Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Apollo 11 İnişinde Yaşanan Korku Dolu Anlar: Kontrol Bilgisayarı ve Hata Ayıklama Programı!

Apollo 11 İnişinde Yaşanan Korku Dolu Anlar: Kontrol Bilgisayarı ve Hata Ayıklama Programı!
2 dakika
5,045
Tüm Reklamları Kapat

Fotoğrafta gördüğünüz soldaki bilgisayar, Apollo Yönetim Modülü'ne bağlanmak üzere inşa edilmiş olan ve insanları Ay'a ilk defa indiren projenin dijital beyni olan bilgisayardır. Sağdaki ise komutların girilmesini sağlayan DSKY isimli klavyedir. Apollo 8 haricindeki Ay'a gidiş döneminin tüm uzay araçlarında bu bilgisayardan 2 adet bulunuyordu. 

Bu minik bilgisayar, Ay'a giden aracın yönlendirme, navigasyon ve kontrol arayüzünü sağlıyordu. 16-bit dil ile iletişim kuran bilgisayar, büyük oranda sadece okunabilir bir hafızaya sahipti. Manyetik çekirdek hafızasında 2048, ROM'unda ise 36.864 komut depolayabiliyordu. Sadece 2.048 MHz (2048 değil!) çalışma frekansına sahipti. 55 Watt güç tüketimine sahip olan bu bilgisayar, 32 kilogram ağırlığındaydı ve 61x32x17 santimetrelik ölçülere sahipti.

Bu basit özelliklerine rağmen, birçok komutu yerine getirebilecek kadar donanımlıydı. Burada size Apollo 11'in inişi sırasında yaşanan bir aksaklığı anlatmak istiyoruz:

Tüm Reklamları Kapat

Apollo 11 Ay'a inişe geçmişken, bahsettiğimiz bilgisayar "1201 alarmı" denen bir uyarı vermeye başladı. Bu uyarı, işlemsel hafızanın dolduğunu ve daha fazla işlem yapılamayacağını gösteriyordu. Aynı zamanda "1202 alarmı" da almaya başladılar. Bu da, ana hafızada yer kalmadığını gösteriyordu. Sebebi, inişe yardım eden radardan gelen hızlı, sabit sinyallerdi. Bunlar, bilgisayarın işlemsel hafızasına müdahale ederek bilgisayarın normalde yapacağı işlemleri yapmasına engel oluyordu ("döngü hırsızlığı"). Bu veri akışı aslında istenen bir şeydi, çünkü eğer ki bir acil durum olursa, bu veriler kullanılarak iniş iptal edilecekti. Ancak bu veriler, bilgisayarın işlemlerini bozuyordu.

İniş sırasında normalde hafızanın yaklaşık %85 dolu olması gerekiyordu. Ancak radardan gelen 6400 veri, bunun üzerine %13'lük bir doluluk ekledi ve neredeyse tüm hafızayı kapladı. Neyse ki kalan %3'lük hafıza iniş işlemlerine ancak yetebilecekti, belki de yetmeyecekti. İnişin 5. dakikasında Buzz Aldrin bilgisayara "1668" komutunu girdi. Bu, bilgisayara DELTAH bilgisini veriyordu, böylece radardan elde edilen yükseklik bilgisi ile hesaplanan yükseklik arasındaki fark öğreniliyordu. Ancak bu, işlemciye %10'luk bir yük daha bindirdi ve bu sebeple az önce sözünü ettiğimiz 1202 alarmını aldılar. Houston bunu düzeltmeye çalışarak Aldrin'in tekrar denemesini istedi; ancak yine aynı hatayı aldılar. Aldrin, Houston'a sorunun 1668 komutundan kaynaklandığını iletti.

İşte burada, mühendislerin önceden bu tip durumlara karşı önlem olarak hazırladıkları bir yazılım devreye girdi: öncelik belirleme yazılımı. Bu yazılım sayesinde, bu tür aşırı hafıza kullanımı uyarılarını göstermek de dahil olmak üzere tüm ikincil görevler otomatik olarak iptal ediliyordu. Böylece ana ve kritik görevlere hafıza açılıyordu. Bu yazılımın devreye girmesi sayesinde işler yoluna girdi ve yükseklik hesabını doğru bir şekilde yaparak sorunsuz bir inişi başardılar.

Aslında bu sorun Apollo 5 projesinden beri biliniyordu; ancak mühendisler bu sorunun üstesinden nasıl gelebilecekleri bildikleri için, sıfırdan yeni bir kontrol paneli yapmaktansa yüzlerce defa test edilmiş olan, güvenilir bilgisayarı kullanmayı tercih ettiler. Sonuçta bir risk alınıyordu; ancak neyse ki korkulan olmadı ve yazılım çalışarak inişin güvenle gerçekleşmesini sağladı.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
16
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Korkutucu! 3
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/07/2024 19:51:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2246

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Gaz
Uzay Görevleri
Öğrenme Alanı
Mavi
Hamilelik
Haber
Mucize
Dalga Boyu
Depresyon
Bağışıklık
Sayı
Çekirdek
Santigrat Derece
Kadın Sağlığı
Yiyecek
Etik
Güç
Memeli
Bilgi Felsefesi
İnsanın Evrimi
Oyun
Yanlış
Risk
Türlerin Kökeni
Eczacılık
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Apollo 11 İnişinde Yaşanan Korku Dolu Anlar: Kontrol Bilgisayarı ve Hata Ayıklama Programı!. (25 Nisan 2014). Alındığı Tarih: 25 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/2246
Bakırcı, Ç. M. (2014, April 25). Apollo 11 İnişinde Yaşanan Korku Dolu Anlar: Kontrol Bilgisayarı ve Hata Ayıklama Programı!. Evrim Ağacı. Retrieved July 25, 2024. from https://evrimagaci.org/s/2246
Ç. M. Bakırcı. “Apollo 11 İnişinde Yaşanan Korku Dolu Anlar: Kontrol Bilgisayarı ve Hata Ayıklama Programı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 25 Apr. 2014, https://evrimagaci.org/s/2246.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Apollo 11 İnişinde Yaşanan Korku Dolu Anlar: Kontrol Bilgisayarı ve Hata Ayıklama Programı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, April 25, 2014. https://evrimagaci.org/s/2246.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close