Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Bombay Kan Grubu (hh Kan Grubu) Nedir? Bu Nadir Kan Grubunu Bilmek Neden Önemlidir?

Bombay Kan Grubu (hh Kan Grubu) Nedir? Bu Nadir Kan Grubunu Bilmek Neden Önemlidir?
5 dakika
25,460
Tüm Reklamları Kapat

Bombay kan grubu olarak da bilinen hh kan grubu, nadir bulunan bir kan proteininden yola çıkarak yapılan bir kan grubu sınıflandırmasıdır. İlk olarak Dr. Y. M. Bhende tarafından, 1952 yılında Bombay'da keşfedildiği için bu ismi almıştır.[1] Bombay kan grubu, çoğunlukla Hindistan alt-kıtasında (Hindistan, Bangladeş ve Pakistan) bulunur; ancak İran gibi bazı Orta Doğu ülkelerinde de rastlanabilir.[2]

Kan Grupları Hakkında Temel Hatırlatmalar

Kan grupları, antijen adı verilen ve genelde hücrelerin dışında bulunan moleküllere verilen isimdir. Bu moleküller, bir canlının kendi antijenleriyse "öz antijen" veya "öz-protein" olarak, yabancı bir hücreye ait antijenlerse "öz olmayan antijen" olarak bilinirler.[3] Vücudun kendisine ait olmayan antijenler, genellikle savunma sistemini tetiklerler ve antikor üretimine neden olurlar.[4] Bu antikorlar, antijenlere karşı spesifik olarak üretilirler ve başarılı bir immün tepki oluşursa, söz konusu antijenleri hedef alır ve yok ederler. Çoğu durumda her antikor sadece spesifik 1 adet antijene bağlanır; ancak nadir durumlarda bir antikorun birden fazla antijene bağlandığı da görülmüştür (buna çapraz tepki denir).

Tüm Reklamları Kapat

İşte meşhur ABO kan grubu sistemi, kırmızı kan hücrelerinin yüzeyinde bulunan A ve B isimli antijenlerden yola çıkarak geliştirilmiştir.[5] Her ne kadar ABO kan grubu sistemi çok popüler olsa da aslında sadece insanlarda bile 38 farklı kan grubu sistemi bulunmaktadır.[6] ABO, etkisi dolayısıyla bunlardan en önemlisi olarak görülür; ancak aşina olabileceğiniz Rh faktörü bir diğer popüler sınıflandırma yöntemidir.

H Antijeni: Bombay Fenotipi Nedir?

Benzer şekilde, Hh kah grubu da tek bir antijen ile sınıflandırılır: H antijeni. Bu antijen, neredeyse bütün kırmızı kan hücreleri üzerinde bulunur ve hatta ABO kan grubunu oluşturan antijenlerin üretiminde görev alır. Dolayısıyla nadir olan ve halk arasında "Bombay kan grubu" olarak bilinen şey, H antijenine sahip olanlar değildir; H antijeninden yoksun olanlardır. Eğer bir kişinin kanında H antijeni yoksa, kişi h/h veya Oh veya Bombay fenotipi olarak bilinir. Bu fenotip; Tayvan'da her 8.000 kişiden 1'inde, Hindistan'da her 10.000 kişiden 1'inde, Avrupa'da ise her 1 milyon kişiden birinde görülür.[7]

Tüm Reklamları Kapat

Aslında H antijeninin olmamasının bilinen herhangi bir sağlık zararı yoktur; ancak eğer Bombay fenotipi olan birine kan transferi yapılması gerekirse, bu kişiler yalnızca Bombay fenotipi olan (yani H antijeni olmayan) bireylerden kan alabilirler. Bombay fenotipi olmayan 0 kan grubundan birinden kan alacak olurlarsa, çok ağır bir kan transfüzyonu tepkisi gösterebilirler.

Öte yandan H antijeni, ABO kan kan grubu antijenlerinin üretiminde bir öncü molekül görevi gördüğü için, H antijeni olmayan bireylerde ABO antijenleri de üretilemez. Bu durumda babalık testleri gibi testlerde hatalı sonuçlar alınabilir - ki bu da Hindistan'daki bazı pembe dizilerde işlenmiştir!

