Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Babalık Testleri Bile %99 Sonuç Vermeyebilirken, Şempanzelerle Nasıl %98.77 Akrabayız?

Babalık Testleri Bile %99 Sonuç Vermeyebilirken, Şempanzelerle Nasıl %98.77 Akrabayız?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Evrim karşıtlarından sık gelen sorulardan birisi şudur:

Babalık testleri bile %98-99 sonuç vermeyebiliyor; nasıl şempanzelerle %98.77 oranında akraba olabiliyoruz?

Bunun sebebi oldukça basittir: Babalık testinde sözü edilen yüzdeler, genom uyuşma miktarı değildir; testin ebeveynlik konusundaki beklenti puanıdır. Yani ebeveynlik testlerindeki yüzdeler, testin baba-yavru ilişkisi olduğunu gösterme konusundaki beklentisini yansıtmaktadır. Şempanzelerle (veya diğer türlerle) olan akrabalığımızda sözünü ettiğimiz yüzdeler ise, genomun tamamının veya belirli kısımlarının birbirine uyma miktarıdır.

Örneğin şempanzelerle olan %98.77'lik genetik yakınlığımız, genom boyu yapılan ve yaklaşık 18.000 gene dayanan bir analize dayanmaktadır. İnsanlarda 19.000-22.000 arasında gen bulunduğu düşünülmektedir ve bu oran, genlerin neredeyse tamamını şempanzelerle kıyaslandığında ortaya çıkmaktadır! Kalan kısım ise henüz tam olarak hizalanamamış, dolayısıyla güvenli kıyaslama sonuçları alınamayan genlerdir.

Kıyas olması bakımından, Dünya üzerindeki herhangi bir insanla genetik benzerliğiniz %99.92 - %99.98 civarında olacaktır (ya da aranızdaki fark %0.02-0.08 civarındadır). Neandertaller ile genetik benzerliğimiz %99.88 dolaylarındadır (ya da aranızdaki fark %0.12 civarındadır). Dolayısıyla şempanzelerle olan %98.77 düzeyindeki benzerlik (ya da %1.23 düzeyindeki fark) son derece makuldür.

Ebeveynlik Testlerinin Verdiği Sonuçlar Neyi Söyler?

Babalık ve annelik testlerinin sonuçlarında verilen yüzdeler, amaca yönelik olarak ayarlanarak sunulmaktadır. Örneğin babalık testlerinde, 10-15 farklı DNA işaretleme yöntemiyle genler analiz edilir ve bu farklı testlerin sonuçlarından yola çıkarak bir "Ebeveynlik Endeksi" belirlenir. Bu endeks, örneğin 0 ise, çocuk kesinlikle o babaya ait değildir. 3.5 ise, o kişinin o çocuğun babası olması ihtimali, yoldan geçen herhangi bir X kişisinden 3.5 kat daha muhtemeldir. İşte bu endekse göre, bir "babalık ihtimal yüzdesi" belirlenir. Bu yüzde, %0 ile %99.9999999 arasında değişebilir (neredeyse hiçbir zaman %100 olmaz, hata paylarından ötürü). Örneğin bir testte, Ebeveynlik Endeksi 1.448.975 çıkarsa (rastgele birine oranla o kadar kat daha muhtemeldir demektir), babalık ihtimal yüzdesi %99.9999 olarak verilir.

Ebeveynlik testleri oldukça standardize edilmiş olsa da; halen firmadan firmaya yöntem farklılıkları görülebilmektedir. Dolayısıyla bu yüzde ile, bir şempanzenin insana olan akrabalığının yüzdesi aynı değildir. Çünkü genellikle bakılan genler farklıdır. Tüm genom analiz edilmez. Örneğin bir erkeğin babası tespit edilecekse, Y kromozomuna odaklanılır, çünkü bu kromozom sadece babadan oğula geçebilir. Bir annenin tespiti yapılacaksa mitokondriyal DNA'ya odaklanılır, çünkü bu DNA'mız sadece annemizden bize geçer. Tabii sadece bunlara bakılmaz; ancak bunlara daha fazla ağırlık verilebilir. Dolayısıyla iki yüzdeyi birbirine karıştırmamak gerekir.

Şempanzelerin ve bonoboların bize en yakın yaşayan türler olduğu, tartışılabilir bir konu değildir. Çünkü kromozom kaynaşması gibi çok nadir olan, ancak evrimin tam da öngördüğü bir olgu, şempanze-insan akrabalığında karşımıza çıkmaktadır. Tüm diğer maymun türlerinde 2 tane olan kromozom, biz insanlarda birleşerek tek 1 kromozoma dönüşmüştür. Bu kaynaşmanın izleri halen bariz bir şekilde bellidir. Böyle bir durumun evrimsel değişimden başka herhangi bir şekilde izah edilmesi olanaksızdır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 24
  • Tebrikler! 16
  • Bilim Budur! 9
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • İnanılmaz 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/09/2020 03:32:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2094

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Viral Enfeksiyon
Evrim Ağacı Duyurusu
Bağışıklık
Çocuk
Diş
Hayvan Davranışları
Ses Kaydı
Beslenme Davranışı
Çocuklar İçin Bilim
Balıklar
Dilbilim
Kütle
Makroevrim
Atom
Genom
Elektron
Koaservat
Halk Sağlığı
Vegan
Kanser
Kedi
Işık
Evrimsel Tarih
Kan
Böcek Bilimi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Eğer bir nesil cehaletin mutluluk olduğunu sanarak yetişirse, bir sonraki nesil cehaletini bile fark edemeyecektir. Çünkü bilginin ne olduğunu bilmeyecektir.”
Ursula K. LeGuin
Geri Bildirim Gönder