Böcekler Bilinçli ve Benmerkezci Hayvanlar Olabilir ama Siz Hala Onları Eziyorsunuz!
Böcekler Bilinçli ve Benmerkezci Hayvanlar Olabilir ama Siz Hala Onları Eziyorsunuz!

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Dünya üzerinde oldukça az hayvanın, onları diğer hayvanlardan ayıracak seviyede bir bilinci olduğu üzerinde pekâlâ uzlaşabiliriz. Örneğin balinalar, zekaları ve iletişim yetenekleri ile bilinirken köpekler de bizim duygu ve ifadelerimizle uyumlu olacak bir şekilde evrimleşti. Bu sebeplerden dolayı bu canlılara diğerlerinden daha yakın hissederiz ve onları öldürmenin yanlış bir şey olduğunu düşünürüz.

Diğer bir taraftan bazı canlıları, dünyamızın ekosistemi için çok önemli rolleri olan canlılar olsalar dahi, bizden çok farklı ve yabancı oldukları için pek umurumuzda olmazlar. Birçok böceğin, özellikle de hiç düşünmeden ezip öldürdüğümüz evimizi istila eden sineklerin de kaderi budur. Hoş, o günler geride kalmış olabilir çünkü araştırmacıların bulduğu delillere göre böcekler, bilinçli ve de benmerkezciler.

Yani evet, geçen hafta öldürdüğünüz o sineklerin de duyguları vardı, bir bakıma… 

Avustralya’nın Macquarie Üniversitesi’ndeki araştırma ekibine göre sinek ve pireler bilincin en temel şekillerinden biri olan “öznel deneyimler” yaşayabiliyorlar. Araştırmacı Colin Klein, Discovery News’e şu sözlerle açıklıyor:

“Bizler, acıktığımız zaman sadece yemeğe doğru yönelmeyiz; açlığımızın kendiyle özdeşleşmiş bir hissi vardır. Eğer bir canlının zihni bir şey olduğunda o şey olmuş gibi hissediyorsa, o organizmanın deneyimi özneldir.”

Bu sonuca varmak için araştırmacılar sinek beyinlerine ait, korteks kıvrımlarının içinde konumlanmış olan orta beyin bölgesinin taramalarını incelediler. Bu görüntüleri kullanarak sinek beynini diğer hayvan beyinleri ile kıyasladılar ve sinek beyinleri ile insan beyinlerinin yapısının benzer olduğunu, onların da dünyayı bizim gibi biçimlendirdiklerini keşfettiler. Klein, Discovery News’teki açıklamasına şöyle devam ediyor:

“İnsanlarda ve diğer omurgalılarda, orta beynin temel, öznel deneyimlerden sorumlu olduğuna dair sağlam bulgular var. Korteks ne hakkında farkında olduğumuzla ilgili çoğu şeyi belirlese de evvela farkında olabilmemizi sağlayansa orta beyindir. Bunu, kabaca, tekil bir bakış açısından dünyayı bütünleşmiş tek bir resim olarak biçimlendirerek sağlar.”

Klein ve ekibi, dünyayı bu şekilde biçimlendirdiklerinden ötürü sineklerin, aynı zamanda benmerkezci de olduklarını söylüyorlar çünkü sinekler, hayatta kalmak için seçimlerine bağlı olarak bazı şeylerle ilgilenirken diğer şeylerle ilgilenmiyorlar.

Araştırmacılar şimdi de bilincin bütün canlılardaki evrimsel oluşumunu anlamaya çalışmak istiyorlar. Şu anki bulgulara göre organizmalar, ihtiyaçlarına öncelik vermeye başladıklarında ve dünya üzerinde serbestçe gezinme yeteneğini kazandıklarında bilinçlendiler.

Bunu anlamanın en iyi yolu, denizanası gibi bilince sahip olmadığı gözüken canlılar üzerine düşünmektir. Denizanaları okyanuslarda serbestçe dolaşmazlar, onun yerine karaya vurmama umuduyla dalgalarla giderler. Eğer hareket kabiliyeti kazanırlarsa ihtiyaçlarını gidermek için eninde sonunda hangi tarafa gidecekleri hakkında bir karar vermeleri gerekecek. İşte bilinç, buradan hareketle, evrimleşebilir.

Daha öğrenecek çok şey var fakat ekibin bulguları hepimizin ortak hisler paylaştığı yaratıklar olan böceklerin nasıl temel bir bilinç formu kazandıklarına ışık tutarak işleri kolaylaştırıyor. 

Ekibin keşifleri Proceedings of the National Academy of Sciences adlı dergide yayımlandı.

 

Düzenleyen: Ayşegül Şenyiğit

Not: Bu yazı ScienceAlert adresinden çevrilmiştir.

Kedi ve Köpekler Vejetaryen veya Vegan Beslenebilir mi?

Alev Topu Şeklindeki Bulut

Yazar

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim