Balina Evrimine Dair Yeni Tür Tanımlandı!

Bu fosil, balinaların karadan suya geçişini değil, nasıl ve ne zaman Asya'dan Amerika kıtasına ulaştıklarını aydınlattı.

Balina Evrimine Dair Yeni Tür Tanımlandı! Alberto Gennari (Paleoartist)
Yazar Olivier Lambert
3 dakika
16,487 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Balina ve yunusların (Cetacea) evrimi, günümüzde en net olarak bilinen evrimsel süreçlerden birisidir. Elimizde bolca bulunan fosil sayesinde zaten aydınlatılmış durumda.

Ancak yaşayan bütün türleri bulmak elbette mümkün değil. Kapsamlı genetik ve morfolojik çalışmalar ve grubun günümüzde yaşayan temsilcilerinin yaygın olarak bulunuyor olması, evrimsel tarihi net bir şekilde ortaya koyabilmemizi sağlamaktadır. Bu durum, sesli harfleri kaldırılan bir cümleyi okurken, sesli harfler olmasa bile cümleyi anlamamıza benzer.

Dahası, günümüz balinaların uyluk (femur) kemikleri, hiçbir işe yaramamasına ve omurgaya bağlı olmamasına rağmen halen vücutlarında bulunmaktadır. Bu körelmiş uyluk kalıntıları, evrimin tartışmaya yer bırakmayan en net kanıtlarından birisidir.

Reklamı Kapat

Ancak balinaların evrimine dair bildiklerimiz bununla sınırlı değildir. Ağız ve burun yapılarının bile evrimini harika bir şekilde görebiliyoruz. Ağız yapılarını incelediğimiz yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Postürünün şematize hali.
Postürünün şematize hali.
Cell

2011 yılında Fransa, İtalya, Peru ve Hollanda'dan gelen bilim insanı ekibi, Peru'da birkaç fosil örneği çıkarmıştı. Bu kemikler arasında kafatası arkası (postkraniyal), çene kemiği (mandibula), kaudal omur (vertebra), ön ve arka uzuvlar vardı.

Sonra 4 Nisan 2019'da Cell'de yayımlanan makalede fosillerin tanımlandığı anlaşıldı ve tanımlanan bu türe Peregocetus pacificus adı verildi. Kelime anlamı olarak "Pasifik'e ulaşan gezgin balina" demektir. Çünkü bu örneği farklı kılan, Pasifik ve Güney Yarımküre'de bulunmuş en bütün ilkin balina fosili olması. Zira balinaların Güney Asya'dan evrimleştiği ve oradan yayıldıkları düşülünülüyor. Yoksa yaklaşık 50 milyon yıl önce Eosen'de yaşamış karasal Indohyus cinsi, ardından birkaç milyon yıl sonra sucul hayata biraz daha uyum sağlayan Pakicetus gibi cinsler, daha sonra kısa ve perdeli bacakları ile ağırlıklı olarak suda yaşayan Ambulocetus cinsi gibi fosiller zaten biliniyordu. İleriki dönemlerde ise Kutchicetus, Remingtonocetus ve Rodhocetus gibi cinsler biliniyor.

Dolayısıyla bu fosil, balinaların karadan suya geçişini göstermedi. Asya'dan nasıl ve ne zaman Amerika kıtasına ulaştıklarını aydınlattı! Yoksa yaklaşık 50 milyon yıl önce ufak quadropedal (dört ayaklı) bir çift toynaklı (Artiodactyla) üyesinden evrimleştikleri zaten biliniyordu. Fakat bu fosil sayesinde 10 milyon yıldan kısa bir sürede Yeni Dünya'da yayılmaya başladıkları anlaşıldı. Zaten Eosen zamanında Atlantik Okyanusu günümüzdekinden biraz daha dardı.

Peregocetus pacificus türüne ait bulunan (haritada yıldız işareti) kemikler, göç yolları ve taksonomisi.
Peregocetus pacificus türüne ait bulunan (haritada yıldız işareti) kemikler, göç yolları ve taksonomisi.
Cell

Uzun çene kemiği (mandibula) ve sivri dişlerinin morfolojik özelliklerinin anlaşıldığı üzere ağırlıklı olarak balıklar ve kabuklular ile beslendikleri görülüyor. Kaudal omuru da oldukça önemli bir örnek. Çünkü omurun arka taraflarındaki processus transversus isimli enine uzantının tıpkı kunduzlar ve su samurları gibi çatallı ve önden arkaya doğru (anteroposterior) genişlemiş olduğu görüldü. Yani kuvvetli kuyruk kasları ve ligamentleri vardı. Buradan da günümüz kunduzlar ve su samurları gibi yüzerken ağırlıklı olarak kuyruklarını kullandıklarını anlayabiliyoruz.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Önceden Pakistan ve Hindistan'da bulunan atalarına benzer olarak, parmakları arasında perdeler bulunuyor ve parmak uçlarında toynak benzeri tümsekler var. Bu yüzden günümüz kunduzlardan çok daha başarılı bir şekilde karada yürüyebiliyorlardı. Zaten uyluk (femur) kemiğinin leğen (pelvis) kemiğindeki sıkı girişi ve uyluktaki geniş yuvarlak (round) ligament izi bunu destekliyor. Dolayısıyla evrimin "basitten gelişmişe" doğru lineer bir yol olmadığını hatırlatmakta tekrar fayda var. Kunduzların da, ilkin balinaların da bulundukları coğrafya ile şekillendiği unutulmamalıdır. Dolayısıyla biri diğerinden "üstün" veya "gelişmiş" değildir. Zaten bu yüzden "ilkel" değil de "ilkin" terimini kullanıyoruz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Cell | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/09/2021 22:03:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7734

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Ağız
Büyük Patlama
Kara Delik
Tedavi
Böcekler
Mikroevrim
Psikiyatri
Yiyecek
Foton
Canlı
Mikrop
Tüyler
Biyokimya
Köpek
Elektromanyetizma
Eğilim
Abd
Virüsler
Sanat
Kozmoloji
Ara Tür
Allah
Korku
İnsanlar
Çekirdek
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın