Elektrikli Yılan Balıkları Sudan Dışarı Sıçrayıp İnsanları Çarpabilir Mi?

Gece Modu

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

1800 Mart'ında kaşif Alexander von Humboldt, Güney Amerika gezisi sırasında, sudan geçen atları, yılan balıklarının elektrikle çarptığına şahit olduğunu yazmıştı. Şimdiye kadar, yılan balıklarının suyun dışındayken elektroşok vermesinin mümkün olmadığı düşünüldüğü için bu anekdotun bir efsane olduğu düşünülüyordu. Fakat Amerika'da Vanderbilt Üniversitesi'den bir bilim insanının yayımladığı çalışma Humboldt'un tasvir ettiği olayın gerçek olabileceğini gösteriyor.

Yılan balıklarının (Electrophoruselectricus) suyun içinde elektroşok vererek olası tehlikelerden korunduğu bilinirdi. Fakat yetenekleri bununla sınırlı değilmiş. Geçtiğimiz ay yayımlanan bir çalışmaya göre, yılan balıklarının, suyun dışına sıçrayarak da saldırganları çarpması mümkün!

1800’lerde Humboldt'un tasvir ettiği Güney Amerika'da balıkçıların "atlarla balık tutması" tekniğiydi. Anlatılana göre, balıkçılar 30 kadar atı ve katırları birçok yılan balığı bulan suya salmışlardı. Balıkların hayvanları çarpmalarını ve elektrik akımını boşaltmalarını beklemişlerdi. Atlardan iki tanesi boğulmuş, diğerleri tökezlemiş ve suda çökmüşlerdi. Humboldt daha çok atın ölmesini bekliyordu. Fakat atlar daha ölmeden yılan balıklarının gücü tükenmişti. Tükenen beş tane balığı balıkçılar yakaladı. Humboldt yakalanan balıkları kendi deneyleri için kullandı.

Bu ünlü hikaye, o günden bugüne anlatıladurdu ve pek çok kere resmedildi. Ama balıkların sıçrayıp tehlikeleri doğrudan çarpması görülmüş şey değildi! Kimileri bu olayın şiirsel bir dille başkalaştırılarak anlatıldığını iddia etti. Kimileriyse, "kibarca" bunun bir safsata olduğunu söyledi. Zaten, Humboldt'un bu gözlemini yazmasından bu yana benzeri bir olay da görülmemişti.

 

Balıklar Suyun Dışında Da Elektroşok Verebiliyor!

Geçen ay yayımlanan çalışma, yılan balıklarının iri, hareket eden ve suya kısmen batmış şeylere sudan sıçrayarak ve yüksek voltaj vererek saldırabilmesinin mümkün olduğunu gösteriyor. Hatta bu saldırı özellikle 60 santimetre büyüklüğündeki, yani iri cüsseli yılan balıkları için oldukça yaygın bir davranışmış.

Bu kendini savunma davranışı, yılan balıklarının normalde su yüzeyine dağılmış olan olağanüstü elektrik güçlerini, saldırganlarına doğrudan yöneltmelerini sağlıyor. Bu her iki açıdan da şok edici davranış, yılan balıklarının avlanması ve duyusal yetenekleri çalışılırken tamamen rastlantısal olarak keşfedildi. 

Gözlemin geçerliliğini test etmek için, iletken bir çubuk ve alüminyum levha, bir kısmı suya batacak şekilde suya yerleştirildi. Suyun dış tarafında kalan kısımla içinde kalan kısım arasına yalıtkan plastik bir parça konuldu. Üstteki ve alttaki parçalar arasındaki gerilim farkı ölçüldü. Humboldt'un tasvirini doğrular şekilde, yılan balıkları avlarına tırmandıkça, uygulanan gerilim sonucunda iki parça arasındaki gerilimin arttığı gözlemlendi. Bu bilgiler ışığında, Humboldt'un 1800 Mart'ında benzer bir davranışı gözlemlediği akla yatkın geliyor.

Bu gözlem, birçok soruyu gelecek çalışmalarda cevaplanmak üzere geride bıraktı. Örneğin, yılan balıkları potansiyel tehlike gördükleri canlılardan kaçıp inzivaya çekilmek yerine neden onları sıçrayarak çarpsındı? Zaten suya saldıkları yüzlerce voltluk gerilim tehlikeyi uzaklaştırmaya yetecekken, niçin doğrudan bir atağa girişsinler? Olası bir açıklama, balıkların her zaman kaçarak korunma şansına erişememe olasılığı. İlginç bir şekilde, Humboldt bu davranışı Mart ayında gözlemlediğinde, kuru bir sezonun son demleriydi. Ayrıca, balıklar kuru havzada sıkışmış kalmışlardı. Dolayısıyla, kaçamadıkları için tehlikeye doğrudan saldırıyla cevap vermiş olabilirler. 

İki yüz yıl sonra, mümkün olduğu gösterilen bu sözde "safsata"dan sonra, bilimi sevmemek ne mümkün.

Orijinal Kaynak: Bilimsol

Kaynak: PNAS

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/12/2019 14:51:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4511

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Deneyim zorlu bir öğretmendir: Önce sınavı verir, sonra dersi.”
Vernon Sanders Law
Geri Bildirim Gönder