Fahrenheit, Celcius ve Kelvin Kıyaslaması: Fahrenheit Ne İşe Yarar?

Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

En yaygın sıcaklık ölçüm birimlerimiz olan Fahrenheit, Celcius ve Kelvin büyük oranda "keyfi nedenlere" göre seçilmiş aralıklarda değerler alırlar. Hepimiz neredeyse ilkokul seviyesinde Celcius'un suyun donma ve kaynama noktasına göre 0 ve 100 sayılarının değerlerini belirlediğini öğrenmişizdir. Kelvin ise daha "bilimsel" meseleler için geliştirilmiş bir sıcaklık birimidir ve Celcius ile ölçtüğünüz değere 273 ekleyerek bulursunuz (örneğin 120 Celcius derece, 393 Kelvin'dir). Peki bu Fahrenheit da ne ola?

Birçokları için Fahrenheit, "Amerikan/İngiliz çıkıntılarının sıcaklık birimi"nden ibarettir. Dolayısıyla anlamsız ve gereksizdir. Halbuki Fahrenheit ile birazcık haşır neşhir olan biri, aslında son derece kullanışlı bir birim olduğunu fark edecektir.

Celcius'un Gündelik Yaşamda Problemi

Zira Fahrenheit birimi suyla veya bilimsel araştırmaların ihtiyaçlarıyla ilgilenmez; bunun yerine, insanın normal konforunu hedef alır. Celcius kullananlar olarak bizler, 10'luk sistemi takip ettiği için bu ölçülendirmeyi severiz; ancak bu sistemde oldukça ufak bir sıcaklık aralığı insan için kullanışlıdır: kabaca -25 derece ile 45 derece arası... Birçok ilin sıcaklıkları yaz-kış döngülerinde bu sıcaklıkların ötesine geçmeyecektir. Bu "sıkıştırılmış" aralıklar, sıcaklıklar arası değişimi ifade etmeyi zorlaştırmaktadır. Örneğin bir insan 23 ile 25 derece arasındaki farkı tespit etmekte zorlansa da, ılık bir yaz günü genellikle bu sıcaklıklar arasında tarif edilmek zorunda olacaktır. Bir diğer deyişle, sıcaklık genellikle 20'lerde kalıyorsa ve sadece birler basamağı ile sıcaklık değişimlerini tarif etmeniz gerekiyorsa, o birimin onlar basamağı boşa harcanıyor demektir. 20, 25, 28'deki sıcaklık değişimleri sadece 0, 5, 8 sayıları ile yakalanmakta, 2 sayısının pek bir anlamı bulunmamaktadır.

Fahrenheit'ın Avantajı: Konfor ve Sıcaklık

Fahrenheit ise, her ne kadar aslen insan vücuduna göre ölçeklendirilmemişse de, günümüzde bu görevi görecek biçimde kullanılmaktadır. Ölçek de her iki basamak da belirli değerleri ifade etmek ve insanın genellikle yaşadığı sıcaklık aralıklarını tarif etmek için kullanılabilmektedir. Fahrenheit sistemini kullananların odaklandığı şey, ilk basamaktır (onlar basamağı). Örneğin hava sıcaklığı "30larda" ise birkaç kat giyinmeniz iyi olacaktır, çünkü hava oldukça soğuktur (Fahrenheit sisteminde su, 32 derecede donar). Ama eğer hava "90larda" ise, t-shirt giyerek dışarı çıkabilirsiniz demektir. Yani 3 ile 9-10 arasında değişen sayılar, çeşitli hava durumlarına doğrudan karşılık gelir. 70 derece civarı ise "ılık hava" demektir.

Celcius, Kelvin ve Fahrenheit Kıyası
Celcius, Kelvin ve Fahrenheit Kıyası

Bu sistemde birler basamağı, daha da spesifik hava durumlarını tanımlamakta kullanılabilir. Örneğin "70'in üstü" demek, "80'lere yakın sıcaklıklar" demektir. Bu durumda hava, ılık-sıcak arasıdır. Ama "70'lerin altı" (70-75 arası), ılığa daha yakın hava anlamına gelmektedir. Dolayısıyla çoğu zaman spesifik olarak "71.5 derece" demenize gerek bile kalmamaktadır - halbuki Celcius sisteminde 18 derece ile 20 derece arasındaki fark çok daha belirgin olabilir.

Sonuç

Bir diğer deyişle, toparlayacak olursak, Fahrenheit sisteminin sayıların basamaklarını insanların konfor aralıklarını ifade etmek açısından Celcius'a göre çok daha verimli kullandığı söylenebilir.

Elbette ki bir sisteme alışmış biri için diğeri her zaman zorlu ve anlamsız gelecektir. Ancak bilinmelidir ki bu sistemlerin kültürlerde yer etmiş olması sadece kültürel unsurların dayatması değil, aynı zamanda insanlara "mantıklı geliyor olmasındandır". Bu nedenle bu sistemlerin kullanılmasının arkasında yatan sebepleri anlamak, bizleri birbirimize biraz daha yakınlaştırabilir.

Bu arada, Celcius ve Fahrenheit'ta "derece" kavramını kullanırken, Kelvin'de neden kullanmadığımızı merak ediyorsanız, buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 1
  • 2
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • B. Dreyfus. America Uses Fahrenheit. The Rest Of The World Uses Celsius. America Is Right. The Rest Of The World Is Wrong.. (2015, Haziran 07). Alındığı Tarih: 26 Nisan 2019. Alındığı Yer: Mother Jones
  • J. Bennett. In Defense Of Fahrenheit. (2016, Kasım 30). Alındığı Tarih: 26 Nisan 2019. Alındığı Yer: Popular Mechanics

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/09/2019 14:20:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4790

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Sıradışı olun. Tuhaflığınız, sizi sihirli yapan şeydir.”
Parker Lewis
Geri Bildirim Gönder