Evrim Ağacı'ndan Modern Atasözü Önerisi: ''Anketle Gerçek Aranmaz!''
Evrim Ağacı'ndan Modern Atasözü Önerisi: ''Anketle Gerçek Aranmaz!''

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

"Her 4 Amerikalıdan 1'i, iklim değişimi konusunda şüphelere sahipmiş... İyi de, kimin umrunda? Fark etmez ki! Gerçekler söz konusu olduğunda, insanların düşüncelerine ihtiyacınız yoktur. Ne yani, 5'in mi, yoksa 15'in mi daha büyük bir sayı olduğuna dair bir anket de mi yapacağız? Ya da baykuşların var olup olmadığına dair? Ya da şapka diye bir şeyin var olup olmadığı konusunda?"

John Oliver (Televizyon Yapımcısı, Komedyen)

 

Bu konuyu daha önceden evrimagaci.org/fotograf/57/3152">buradaki görselimizde de dile getirmiştik. Her ne kadar bu tür cümleler "kulak tırmalayıcı" olsa da, tamamiyle doğrudur. Çoğunluğun doğru olanı tercih etme ihtimalinin daha yüksek olduğu yanılgısına mantıkta "Argumentatum ad populum" adı verilir. Yani, "çoğunluğa başvurma safsatası". Bu, özellikle politikacıların göz boyamak için defalarca (bilerek ya da bilmeden) düştüğü bir hatadır. Kendi seçmenlerinin ya da çoğunluğun azınlığa nazaran doğruyu bilme ihtimalinin daha çok olduğuna inanma sanrısıdır. Halk arasında genellikle "X miktarında insan yanılıyor olamaz ya, bir bildikleri vardır." şeklinde ifade edilir.

Politikacıların haricinde kimi zaman bilim karşıtları da, bilimsel gerçeklerin üzerini örtmek için halk çoğunluğunun peşine düşerler. Elbette, çoğunluğun haklı olmak zorunda olmayışı, onların sayısal üstünlüğü ile ilgili değildir. Bazı istisnalar hariç, her zaman o çoğunluğun nitelikleriyle ilgilidir. Örneğin, evrimsel biyoloji konusunda halkın tamamı pek tabii yanılabilir (bunun sebebi yanlış bilgilendirme, cehalet, umursamama gibi sayısız faktör olabilir). Ama sadece "halkın geneli" değil. Örneğin, evrimsel biyoloji ve içerikleri hakkında, "üniversite ve üzeri bir düzeyde diploma sahibi mühendisler" de tamamen yanılabilir. Zira nitelikleri, evrimsel biyoloji hakkında söz sahibi olmaya yeterli değildir. İşte bu nedenle, çoğunluğa başvurulacaksa, başvurulan çoğunluğun ispatlanmasına çalışılan konuyla ilgili bir uzmanlık dalında olması gerekir. Böyle bir durumda, elbette ki çoğunluğun sözü ve fikri önem arz edebilir. Örneğin iklim değişimi konusunda iklim bilimcilerin, depremler konusunda jeologların fikir çoğunluğu anlam ifade edebilir (ancak etmesi şart değildir, çoğunluk her zaman yanılabilir - ki sorun da tam olarak budur!)

Dolayısıyla, bir dahaki sefere biriyle tartışırken, "Ha, yani bunu kabul eden 10 milyon insan yanılıyor da sen haklısın, öyle mi?" şeklinde bir savunma geldiğinde, karşı tarafın en klasik mantık hatalarından birine düştüğünü fark edin. Evet, siz haklı olabilirsiniz ve 10 milyon, 100 milyon, 1.2 milyar insan pek tabii bütün olarak yanılıyor olabilir! Hele ki o grup insan, tartıştığınız konu her neyse onun uzmanı değilse veya tartışılan konu nesnel değil de, daha öznel bir konuysa...

Burada başarılı televizyon yapımcısı ve komedyen John Oliver'ın konuya nokta atışı yaptığını görüyoruz.

Ve altına imzamızı atıyoruz.

 

Görsel: İG

Evrim Ağacı'ndan İnternet Açılımı: Instagram ve Pinterest Hesaplarımız Açıldı!

Bilim İnsanının Özellikleri

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim