Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Dinozorların Yerini Dolduran Timsah Cinsi: Pristichampsus

Dinozorların Yerini Dolduran Timsah Cinsi: Pristichampsus
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu yazı, Canlıların Evrimi yazı dizisinin 41. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Pristichampsus, soyu tükenmiş bir testere dişli timsah cinsinin genel adıdır ve timsahların evriminde çok önemli bir geçiş tür olarak karşımıza çıkmaktadır. Kelime anlamı, "testere dişi" demektir. Paleosen ve Eosen Devirleri'nde, yani günümüzden 65 milyon yıl öncesiyle 34 milyon yıl öncesi arası yaşadığı düşünülen bu timsahların boyları 3.5 metreye, ağırlığı ise 226 kilograma kadar ulaşabilmektedir ve Kretase Yok Oluşu'nu (göktaşı çarpmasıyla tetiklenen olaylar zinciri sonucu dinozorları da yok eden kitlesel yok oluş) atlatabilen nadir uçmayan canlılar arasındadır. 

Pristichampsus (Fosil)
Pristichampsus (Fosil)

Şimdiye kadar 7 farklı türü tanımlanabilmiştir: Günümüzden yaklaşık 45 milyon yıl önce Luteitan Dönemi'nde Fransa bölgesinde yaşamış Pristichampsus rollinatii, günümüzden yaklaşık 38 milyon yıl önce bugünkü Amerika'nın Wyoming ve Batı Texas eyaletleri bölgesinde yaşamış Pristichampsus vorax, Doğu Kazakistanda yaklaşık 38 milyon yıl önce yaşamış Pristichampsus birjukovi ve Pristichampsus kuznetzovi ve son olarak Almanya'da 40 milyon yıl önce yaşamış Pristichampsus magnifrons ve Pristichampsus geiseltalensis. Ayrıca bu türlerin evrimsel süreçte daha küçük türlerinin de evrimleştiği bilinmektedir çünkü Çin bölgesinde bu cinse ait daha küçük 2 tür, Pristichampsus hengdongensis ve Pristichampsus datangensis keşfedilmiştir.

Timsahların evrimi açısından önem taşıyan bu türler, genel olarak zırhlı bir vücut yapısına ve diğer timsahlara göre daha uzun uzuvlara (kol ve bacaklara) sahiptirler. Ayak yapılarının incelenmesi sonucunda sulardan çok karalarda yaşadığı ve karasal memelilerle beslendiği keşfedilmiştir. Diş yapıları genel olarak yatay olarak basık, sivri ve tırtıklı kenarlıdır. 

Pristichampsus, Normal Postür
Pristichampsus, Normal Postür

Bu türler arasında en ilginci, Pristichampsus rollinatii olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu türün kuyruğu dinozorlarla büyük benzerlik göstermektedir ve günümüz modern timsahlarındaki vücutta bulunan osteoderm tabakasına sahip değildir. Üstelik anatomisi, çok yüksek hızlarda koşabildiğini ve hatta yine yüksek hızlarda ağırlık merkezi kalça kemiğinin önüne düştüğü zamanlarda iki ayak üzerine bile fakültatif olarak (yüksek hızdan dolayı, geçici) kalkabildiği düşünülmektedir. Ayrıca hiçbir timsahın yapamadığı gibi "dört nala" koşabildiği düşünülmektedir (atlar veya çitalar gibi ön ile arka ayakların asimetrik olarak koşuşu sağlaması).

Yüksek hızlarda iki ayak üzerine kalkabilen bir timsah türü!
Yüksek hızlarda iki ayak üzerine kalkabilen bir timsah türü!

Cinsin, Asya'da evrimleşip daha sonra diğer bölgelere yayıldığı düşünülmektedir. Diş yapılarının T-rex'lerle benzerlik göstermesi ve yukarıda açıkladığımız hareket biçimi, dinozorlardan boşalan alanlarda kolayca avlandıklarını göstermektedir. Üstelik yeri gelmişken söyleyelim, timsahlar, dinozorların kuzenleridir ve bu sebeple bu ortak özellikleri taşırlar. Bu konuyu bir başka yazımızda paylaşabiliriz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/11/2020 11:58:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/199

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
İhtiyoloji
Elektrokimya
Diş Gelişimi
Canlılık Cansızlık
İnsanlar
Duygu
Fosil
Sars Mers
Yumurtalık
Hayvanlar
Avcı
Galaksi
Su Ayısı
Bakteri
Dilbilim
İnsanın Evrimi
Yayılım
Mit
Parçacık
Eczacılık
Sosyal Mesafelendirme
Algı
Astronomi
Cinsiyet Araştırmaları
Göğüs Hastalığı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir ulus özgürlüğünü bir günde yitirip, bir asır özlemeyebilir.”
Baron de Montesquieu
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol