Çin'in Tek Çocuk Politikası Evlilik Oranlarını Nasıl Etkiledi?

Tek çocuk politikası, Çin Halk Cumhuriyet’inde 1980 yılında yürürlüğe konulmuş bir antinatalist politikadır. Politikanın amacı hızla artan nüfusa karşı önlem almaktı. Politika 2016 yılında yürürlükten kaldırılıncaya kadar birçok aileyi tek çocuğa kısıtlanmıştır.^[1] 2016’da politika iki çocuk politikası ile değiştirilmiş ve bu yeni politika 2021’de yerini üç çocuk politikasına bırakmıştır.^[2]

Tarihçe

Çin'in yüzyıllardır en kalabalık ülke olmasının sebebi 11. yüzyılda Vietnam'dan getirilen Çampa pirincidir (İng: "Champa Rice").^[3] Yılda 2 kez hasat verebilen bu ürün aynı zamanda daha az su ve güneş ışığı gerek duymaktadır.^[3] 11. yüzyıldan itibaren en yüksek nüfusa sahip olan Çin, tek bir ürüne bağlı kaldığı için düzenli olarak kıtlıklarla karşılaşmıştır.

18. yüzyıldaki Sanayi Devrimi ve 20. yüzyılda gelişen sağlık sistemleri ile tüm dünyada nüfus patlaması yaşanmıştır. 20. yüzyılda "gelişmekte olan ülke" olarak sınıflandırılan Çin, nüfus artışının en çok yaşandığı ülkelerden biriydi.^[4]

Aşırı artış gösteren nüfus yüzünden birçok ülke 20. yüzyılda anti-natalist politikalar ve propagandalar kullanmaya başladı. Bunun bir örneği Singapur'dur. Singapur'da önce 2 çocuk tavsiye edilmiş, 21. yüzyılda da nüfus azalmaya ve yaşlanmaya başlayınca 3 ve daha fazla çocuk politikasına geçiş yapılmıştır.^[2]

Çin Halk Cumhuriyeti'nin diğer ülkelerden farkı ise hükümetin sahip olduğu ekonomik ve siyasal güçtür. Diğer ülkelerden farklı olarak Çin, tek çocuk politikasını yürürlüğe koyup yürütmek için gerekli olan güce sahiptir.^[5] Bu güçten ilham alan Çin, 1980 yılında tek çocuk politikasını yürürlüğe koymuştur.

Tek Çocuk Politikası ve Cinsiyet Dağılımı

Çin, tarihi boyunca ataerkil bir toplum olmuştur. Bu durumun birçok sebebi vardır: ana sebepler dini görüşlerdir (özellikle Budizm ve neokonfüçyüsçülük) ve tarihin başlarından beri her toplumda görünülebilen toplumsal görüşlerdir.^[6] Bu ataerkil görüş yüzünden birçok Çinli aile hükümet tarafından kendilerine atanan tek çocuk hakkını erkek bir çocuk ile kullanmak istedi. Sonuç ise kız çocukların testler ile tespit edilip kürtajla alınmasıydı. Bu durumun uzun vadeli sonucu ise 1980 yılından beri doğan erkek sayısının kız sayısından fazla olmasıdır.^[7] Öyleki Çin'de her 100 kadın için 120 erkek doğmaktadır lakin bu oran çoğu ülkede 100 kadın için 103-105 erkektir.^[8] Değişen demografikler yüzünden 2016 yılında yürürlülükten kaldırılan tek çocuk politikası yerine iki çocuk politikası getirilmiştir.

Çin'in evlilik sayılarındaki sorunu burada ortaya çıkmaktadır çünkü tek çocuk politikası 1980’de kabul edildiğindendir, milyonlarca erkek evlilik yaşına geldiği halde yeterli kadın olmadığından evlenememektedir.

Population Pyramid

Grafikten de görülebileceği gibi 1980'den sonra doğan yaş gruplarında (42 yaş ve altı) erkek oranının daha fazla olduğu görülmektedir.

Tek Çocuk Politikası ve Evlilik Oranları

2020 yılında, Çin’de bir partner arayan erkek sayısının kadın sayısından 30 milyon daha fazla olduğu tespit edilmiştir.^[9] Ve durum o kadar ciddidir ki 2030 yılına gelindiğinde 30'lu yaşlarının sonundaki Çinli erkeklerinin 25%'inin hiç evlenmemiş olması bekleniyor.^[8]

2021 yılında yapılan bir araştırmaya göre Çin'deki erkek nüfusunun %55.6'sının bekar olduğu tespit edilmiştir. Fakat bu oran kadınlar arasında sadece %39.2'dir.^[10]

Çin'in evlilik oranlarındaki bir sorunu da yaş farkıdır. Çinli kadınlar tercih hakları olduğu için ekonomik stabilite aramaktadırlar. Bu yüzden genç kadınlar daha çok yaşlı erkekleri tercih etmektedir. Bunun sonucu olarak Çin'de 10-20 yaş farkı evlilikler diğer ülkelere göre daha olağandır.^[11]

Evlilik Oranlarının Geleceği

Gelecek açısından bakıldığından durumun iyileşeceği görülmektedir. Eskiden 100 kadına 120 erkek olan oran, 2021 yılında 100 kadına 112 erkeğe düşmüştür.^[12] Her ne kadar bu oran hala küresel ortalamanın üstünde olsa da gelecekte durumun iyileşeceği söylenebilir.

Başka bir pozitif gelişme ise 2021 yılında kabul edilen 3-çocuk politikasıdır. 2016 yılında kabul edilen iki çocuk politikası başarısızlıklara sonuçlanınca, 2021 yılında 3 çocuk politikasına geçilmiştir. Bu geçişin sonucu ise cinsiyet oranından da görülebileceği gibi doğan kız çocuk oranında artış olmasıdır.^[12] Çünkü eskiden tek ya da iki çocuk hakkını erkek bir çocukla kullanmak isteyen Çin halkı artık aynı anda hem erkek hem de kız çocuk sahibi olabilmektedir.