Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bazı Hastalıklar İçin Tek Aşı Yeterli İken, Bazı Diğerleri İçin Neden Her Yıl Aşı Olmamız Gerekiyor?

Bazı Hastalıklar İçin Tek Aşı Yeterli İken, Bazı Diğerleri İçin Neden Her Yıl Aşı Olmamız Gerekiyor?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Gribe neden olan influenza virüsü durmaksızın mutasyona uğradığı için, belli düzeyde koruma sağlayabilmek adına her yıl aşı olmamız gerekir. Öte yandan kızamık için çocuklukta sadece 2 doz aşı olmamız yeterlidir; bu aşı bizi ömür boyu korumaktadır. Neden?

Cell Reports dergisinde yayımlanan bir araştırma, bu sorunun cevabını bulduğunu ileri sürüyor: Kızamık virüsünün yüzey proteinleri, eğer mutasyona uğrayacak olurlarsa, bulaştıkları hücrelere verimli bir şekilde giremiyorlar. Bu da, kızamık virüsünün evrimsel değişiminin çok masraflı olduğu anlamına geliyor.

Bu konuda araştırmalar yapan uzmanlar, bir deneyde yüksek çıktılı bir yaklaşım sergileyerek bir virüsün bütün genlerini mutasyona uğrattılar. Bu, virüs evriminin geleceğini anlamak için faydalı bir yöntemdir. Kızamık virüsünün genomu boyunca rastgele mutasyonlar yarattılar ve virüslerin hale enfeksiyona neden olup olamadığını incelediler.

Bulguları ilginçti: Kızamık, insan bağışıklık sistemi tarafından tanınan proteinlere etki eden mutasyonlara toleranslı değildi. Bu, kızamık virüsünü influenza (grip) virüsünden çok farklı kılıyor. New York'taki Mount Sinai Tıp Fakültesi'nden mikrobiyolog Nicholas Heaton şöyle diyor:

Başladığımızda ne bulmayı beklediğimizi bilmiyorduk. Dolayısıyla kızamık virüsünün porteinlerinin ekleme tipi mutasyonlara tamamen toleranssız olduğunu görmek bizi şaşırttı. Influenza proteinlerinden daha az toleranslı olabileceğini beklerdik; ancak bu kadar fark görmeyi beklemiyorduk.

Kızamık virüsünün değişime bu kadar kapalı olacak biçimde evrimleşmesinin ona nasıl bir avantaj sağladığı konusu net değil.

Ancak bir hipotez, kızamık virüsünün insan hücrelerine girebilmek için influenza virüsünden çok daha karmaşık bir yol izlemesi gerçeği üzerinde duruyor. Örneğin influenza virüsü, insan hücrelerine girebilmek için, son derece basit bir şekilde, hücrelerimizin dışında bol miktarda bulunan bir şekere bağlanıyor. Buna karşılık kızamık virüsü, hücre içine girebilmek için çok spesifik protein reseptörlerine bağlanmak zorunda kalıyor. Heaton şöyle diyor:

Kızamık virüsünün ekleme tipi mutasyonlara neden tolerans gösteremediğinin, protein dengesinin değişmesinden protein fonksiyonlarının veya yapısının değişmesine kadar değişen bir yelpazede, çok sayıda potansiyel açıklaması olabilir. Eğer bu mutasyonlara karşı esnekliğin veya katılığın moleküler düzeyde nasıl çalıştığını anlayabilirsek, virüs evriminin dinamiklerinin virüsten virüse neden değiştiğini de daha iyi anlayabiliriz.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/07/2020 21:57:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8157

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Çin
Hayvan
Göğüs Hastalığı
Üreme
Primat
Hidrotermal Baca
Toplum
Ölümden Sonra Yaşam
Elektrokimya
Aslan
Cinsellik
Kanser Tedavisi
Mars
Karadelik
Kromozom
Örümcek
Kuyruk
Hafıza
Konuşma
Hormon
Paleontoloji
Lgbt
Antropoloji
Küresel Isınma
Hastalık Yayılımı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Esasında hayatta iki şey vardır: bilim ve şahsi düşünceler. İlki bilgiye yol açar, ikincisi cehalete.”
Hipokrat
Geri Bildirim Gönder