photosynthesis. (08 Aralık 2018). Alındığı Tarih: 08 Aralık 2018. Alındığı Yer: Quizlet | Arşiv Bağlantısı
  • Simon E. Freeman. (2018). Photosynthesis By Marine Algae Produces Sound, Contributing To The Daytime Soundscape On Coral Reefs. PLOS One, sf: 10.1371. | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Halobacterium Salinarum. (08 Aralık 2018). Alındığı Tarih: 08 Aralık 2018. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/09/2021 13:18:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7490

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Maske
Ses
Spor
Hafıza
Maskeler
Uluslararası Uzay İstasyonu
Evrim Kuramı
Gıda
Zeka
Hücre
Memeli
Yavru
Hastalık Yayılımı
Hormon
Besin
Sinir
Uydu
Beslenme Bilimi
Parçacık
Kemik
Film
Böcek Bilimi
Deri
Hayvan
Kedi
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın