Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Gerçeklik Analizi Araştırmaları'nın bir parçasıdır. Bu sistem çerçevesinde analiz edilen iddialar, "Gerçek", "Karışık", "Sahte" şeklinde üç sınıfa ayrılmaktadır. Aynı analiz sistemi çerçevesinde, ünlü insanlara atfedilen sözler de incelenmektedir. Bu sözler, "Gerçek", "Hatalı Atıf", "İspatsız" ve "Sahte" şeklinde dört sınıfa ayrılmaktadır.

İddia

Çin Seddi uzaydan görülebilen tek veya nadir bir insan yapımı yapıttır. Hatta Çin Seddi Ay'dan bile çıplak gözle görülebilir!

2. İddia

Piramitler uzaydan kolaylıkla ve çıplak gözle görülebilir.

Gerçek mi?

Sahte

Gerçek Ne?

İnsan yapımı hiçbir cisim, ne Ay'dan, ne de Dünya'nın yörüngesindeki uzay araçlarından çıplak gözle görülebilmektedir. Sadece çok nadir koşullarda ve çok ayrık arazilerde bulunan cisimler, çok dar zaman aralıklarında, geçici olarak uzay yörüngesinden görülebilmektedir. Ay'dan ise Dünya üzerindeki ve yörüngesindeki insan yapımı hiçbir cismi çıplak gözle görmek imkansızdır.

İddianın Kökeni

Bu mitlerin kaynağının ABD'nin meşhur Ripley'in İster İnan İster İnanma Müzesi'nin 1932 senesinde yayınladığı bir karikatürde, Çin Seddi'nin "insanlığın en ihtişamlı yapıtı, çıplak gözle Ay'dan bile görülebilecek tek eser" olarak lanse edilmesidir. Ancak bu tamamen hatalıdır.

Ayrıca Çin'de Çin Seddi büyük bir gurur kaynağıdır ve bir "mucize" olarak görülmektedir. Bazı Çinliler, duvarın insanlar tarafından yapıldığına inanmazlar. Duvar, onlara göre, bir anda ve mucizevi bir biçimde belirivermiştir. Bu yüzden bir nevi kutsal ve gizemli sayılır. Çin'in Shenzou 5 uzay aracıyla 2003 senesinde uzaya gönderdiği ilk insan olan Yang Liwei, döndüğünde Çin Seddi'nin uzaydan ayırt edilemediğini söylediğinde Çin'de büyük bir hayal kırıklığı ve öfke yayılmıştır. Çin Eğitim Bakanlığı kitaplardaki "Çin Seddi'nin uzaydan göründüğü" bilgisini kitaplardan çıkarması gerekmiştir. Böylesine büyük bir ülkenin, bu kadar çok sayıda insanın, böylesine büyük bir biçimde beslediği gizem ve övünç arzusu, mitin yayılmasından sorumlu olabilir.

Bilgiler

Uzaydan Dünya'ya baktığınızda çıplak gözle görebileceğiniz şeyler karalar, denizler, bulutlar, iklimsel olaylar ve benzeridir. Eğer ki Dünya'nın karanlık tarafına bakıyorsanız, şehirlerin ışıklarını da görmeniz mümkündür. Ancak insan yapımı hiçbir cisim uzaydan görülebilecek kadar büyük değildir. Bir diğer bakış açısıyla, insan gözünün çözünürlüğü, yerden kilometrelerce (yörünge için) veya binlerce kilometre (Ay için) uzaktan baktığında, insan yapımı objelerin boyutlarını, etraflarından ayırt edebilecek kadar yüksek/yeterli çözünürlüklü gözlere sahip değildir. 

