Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Balina Evrimine Dair Yeni Tür Tanımlandı!

Bu fosil, balinaların karadan suya geçişini değil, nasıl ve ne zaman Asya'dan Amerika kıtasına ulaştıklarını aydınlattı.

Balina Evrimine Dair Yeni Tür Tanımlandı! Alberto Gennari (Paleoartist)
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu fosil sayesinde ilkin balinaların 10 milyon yıldan kısa bir sürede Yeni Dünya'da yayılmaya başladıkları anlaşıldı.

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Cell isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Balina ve yunusların (Cetacea) evrimi, günümüzde en net olarak bilinen evrimsel süreçlerden birisidir. Elimizde bolca bulunan fosil sayesinde zaten aydınlatılmış durumda.

Ancak yaşayan bütün türleri bulmak elbette mümkün değil. Kapsamlı genetik ve morfolojik çalışmalar ve grubun günümüzde yaşayan temsilcilerinin yaygın olarak bulunuyor olması, evrimsel tarihi net bir şekilde ortaya koyabilmemizi sağlamaktadır. Bu durum, sesli harfleri kaldırılan bir cümleyi okurken, sesli harfler olmasa bile cümleyi anlamamıza benzer.

Dahası, günümüz balinaların uyluk (femur) kemikleri, hiçbir işe yaramamasına ve omurgaya bağlı olmamasına rağmen halen vücutlarında bulunmaktadır. Bu körelmiş uyluk kalıntıları, evrimin tartışmaya yer bırakmayan en net kanıtlarından birisidir.

Ancak balinaların evrimine dair bildiklerimiz bununla sınırlı değildir. Ağız ve burun yapılarının bile evrimini harika bir şekilde görebiliyoruz. Ağız yapılarını incelediğimiz yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Postürünün şematize hali.
Postürünün şematize hali.
Cell

2011 yılında Fransa, İtalya, Peru ve Hollanda'dan gelen bilim insanı ekibi, Peru'da birkaç fosil örneği çıkarmıştı. Bu kemikler arasında kafatası arkası (postkraniyal), çene kemiği (mandibula), kaudal omur (vertebra), ön ve arka uzuvlar vardı.

Sonra 4 Nisan 2019'da Cell'de yayımlanan makalede fosillerin tanımlandığı anlaşıldı ve tanımlanan bu türe Peregocetus pacificus adı verildi. Kelime anlamı olarak "Pasifik'e ulaşan gezgin balina" demektir. Çünkü bu örneği farklı kılan, Pasifik ve Güney Yarımküre'de bulunmuş en bütün ilkin balina fosili olması. Zira balinaların Güney Asya'dan evrimleştiği ve oradan yayıldıkları düşülünülüyor. Yoksa yaklaşık 50 milyon yıl önce Eosen'de yaşamış karasal Indohyus cinsi, ardından birkaç milyon yıl sonra sucul hayata biraz daha uyum sağlayan Pakicetus gibi cinsler, daha sonra kısa ve perdeli bacakları ile ağırlıklı olarak suda yaşayan Ambulocetus cinsi gibi fosiller zaten biliniyordu. İleriki dönemlerde ise Kutchicetus, Remingtonocetus ve Rodhocetus gibi cinsler biliniyor.

Dolayısıyla bu fosil, balinaların karadan suya geçişini göstermedi. Asya'dan nasıl ve ne zaman Amerika kıtasına ulaştıklarını aydınlattı! Yoksa yaklaşık 50 milyon yıl önce ufak quadropedal (dört ayaklı) bir çift toynaklı (Artiodactyla) üyesinden evrimleştikleri zaten biliniyordu. Fakat bu fosil sayesinde 10 milyon yıldan kısa bir sürede Yeni Dünya'da yayılmaya başladıkları anlaşıldı. Zaten Eosen zamanında Atlantik Okyanusu günümüzdekinden biraz daha dardı.

Peregocetus pacificus türüne ait bulunan (haritada yıldız işareti) kemikler, göç yolları ve taksonomisi.
Peregocetus pacificus türüne ait bulunan (haritada yıldız işareti) kemikler, göç yolları ve taksonomisi.
Cell

Uzun çene kemiği (mandibula) ve sivri dişlerinin morfolojik özelliklerinin anlaşıldığı üzere ağırlıklı olarak balıklar ve kabuklular ile beslendikleri görülüyor. Kaudal omuru da oldukça önemli bir örnek. Çünkü omurun arka taraflarındaki processus transversus isimli enine uzantının tıpkı kunduzlar ve su samurları gibi çatallı ve önden arkaya doğru (anteroposterior) genişlemiş olduğu görüldü. Yani kuvvetli kuyruk kasları ve ligamentleri vardı. Buradan da günümüz kunduzlar ve su samurları gibi yüzerken ağırlıklı olarak kuyruklarını kullandıklarını anlayabiliyoruz.

Önceden Pakistan ve Hindistan'da bulunan atalarına benzer olarak, parmakları arasında perdeler bulunuyor ve parmak uçlarında toynak benzeri tümsekler var. Bu yüzden günümüz kunduzlardan çok daha başarılı bir şekilde karada yürüyebiliyorlardı. Zaten uyluk (femur) kemiğinin leğen (pelvis) kemiğindeki sıkı girişi ve uyluktaki geniş yuvarlak (round) ligament izi bunu destekliyor. Dolayısıyla evrimin "basitten gelişmişe" doğru lineer bir yol olmadığını hatırlatmakta tekrar fayda var. Kunduzların da, ilkin balinaların da bulundukları coğrafya ile şekillendiği unutulmamalıdır. Dolayısıyla biri diğerinden "üstün" veya "gelişmiş" değildir. Zaten bu yüzden "ilkel" değil de "ilkin" terimini kullanıyoruz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/07/2020 10:23:18 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7734

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
İnsanlar
Aslan
Tekillik
Molekül
Kadın Sağlığı
Haber
Hafıza
Beslenme Bilimi
Zihin
Sağlık Bilimleri
İmmünoloji
Mers
Grip
Skeptisizm
Cinsel Yönelim
Kanser Tedavisi
Bilinç
İstatistik
Kimyasal
Gerçek
Beyin
Popülasyon
Evrimsel Biyoloji
Depresyon
Stres
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Evren, asimetriktir.”
Louis Pasteur
Geri Bildirim Gönder