Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Yaşlı yıldızların yörüngesindeki eski gezegenlerin yoldaş gezegene sahip olması, eski gezegenleri içeride sıcak tutuyor. Ayrıca Dünya boyutlu gezegenler için, yoldaş gezegen yaşama uygun şartların uzun süre korunmasına yardımcı oluyor. 

Gezegenler yaşlandıkça soğur: Erimiş çekirdekler katılaşmaya başlar, iç ısı üretimi faaliyeti git gide azalır, ve yüzeyde ısınma ya da soğuma etkisine yol açacak karbondioksit düzenleme işini durdururlar. Başka bir deyişle, daha az yaşanabilir hale gelirler. Ancak tam olarak Dünya büyüklüğündeki gezegenlerde, yoldaş gezegenler iç soğumayı engellemek için yeterince ısı oluşturmaya yardımcı olabilir ve bu gezegenin yaşama elverişlilik durumunu uzatır. 

Arizona Üniversitesi'nden Christa Van Laerhoven önderliğinde üç araştırmacı, bir yapının diğerini yerçekimsel olarak itip çekmesinden kaynaklanan, gelgit ısınması isimli bir süreci inceledi. Bu etki, Jüpiter'in güçlü çekiminin uyduları içinde ısı üretmesi sebebiyle, uydular Io ve Europa'da görülebilir. Yıldızlar da gezegenler üzerinde aynı etkiye sahiptir. 

Ekip bu olayın Güneş sistemi dışındaki gezegenlerde de olabileceğini göstermek için bilgisayar örneklemelerini kullandılar. Bilhassa daha eski, dairesel olmayan yörüngeye sahip ve düşük kütleli (Güneşimizin çeyreğinden daha az kütleye sahip) yıldızların yaşanabilir bölgesindeki Dünya boyutlu gezegenleri incelediler. Yaşanabilir bölge, bir yıldızın, yörüngedeki kayalıklı bir gezegeni yüzeyinde sıvı halde su tutabileceği doğru sıcaklık derecesinde bulundurduğu alandır. 

Araştırmacılara göre, yoldaş gezegene sahip olmak, yaşanabilir potansiyeldeki gezegenin dairesel olmayan yörüngede kalmasını sağlıyor. Bu, gezegenin yıldızdan böyle bir gelgit ısınması elde edebilmesi için dairesel olmayan bir yörüngeye sahip olması gerektiğinden dolayı önemlidir. Çalışmanın ortak yazarı Washington Üniversitesi'nden Rory Barnes bir basın açıklamasında şöyle anlatıyor: 

"Gezegen yıldıza daha yakın olduğunda, yerçekimsel alan daha güçlü oluyor, ve gezegen Amerikan futbolu topuna benzer bir şekil alıyor. Yıldızdan uzaklaştıkça alan güçsüzleşir ve gezegen gevşeyip daha küreye benzer bir şekil alır. Bu sabit esneme gezegenin iç katmanlarının birbirine sürtünmesine ve sürtünme ısısı üretmesine sebep olur." 

Bu durumun aksine, bir gezegenin yörüngesi mükemmel bir daire olduğunda, yerçekimsel güç sabit olur ve gelgit ısınması yaşanmaz. Eski iç gezegenlerin tektonik hareketleri ev sahibi yıldız tarafından oluşturulan gelgit ısınması ile birleştiğinde, yoldaş gezegenin de yardımıyla uzun dönem yaşanabilir yüzeyler elde edilebilir. Barnes şöyle söylüyor:

"Belki uzak gelecekte, güneşimizin enerjisi tükendiğinde, torunlarımız bunlar gibi dünyalarda yaşıyor olacak."

Bu çalışma Monthly Notices of Royal Astronomic Society'de yayımlandı.

Yazan: Janet Fang

Kaynak: Bu yazı IFLS sitesinden çevrilmiştir. İçeriğin dayandığı makaleye Monthly Notices of the Royal Astronomical Society  dergisinden ulaşılabilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/07/2019 06:40:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2566

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder