Benzer Sinirsel Tepki Geliştiren İnsanlar, Birbirleriyle Daha Kolay Arkadaşlık Kuruyor Olabilir!

Coğrafi Yakınlıktan Bile Önemli Olan Benzer Nöral Tepkiler, Arkadaşlığın Oluşmasında En Önemli Faktör Olabilir!

Benzer Sinirsel Tepki Geliştiren İnsanlar, Birbirleriyle Daha Kolay Arkadaşlık Kuruyor Olabilir! Project Giving
Yazar Carolyn Parkinson Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
1,503 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 4 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Daha önce hiç arkadaşlarınızla aynı görüşe sahip olduğunuz ya da bir konu hakkında birbirinizi onayladığınız oldu mu? Muhtemelen birçok defa olmuştur. Çünkü insan sosyal iletişim ağlarının ezici bir çoğunluğu homofildir. Yani insanlar, kendisi gibi düşünen ve olaylar karşısında kendileriyle benzer tepkiler vermeye yatkın olan insanlarla sürekli iletişim halinde olma eğilimindedir.[1], [2]

İnsanların kendi kişiliğine ve düşünce dünyasına benzer insanlarla yakın iletişim halinde olması sezgilerimizle birçok yönden örtüşür. Araştırmalar da bu sezgiyi doğrulamaktadır. Kişiler arasında aynı yaş, cinsiyet, etnik köken ve diğer demografik kategorilerde, beklenenden daha yüksek bir oranda sosyal bağlar kuruluyor.[3] Bu yakınlık durumu, sezgilerimize doğrudan hitap ettiği gibi mantığımızla da örtüşür. Bununla uyumlu bir şekilde araştırmalar, homofili olgusunun, insan evrimleşmesinde oluşan sosyal gruplardaki işbirliğinin gelişimini kolaylaştırmış olabileceğini göstermektedir.[4], [5] Şaşırtıcı bir şekilde sosyal yakınlık, genetik akrabalık kadar önemli olmakla birlikte, iki bireyin işbirliği içerisindeki tutumlarının benzerliği, coğrafi yakınlıktan daha önemlidir.[4]

Nöral Tepkilerin Arkadaşlık Üzerindeki Etkisi

Carolyn Parkinson ve arkadaşları, 279 lisanüstü öğrencisinin katılımıyla bir çalışma gerçekleştirdi. Katılımcılar, arkadaş oldukları kişilerle ilgili çevrimiçi bir ankete katıldılar. Daha sonra 279 katılımcının arasından 42 katılımcıyı bir dizi interaktif izlettirmek üzere çalışmaya dahil ettiler. Katılımcılar dikkatlerini dağıtmak adına daha önceden aşina olmadıkları ve beklemedikleri konularda özenle seçilmiş çeşitli videolar (belgesel, komedi vb.) seyrettirdiler.

Reklamı Kapat

Pearson Korelasyonu kullanılarak yapılan bu çalışmada, deneklerin videoları izlerken ikili olarak beyinlerinin 80 farklı bölgesinin fMRI (İng: "Functional Magnetic Resonance Imaging") görüntülerinin kullanıldığı bir model geliştirildi. Bu modelde, 42 katılımcının ikili olarak birbirleriyle karşılaştırıldığı 861 farklı kombinasyon, lojistik regresyonunda değerlendirildi. Modelin ürettiği sonuçlar oldukça dikkate değerdir.

Çalışmanın Sonuçları

Cinsiyet, milliyet ve sosyal yakınlık kategorilerinde anlamlı bir ilişki görülürken; etnik köken, coğrafi yakınlık gibi kategorilerde herhangi bir ilişkiye rastlanamadı. Tüm bunlara ek olarak demografik koşulları da ayrıca değerlendiren araştırmacılar, sosyal yakınlığa bakılmaksızın tüm grupları kapsayan lojistik regresyonlarında sinirsel benzerlik ile arkadaş olma olasılığının sürekli bir şekilde arttığını bulguladılar. Daha spesifik bir gözlem olarak, genel sinirsel benzerlikteki standart sapma artışı ile arkadaş olma olasılığı, %47'lik bir artışla ilişkilendirildi.

Beynin 80 farklı bölgesinin incelendiği göz önüne alındığında, benzer sinirsel tepki veren denekler arasında özellikle nucleus accumbens bölgesini kapsayan ventral ve dorsal striatum bölgesinde önemli benzerlikler vardı. Görselde de görebileceğiniz üzere, 1. derece yakınlık, sinirsel benzerlikte diğer 2. 3. ve 4. yakınlık derecelerine göre önemli bir oranda yüksekti.

Soldan sağa doğru yakınlık derecesi azaldıkça ( örneğin "arkadaşım" ve daha sonra "arkadaşımın arkadaşlarına" doğru gidildikçe), renkler kırmızıdan maviye kayıyor yani benzerlik oranı azalıyor.
Soldan sağa doğru yakınlık derecesi azaldıkça ( örneğin "arkadaşım" ve daha sonra "arkadaşımın arkadaşlarına" doğru gidildikçe), renkler kırmızıdan maviye kayıyor yani benzerlik oranı azalıyor.
Nature

Sonuç

İnsanlar, kendilerinden tamamen farklı gördükleri bireylerle sosyal bağ kurdukları zaman, ilişkiler genellikle görev odaklı şekillendiği için, bu tür ilişkiler kısa ömürlü olma eğilimindedir ve genellikle iş birliği için gereken motivasyon tükendiğinde, bu ilişkiler de son bulur.[1], [6] Ancak çalışmayı yürüten araştırmacıların da hemfikir oldukları üzere, çalışma sürecinde izlettirilen videoların farklılıkları, videoların nasıl sunulduğu ve izlenme şekilleri gibi farklılıkların yanında; fMRI testlerinin sadece anlık beyin aktivitesini gözlemlemesi dolayısıyla da varılan sonuçlar tartışmaya açıktır. Tüm bunlara ek olarak, incelenen beyin bölgelerinin ve daha genel kapsamda beynin oldukça heterojen bir yapı olması dolayısıyla da bu çalışmanın farklı çalışmalarca pekiştirilmesi gerekmektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Muhteşem! 6
  • İnanılmaz 4
  • Umut Verici! 4
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Nature | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/12/2021 20:23:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10693

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Renk
Uzay
Modern
Dinozorlar
Dna
Duygu
Kuyrukluyıldız
Ara Geçiş Türleri
Sahtebilim
Bilişsel
Değişim
Doğa Olayları
Felsefe
Allah
Eşcinsellik
Sars
Korku
Böcek
Eşeyli Üreme
Bağışıklık
Olasılık
Meyve
Kuşlar
Eczacılık
Köpekgil
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et