/evrimagaci.org/public/images/icons/flame-emoji.gif){kind=icon}
/evrimagaci.org/public/images/agora-icon.png){kind=icon}
/profile/5659a7e6-4f41-4a4e-bf2f-6fe13abcce69.jpeg)
EVRENİN GÖRÜNMEZ KAHRAMANLARI!
KARANLIK MADDE, KARANLIK ENERJİ VE NORMAL MADDE
/content/44bfa8f5-969f-44a2-93ba-e18d90640582.jpeg)
KURIOUS
- Blog Yazısı
İddianın Kökeni
Evrenin %68,3'ünün karanlık enerji, %26,8'inin karanlık madde ve yalnızca yaklaşık %5'inin (veya ~%4,9) atomlardan oluşan normal maddeden oluştuğu iddiası, modern kozmolojinin temel taşıdır. Bu kesin oranlar, NASA Planck Görevi ve WMAP gibi uzay teleskopları tarafından hassas bir şekilde haritalandırılan Kozmik Mikrodalga Arka Plan (CMB) ışımalarının ölçümlerine dayanır. Bu gözlemler, evrenin ne kadarının madde veya enerji olduğunu belirleyen Lambda-CDM modelini doğrulamaktadır.
Bilgiler
Normal Madde (%4,9): Evrendeki tüm galaksileri, yıldızları, gezegenleri ve canlıları oluşturan, bildiğimiz periyodik tablodaki elementlerdir. Gözlemlenebilen maddenin kaynağı, Büyük Patlama (Big Bang) sonrası oluşan ilkel elementlerin nükleosentez süreçlerine dayanır.
Karanlık Madde (%26,8): Işık yaymayan, ancak kütleçekim etkisiyle galaksileri bir arada tutan görünmez madde türüdür. İddianın temeli 1933 yılında gökbilimci Fritz Zwicky'nin Coma Kümesi'ndeki galaksilerin hareketlerini inceleyip görünür kütlenin yetersiz olduğunu fark etmesiyle atılmıştır. 1970'lerde Vera Rubin'in galaksilerin dış kısımlarındaki dönüş hızlarını ölçmesiyle bu iddia kesin bir bilimsel gerçekliğe dönüşmüştür.
Karanlık Enerji (%68,3): Evrenin genişlemesini ivmelendiren, uzayın boşluğuna içkin itici bir güçtür. 1998 yılında uzak Tip Ia süpernovalarını gözlemleyen iki bağımsız araştırma ekibi, evrenin genişlemesinin yavaşlamak yerine hızlandığını keşfetmiş ve bu durumu açıklamak için "karanlık enerji" kavramını ortaya atmışlardır.
-
1
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
- Yiğit, et al. Hubble Dark Energy - Nasa Science. (13 Eylül 2024). Alındığı Tarih: 6 Haziran 2026. Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/06/2026 05:12:18 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23145
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
Işık neden enine dalgadır da boyuna dalga değildir?
/profile/b39a52bf-ba2b-4df6-bfda-0b35b1adac6b.jpeg)
Ekonomi Modellerinde Ters Psikoloji İzleri
/old/profile_images/54bd09d5554f440eee03e0b344c25fb3.jpeg)
Ne yani şimdi Evrim Teorisi çürüdü mü?
/old/profile_images/4ad656d548e324ee6a35799b67d76a9d.jpeg)
Hayat Kurtaran Bilgi
/old/profile_images/0c6fee3c2d6b537c2ebc72195c3d16a0.jpeg)
Köpekler de sevinç gözyaşı döküyor
/old/profile_images/5b6aa3702ae9affc5cb7c31e6eb157ca.jpg)
Amerika’nın En İyi Fosil Avlama Bölgesinde Bulunan 300 Milyon Yıllık ‘Dikenli Örümcek’ ile Tanışın
/profile/c77e4cf2-590d-480e-91fd-d1347cf39b83.jpeg)
/evrimagaci.org/public/images/logo-50.png){kind=logo}