Bir Pembe Dizi, Bize Kan Gruplarıyla İlgili Ne Öğretebilir?

Örneğin General Hospital isimli bir dizide Monica isimli karakterin babasının kim olduğu belli değildir. Monica'nın kan grubu A olarak belirlenmiştir (genotipi A0) ve çocuğunun kan grubu 0 olarak belirlenmiştir (genotipi 00). Çocuğun 0 alelini babasından alması gerektiği için, babanın olabileceği sadece üç kan grubu vardır: A0, B0 veya 00. Bir diğer deyişle, çocuğun babası ya A grubudur, ya B grubudur, ya 0 grubudur; AB olamaz. Ne var ki Monica'nın kocası olan Alan'ın kan grubu AB olarak belirlenir; olası tek diğer baba adayı ise 0 kan grubuna sahip olan Rick'tir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ama gelin görün ki baba, Alan'dır! Bu mümkün olabilir; çünkü hem o hem de Monica Bombay fenotipinin taşıyıcısıdır (yani genotipleri H/h). Dolayısıyla kendileri AB0 kan grubuna ait antijenleri üretebilmektedirler; ancak çocukları her iki ebeveynden de çekinik h alelini alarak genotipi h/h olduğu için AB0 kan grubu antijenlerini üretememektedir. Bu nedenle Alan'dan A veya B alelini almış olsalar da, çocuğun kırmızı kan hücrelerinde A veya B antijeni üretilememektedir ve bu nedenle kan grubunun 0 olduğu sanılmaktadır.

Buradan da anlaşılacağı üzere, test yaptırmaksızın Bombay fenotipine sahip olma ihtimalinizi belirlemek için, şu şartları taşıyıp taşımadığınıza bakabilirsiniz:

  • Eğer kendi kan grubunuz 0 değilse ve
  • Eşinizin kan grubu da 0 değilse ve
  • Çocuğunuzun kan grubu 0 ise çocuğun Bombay fenotipi olma olasılığı yüksektir.

Benzer şekilde:

  • Anne veya babanın kan grubu AB ise ve
  • Çocuğun kan grubu 0 ise, çocuğun Bombay fenotipi olma olasılığı yüksektir.

Benzer şekilde:

  • Çocuğun kan grubu AB ise ve
  • Anne veya babanın kan grubu 0 ise, kan grubu 0 olan ebeveynin Bombay fenotipi olma olasılığı yüksektir.

Ancak bu sonucun özel bir test ile doğrulanması ve diğer tüm olasılıkların bu yolla elenmesi gerekmektedir. Etik bir uyarı olarak şunu söyleyelim: Bu testin, çocuğunuzun öz çocuğunuz olmadığını ortaya çıkarma riski bulunmaktadır; eğer böyle bir endişeniz varsa, bunu bilerek hareket etmeniz gerekmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

H Fenotipi Biyokimyası

H antijeninin ve A ve B antijenlerinin biyosentezi, monosakkaritleri transfer eden bir dizi enzimi (glikosiltransferazlar) içerir. Ortaya çıkan antijenler, RBC zarına demirlenen lipitlere ve proteinlere bağlanan oligosakarit zincirleridir.

H antijeni, spesifik bir fukosiltransferaz tarafından üretilir. Kişinin ABO kan grubuna bağlı olarak, H antijeni A antijenine, B antijenine veya her ikisine birden dönüştürülür. Kişinin kan grubu O ise, H antijeni değişmeden kalır. Bu nedenle H antijeni O kan grubunda en yüksek miktarda ve AB kan grubunda en az miktarda bulunur.

Genomun iki bölgesi, çok benzer substrat özgüllüklerine sahip iki enzimi kodlar: H lokusu (FUT1) ve Se lokusu (FUT2).

H lokusu, RBC'lerde ifade edilen FUT1 genini içerir. H antijeninin kırmızı kan hücrelerinde üretilmesi için FUT1'in en az bir işlevsel kopyasının (H/H veya H/h) mevcut olması gerekir. FUT1'in her iki kopyası da etkin değilse (s/h), Bombay fenotipi oluşur.

