Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

"Derece" (° işaretiyle gösterilir), belli bir fiziksel örüntüden doğmayan, rastgele tanımlanmış birimler için geçerlidir. Örneğin Celcius, Fahrenheit ve Rankine sıcaklık derecelendirme birimlerinin hepsi, bu sistemi geliştirenlerin şahsi tercihlerine göre seçilmiştir.

En meşhur örneği, suyun donma noktasını "0 derece", kaynama noktasını "100 derece" kabul eden Celcius örneğidir. Pek tabii, donma noktası "-100 derece", kaynama noktası "500 derece" de varsayılabilirdi ve sonuç değişmezdi. Bu 3 meşhur ölçü biriminin her biri sıcaklık aralıklarını rastgele tanımladıkları için, ölçü birimi olarak da "derece" kullanırlar: 75°F, 30°C, 290°R gibi... 1 derece, o rastgele ölçü birimindeki 1 aralığa karşılık gelir.

Bunun sıcaklık harici bir örneği de açı birimleridir. Eşkenar bir üçgenin iç açılarından birisinin "60 derece" olduğunu söyleme nedenimiz, üçgenin iç açıları toplamının "180 derece" olduğunu varsaymamızdandır. Pek tabii, üçgenin iç açıları toplamı "550 derece" de varsayılabilirdi. Tüm geometri buna göre değişirdi; ancak bu tercihimiz "kabul edilemez" olmazdı. 

Öte yandan rastgele olmayan şekillerde, yani belli bir fiziksel örüntünün doğrudan sonucu olarak ortaya çıkan ölçü birimlerinde, "derece" kullanılmaz. Kelvin, böyle bir birimdir.

Özer Aydoğan

Kelvin sıcaklık birimi, cisimleri oluşturan parçacıkların iç enerjilerinin doğrudan bir sonucudur. Bu nedenle 0 Kelvin rastgele belirlenmiş bir sıfır değeri değildir. 0 Kelvin, "mutlak sıfır" olarak bilinir; çünkü bu sıcaklıktaki bir cismin enerjisi yoktur. Bu tip doğal nedenlerden kaynaklanan ölçü birimlerine kimi zaman "doğal ölçü birimi" de denir.

Bir diğer örneği yine açı ölçülerinden verebiliriz: "Radyan" olarak bilinen açı ölçüsü, rastgele tanımlanmış değildir; sinüs ve kosinüs gibi döngüsel süreçlerin doğrudan ve doğal bir sonucudur. Bu nedenle açıların fiziksel karşılıklarıyla ilgili yapılan dört işlem de, derece cinsinden değil, radyan cinsinden yapılır. Çünkü radyan, açıların "doğal ölçü birimi"dir.

Ancak literatürde "Kelvin derece (°K)" kullanımını da görmek mümkündür. Bunun sebebi, 1967 yılı öncesinde °K kullanımının normal kullanım olarak görülmesidir. Ancak ABD'nin Ulusal Standartlar ve Teknolojiler Enstitüsü (NIST), 1967 yılında Kelvin ölçüsünün rastgele olmamasından ötürü derece kullanımının hatalı olduğunu ilan edip, derece işareti olmayan Kelvin (K) yazımını standardize etmiştir. O gün bugündür yaygın kullanım "K" şeklindedir. Buna uyulmaması büyük bir hata değildir; ancak standarda ters düşmek olacaktır.

Farklı sıcaklık ölçüm birimlerinin ne işe yaradığını merak ediyorsanız, buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 2
  • 2
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • NIST. International System Of Units. (2019, Haziran 01). Alındığı Tarih: 22 Temmuz 2019. Alındığı Yer: NIST
  • Y. Safkan. Why Is There No Degree In Kelvin?. (2019, Temmuz 22). Alındığı Tarih: 22 Temmuz 2019. Alındığı Yer: PhysLink
  • Wikipedia. Degree (Temperature). (2019, Nisan 27). Alındığı Tarih: 22 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Wikipedia

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/09/2019 00:31:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4806

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar konusunda daha az, fikirler konusunda daha çok meraklı olun.”
Marie Curie
Geri Bildirim Gönder