1969 senesinde Neil Armstrong Ay'dan döndüğünden ölümüne kadar olan sürede kendisine sürekli olarak Çin Seddi'nin Ay'dan görünüp görünemediği sorulmuştur. NASA Johnson Uzay Merkezi'nden yayınlanan sözlü tarih bilgilerine göre Armstrong şunları söylemiştir:

Kıtalar, göller ve mavi üzerine savrulmuş beyaz lekeler gördüm. Ancak Dünya'dan ortalama 370.000 kilometre uzakta olan Ay yüzeyinden insan yapımı herhangi bir nesneyi ayırt edemedim.
Fotoğrafta yaklaşık olarak Çin Seddi'nin uzaydan nasıl göründüğünü görebilirsiniz. Unutmayınız ki bu fotoğraf, orjinalinin büyütülmüş halidir. Bu gerçeği göz önünde bulundurarak, mesafeyi Ay'dan bakmayı düşünecek şekilde büyütebilir ve mitin anlamsızlığını fark edebilirsiniz.
Fotoğrafta yaklaşık olarak Çin Seddi'nin uzaydan nasıl göründüğünü görebilirsiniz. Unutmayınız ki bu fotoğraf, orjinalinin büyütülmüş halidir. Bu gerçeği göz önünde bulundurarak, mesafeyi Ay'dan bakmayı düşünecek şekilde büyütebilir ve mitin anlamsızlığını fark edebilirsiniz.

1985-1996 yılları arasında toplamda 5 defa Dünya yörüngesinde görev yapmış olan NASA astronotu Jeffrey Hoffman ise şunları söylemektedir:

Uzaydan Dünya'ya bakarak çok uzun zaman harcadım. Çin üzerinden sayısız defa geçtim. Bir defa dahi Çin Seddi'ni göremedim. Sorun şu ki, gözlerimiz zıtlığa (kontrasta) duyarlıdır. Duvarın rengiyse, iki yanındaki araziden çok farklı değildir.

Piramitler de benzer sebeplerle çıplak gözle görünemezler. Ancak uzay yörüngesinde görev yapan astronotlar, çok ender rastlanan ışık koşullarında bu büyük cisimlerin az da olsa seçilebildiğini söylemektedirler. Örneğin Güneş tam ufuk noktasındayken, piramitlerin ya da duvarın gölgesi çok uzun olacak şekilde düştüğü için renk farklılıkları yaratmakta ve en azından bir miktar ayırt edebilmek mümkün olmaktadır. Ayrıca kimi zaman yeşilliğin ortasına kurulmuş ekstrem zıtlıktaki hava alanları veya geniş karayolları da, kontrasttan ötürü iyi ışık koşullarında ayırt edilebilmektedir. Ancak bunların görünür olma sebepleri, iddia edildiği gibi büyük olmaları değil, o anda ışık farklılıklarının gözümüzün ayırt edebileceği miktarda olmasıdır. Gördüğümüz de cisimlerin kendisinden ziyade, renk farklılığı yaratabilen gölgeleridir.

Bu nadir anlardan birini 2004 yılında yakalamayı başaran Leroy Chiao'nın fotoğrafı, yeryüzünde analiz edilmiş ve görünenin Çin Seddi olduğu doğrulanmıştır. Ne var ki Chiao'ya fotoğrafı çekmesi sırasında Çin Seddi'ni ayırt edip edemediği sorulduğunda, oradan bakıldığında gördüğünün Çin Seddi olup olmadığını ayırt edemediğini, sadece olması gereken yerdeki ufak farklılıklardan ötürü gördüğünün Çin Seddi olabileceğinden şüphelenerek fotoğrafı çektiğini söylemiştir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 3
  • 2
  • 2
  • 1
  • 1
  • 1
  • 1
  • 3
  • 1
  • 1
  • 1
  • 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • M. Hvistendahl. Is China's Great Wall Visible From Space?. (2008, Şubat 21). Alındığı Tarih: 24 Mart 2019. Alındığı Yer: Scientific American
  • D. Mikkelson. Is The Great Wall Of China Visible From The Moon?. (2001, Kasım 12). Alındığı Tarih: 24 Mart 2019. Alındığı Yer: Snopes
  • NASA. China's Wall Less Great In View From Space. (2019, Mart 24). Alındığı Tarih: 24 Mart 2019. Alındığı Yer: NASA
  • N. Atkinson. Can You See The Great Wall Of China From Space?. (2013, Haziran 05). Alındığı Tarih: 24 Mart 2019. Alındığı Yer: Universe Today
  • Wikipedia. Artificial Structures Visible From Space. (2019, Mart 07). Alındığı Tarih: 24 Mart 2019. Alındığı Yer: Wikipedia

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/07/2019 21:58:28 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1250

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder