JERSEY IRKI İNEKLERİN SÜTÜ NEDEN DAHA SARIDIR?

Jersey ırkı sığırlar, köken olarak Britanya'nın Manş Denizi'ndeki Jersey Adası'na dayanmaktadır. Günümüzde ise verim ve adaptasyon özellikleri nedeniyle dünyanın birçok bölgesine yayılmıştır. Türkiye'de özellikle ırk özelliklerinin bölge koşullarına uygunluğu sebebiyle Karadeniz Bölgesi'nde yoğun olarak yetiştirilmekle birlikte, yüksek yağlı süt verimi sayesinde farklı bölgelerdeki ticari işletmelerde de tercih edilmektedir. Jersey sütü, ortalama %4.5–5.5 yağ oranı ve belirgin sarı rengi nedeniyle hem tüketiciler hem de ve süt ürünleri endüstrisi tarafından yüksek talep görmektedir.

Süt ve tereyağının diğer ırklardan elde edilen ürünlere göre daha sarı olmasının yalnızca yüksek süt yağı içeriğinden kaynaklandığı düşünülse de, bu durumun temel nedeni süte geçen yüksek β‑karoten miktarıdır. Jersey inekleri, β‑karoteni retinole dönüştürmede Holstein gibi diğer sütçü ırklara kıyasla daha düşük metabolik kapasiteye sahiptir. Bu farklılık, ırka özgü karotenoid metabolizmasıyla ilişkilidir. Jersey ırkının sindirim sisteminde β‑karoten diğer ırklara göre daha az parçalanmakta, parçalanmayan pigment ise süt yağında çözünerek sütün sarı renginin belirginleşmesine neden olmaktadır.

Bu mekanizmanın genetik temeli, β‑karoten-9’,10’-dioksijenaz (BCO2) genindeki belirli mutasyonlarla açıklanmaktadır. BCO2 geninde tanımlanan fonksiyon kaybı mutasyonları, enzimin karoteni parçalama kapasitesini azaltmakta ve sonuç olarak karotenin süt ve yağ dokusunda birikmesine yol açmaktadır. Ayrıca hayvanların β‑karotenden zengin yemlerle veya taze ot içeriği yüksek meralarda beslenmesi, süte geçen pigment miktarını daha da artırarak sarı rengin şiddetini yükseltmektedir.