Bern Üniversitesi Einstein'ın Doktora Başvurusunu Tersleyerek Reddetti mi?

Gerçek Ne?

Fotoğrafta gösterilen mektup tamamen uydurmadır ve Einstein ile Bern Üniversitesi arasında bu yazışma hiçbir zaman yaşanmamıştır. Einstein'ın geçici olarak reddedilmesinin nedeni teorisiyle ilgili problemler değil, yaptığı başvuruda talep ettiği pozisyon için gerekli tezi henüz hazırlamamış olmasıdır.

İddianın Kökeni

Einstein üzerinden popüler olmayı hedefleyen birkaç sosyal medya kullanıcısı bu sahte mektubu Mayıs 2016'da Facebook ve Twitter üzerinden yaymaya başlamıştır. Mektupta İngilizce olarak şunların yazdığı iddia edilmektedir:

06 Haziran 1907

Sevgili Bay Einstein.

Doktora başvurunuz kabul edilmemiştir ve dolayısıyla Yardımcı Doçent pozisyonu için uygun bulunmadınız.

"Annalen der Physik" dergisinde yayımlamış olduğunuz makalenizde ilginç bir teori ileri sürmüş olsanız da, ışığın doğası ve zaman ile uzay arasındaki ilişkiye yönelik sonuçlarınızın oldukça radikal olduğu görüşündeyiz. Sonuç olarak, varsayımlarınızın gerçek fizikten ziyade sanat olduğu kanaatindeyiz.

Saygılarımızla,

Profesör Wilhelm Heinrich, PhD

Bilim Dekanı

Bilgiler

Einstein doktorasını 1905 yılında Zürih Üniversitesi'nden almıştır. 17 Haziran 1907 yılında Bern Üniversitesi'ne ek bir doktora (bugünkü ismiyle "doktora-sonrası programı") için başvurmuş; ancak komite kararıyla bu başvuru gerçekten de 28 Ekim 1907 tarihinde reddedilmiştir.

Bern Üniversitesi

Ret sebebi olarak, eğitim vermeyi mümkün kılacak doçentliğin verilmesi için Avrupa'da (dolayısıyla Bern Üniversitesi'nde) verilmesi gereken Liyakat Tezi'nin (İng: Habilitation Thesis) bulunmaması gösterilmiştir; teorisiyle ilgili problemler değil. Toplantı notlarının gündem maddelerinden 3 numaralı olanda Einstein'ın başvurusuyla ilgili karar anlatılıyor:

Dr. A. Einstein'ın Teorik Fizik alanında özel okutman olması fikri tartışıldı. Prof. Foster normal bir başvuru olarak değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Prof. Gruner, Bay Einstein'ın dikkate değer bilimsel başarıları dolayısıyla başvurusunun kabul edilmesini önerdi ve teze ihtiyaç olmadığını söyledi. Uzun bir tartışma sonrasında liyakat tezi bulunmadığı için Bay Einstein'ın başvurusunun reddedilmesine karar verildi.

Fakat aynı senenin sonunda yeni bir başvuru yapmış, liyakat tezini hazırlamış ve 27 Şubat 1908'de Bern Üniversitesi'ne deneme amaçlı bir ders vermesi için davet edilmiştir. Kısa bir süre sonra da kendisine Venia docendi yani doçentlik verilmiş, eğitim verme hakkına kavuşmuştur.

Bern Üniversitesi

Sahte Mektubun Anatomisi

Fakat söz konusu ret sırasında gönderilen mektup bu değildir. Bern Üniversitesi arşivcisi Niklaus Bütikofer, sahte mektupla ilgili hataları şöyle sıralıyor:

1. Mektupta geçen yılda henüz Felsefe ve Tarih Fakültesi ile Felsefe ve Doğa Bilimleri Fakültesi ayrılmamıştı.
2. Bern Üniversitesi'nde bugüne kadar hiçbir zaman "Wilhelm Heinrich" adında bir akademisyen veya okutman bulunmadı.
3. Einstein ile üniversite arasındaki yazışma İngilizce değil, Almanca olmalıdır.
4. Sözde dekan "Heinrich"in isminin yanına atılan mührün Bern Üniversitesi ile hiçbir ilgisi yoktur. Daha ziyade Macaristan hanedan armasına benzemektedir.
5. Mektupta geçen "Sidlerstrasse" isimli sokak 1931'den önce bulunmamaktaydı. O tarihten önce bu sokağın ismi "Sternwartsstrasse" idi. Ayrıca mektupta kullanılan adresteki posta kodu sistemi o tarihte bulunmamaktaydı.

Bunun haricinde fotoğrafta görülen posta pulları da ilginç bir şekilde sahtedir. ABD'de üretilen posta pullarından Albert Einstein basılı olanları 1966 yılında üretilmiştir ve 25 sentlik pul üzerine değil, 8 sentlik pul üzerine basılmıştır.

Gerçek Mektup ve İçeriği

Albert Einstein'a 28 Ekim 1907 tarihinde Felsefe Fakültesi dekanı Gustav Tobler, Almanca olarak şöyle yazmaktadır:

Sevgili Bay doktor!

Felsefe Fakültesi, liyakatınızla ilgili konuyu bugünkü oturumunda tartışmıştır. Başvurunuz içerisinde üniversitemiz kurallarının ikinci maddesince düzenlenen ve bulundurulması zorunlu olan liyakat teziniz bulunmadığı için, fakültemiz başvurunuzu şu anda kabul edememektedir. Gerekli dökümanları gönderdiğiniz anda başvurunuzu değerlendirmemiz mümkün olacaktır.

Yüksek saygılarımla,

Dekan G. Tobler

Bern Üniversitesi

Dolayısıyla söz konusu iddia tamamen hatalıdır.