Tüm Reklamları Kapat

Se lokusu, salgı bezlerinde eksprese edilen FUT2 genini içerir. "Salgılayıcı" (Se/Se veya Se/se) olan bireyler, işleyen bir enzimin en az bir kopyasını içerir. Tükürük ve diğer vücut sıvılarında bulunan çözünür bir H antijeni formu üretirler. "Salgılayıcı olmayanlar" (se/se) çözünür H antijeni üretmez. FUT2 tarafından kodlanan enzim, Lewis kan grubunun antijenlerinin sentezinde de rol oynar.

H Fenotipleri

Yaygın Fenotipler

Salgılayıcı olan ve olmayan fenotipler, en yaygın Bombay fenotipleridir. Bunların ortak özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

Salgılayıcı H Fenotipinin Ortak Özellikleri

  • H antijeni kırmızı kan hücrelerinde üretilir.
  • H antijeni tükürükte üretilir.
  • Anti-H üretilmez.
  • Genotipleri: H/H veya H/h; Se/Se veya Se/se

Salgılayıcı Olmayan H Fenotipinin Ortak Özellikleri

  • H antijeni kırmızı kan hücrelerinde üretilir.
  • H antijeni tükürükte üretilmez.
  • Anti-H üretilmez.
  • Genotipleri: H/H veya H/h; se/se

Yaygın Olmayan Fenotipler

Bombay fenotipi ve para-Bombay fenotipi nispeten nadirdir. H eksikliğinin ilk keşfedildiği Hindistan'da her iki fenotipin birlikte görülme sıklığı 10.000'de 1'dir. H eksikliği Tayvan'da biraz daha yaygındır ve 8.000 kişiden 1'ini etkiler. Hint Okyanusu'ndaki Madagaskar'ın 800 km doğusundaki küçük bir Fransız Adası olan Reunion Adası'nda nispeten fazla sayıda H eksikliği olan birey bulunmuştur.[8] Adalılarda hem klasik Bombay fenotipi hem de yeni bir varyant tipi kısmi H eksikliği görülmüştür.[9] Avrupa'da milyonda 1 kişi H eksikliği yaşamaktadır.

Bombay Fenotipi

  • H antijeni kırmızı kan hücrelerinde üretilmez.
  • H antijeni tükürükte üretilmez.
  • Serumda anti-H bulunur.
  • Genotipi: h/h se/se

Para-Bombay Fenotipi

  • H antijeni kırmızı kan hücrelerinde çok zayıf bir şekilde üretilir.
  • H antijeni tükürükte üretilebilir de üretilmeyebilir de.
  • Serumda anti-H bulunur.
  • Genotipi: (H), Se/Se veya Se/se veya se/se
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
27
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 13
  • Merak Uyandırıcı! 11
  • İnanılmaz 9
  • Bilim Budur! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Umut Verici! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Blood Groups and Red Cell Antigens | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/04/2024 08:59:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10632

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Özellikler
Primatlar
Alzheimer
Yapay Seçilim
Epidemik
Canlı
Fotoğraf
Komplo
Kanser
Evrimsel Antropoloji
Bağışıklık
Karar
Karbon
Doğa Yasası
Madde
Covıd-19
Normal Doğum
Hastalık
Sosyal Medya
İklim
Yeni Koronavirüs
Yıldızlar
Karanlık Madde
Regülasyon
Zaman
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
D. L. Bethesda, et al. Bombay Kan Grubu (hh Kan Grubu) Nedir? Bu Nadir Kan Grubunu Bilmek Neden Önemlidir?. (22 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10632
Bethesda, D. L., Bakırcı, Ç. M. (2021, June 22). Bombay Kan Grubu (hh Kan Grubu) Nedir? Bu Nadir Kan Grubunu Bilmek Neden Önemlidir?. Evrim Ağacı. Retrieved April 17, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10632
D. L. Bethesda, et al. “Bombay Kan Grubu (hh Kan Grubu) Nedir? Bu Nadir Kan Grubunu Bilmek Neden Önemlidir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 22 Jun. 2021, https://evrimagaci.org/s/10632.
Bethesda, Dean L.. Bakırcı, Çağrı Mert. “Bombay Kan Grubu (hh Kan Grubu) Nedir? Bu Nadir Kan Grubunu Bilmek Neden Önemlidir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, June 22, 2021. https://evrimagaci.org/s/10632.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close