Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Fotoğraftaki Bitkilerin Son 60 Yılda Sadece 1 Defa Sulandığı İddiası Doğru mu?

Fotoğraftaki Bitkilerin Son 60 Yılda Sadece 1 Defa Sulandığı İddiası Doğru mu?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Gerçeklik Analizi Araştırmaları'nın bir parçasıdır. Bu sistem çerçevesinde analiz edilen iddialar, "Gerçek", "Karışık", "Sahte" şeklinde üç sınıfa ayrılmaktadır. Aynı analiz sistemi çerçevesinde, ünlü insanlara atfedilen sözler de incelenmektedir. Bu sözler, "Gerçek", "Hatalı Atıf", "İspatsız" ve "Sahte" şeklinde dört sınıfa ayrılmaktadır.

İddia

Fotoğraftaki bu bitkiler 1960'tan beri kendi kendilerine hayatlarını sürdürüyorlar ve son 56 yılda yalnızca 1 defa sulandılar!

Gerçek mi?

Gerçek

İddianın Kökeni

David Latimer'in "bir deney" olarak başlattığı bu ekosistem, 1960 yılında oluşturuldu ve sonrasındaki 53 senede onları sadece 1 defa suladı. O zamandan bugüneyse bu hoş görünümlü, 3.5 kilogramlık vazo içerisindeki Tradescantia cinsi örümcekotları güneş ışınları haricinde hiçbir dış unsura ihtiyaç duymaksızın varlığını sürdürebiliyor.

Bilgiler

80 yaşındaki Latimer, bitkileriyle ilgili olarak şunları söylüyor:

Evde, güneş ışınlarının geleceği pencereden 2 metre uzakta duruyorlar, dolayısıyla bir miktar güneş alıyorlar. Güneşe doğru hareket ettikleri için, her gün biraz çevirmek gerekiyor ki eşit olarak büyüyebilsinler. Aksi takdirde, iyi bakılmamış olacaklar. Onları asla budamadım, sanırım vazonun elverdiği kadar büyüdüler.

Evinizde sizin de kolaylıkla üretebileceğiniz bu mini ekosistem, bitkilerin hem evrimsel geçmişte, hem de günümüzde yeni coğrafyaların canlılık tarafından doldurulmasında nasıl öncü olabileceklerine dair güzel bir örnek teşkil ediyor.

Eskiden içerisinde sülfürik asit bulunan 3.5 kilogramlık bir vazonun içerisine, temizlendikten sonra, bir miktar gübre dökülmüş ve tohumlar özenle yerleştirilmiştir. 1960 senesinden sonra, 1972 senesinde 1 bardak su daha ekleyen Latimer, sonrasında vazonun ağzını mühürlemiştir ve bir daha hiçbir defa su katmamıştır.

Solunum sırasında verilen karbondioksiti, gün ışığıyla birlikte besine çevirebilen bitkiler, terlemeyle kaybettikleri suyu da, su kaynağı olarak kullanabilmektedirler. Dolayısıyla sistemin başlangıç koşulları, bir seranın da temel mantığını oluşturacak şekilde, basit bir ekosistem yaratmaktadır.

Konuyla ilgili en büyük sıkıntı, vazo içindeki CO2 miktarının fotosentezi sürdürmeye yetecek kadar olup olmadığıdır. Mühürlü vazo içindeki bitkilerin ana karbondioksit kaynağı, ölen yapraklarının çürümesiyle oluşan karbondioksit olacaktır. Bitkiler, solunum sırasında da karbondioksit üretirler; ancak bu miktar, fotosentez için gereken miktara göre çok ama çok küçüktür.

Ayrıca Tradescantia cinsi bitkiler, zor koşullarda dirençli olmalarıyla bilinirler; dolayısıyla böyle bir uygulama için en uygun bitkilerden birisi bu cinsin türleridir. Elbette, zorlu şartlar altında olmalarından ötürü doğada olduğu kadar sık çiçek açmayacak ve yavru üretmeyeceklerdir; ancak sonsuza kadar olmasa da, uzun yıllar boyu hayatta kalmaları makuldür.

Konunun ne kadar gerçek olduğu da bir süre tartışılmış; ancak gerçek olmadığına yönelik şüpheyi tetikleyecek pek fazla veriye ulaşılamamıştır. Bu tür bir tartışmayı İngilizce olarak Skeptics Stack Exchange sitesinden okuyabilirsiniz. Her ne kadar bu deneyi tekrar etmesi ve sınaması oldukça güç olsa da (nihayetinde bir 60 sene daha beklemek gerekecektir); bitkilerin temel prensipleriyle uyumlu olduğu ve daha ufak ölçekte yapılan tekrar deneyleri benzer sonuçlar verdiği için iddiayı gerçek olarak nitelememiz mümkündür.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 16
  • Umut Verici! 5
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. Wilkes. Thriving Since 1960, My Garden In A Bottle: Seedling Sealed In Its Own Ecosystem And Watered Just Once In 53 Years. (24 Ocak 2013). Alındığı Tarih: 28 Eylül 2019. Alındığı Yer: Daily Mail | Arşiv Bağlantısı
  • S. de Bruxelles. Plant Survives 50 Years Locked In A Bottle. (25 Ocak 2013). Alındığı Tarih: 28 Eylül 2019. Alındığı Yer: The Times | Arşiv Bağlantısı
  • K. Mike. Can A Plant Survive Bottled In Its Own Ecosystem For 50 Years?. (15 Nisan 2013). Alındığı Tarih: 28 Eylül 2019. Alındığı Yer: Stack Exchange | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2020 19:49:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/945

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Balık Çeşitliliği
Primat
Endokrin Sistemi
Sürüngen
Astrobiyoloji
Oyun Teorisi
Doğru
Hız
Obezite
Doktor
İletişim
Manyetik Alan
Güneş Sistemi
Taksonomi
Richard Dawkins
Kelebek
Veri
Albert Einstein
Psikiyatri
Sağlık Bakanlığı
Süpernova
Müfredat
Ölümden Sonra Yaşam
Biyolojik Antropoloji
Yaşamın Başlangıcı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Aptalca deneyleri çok severim! Öyle ki, kendim de, hep yaparım!”
Charles Darwin
Geri Bildirim Gönder