Kısa Gama Işını Patlamaları Konumlandırıldı

Gama ışını patlamalarına ne yol açıyor? Kozmosta bilinen en enerjik patlama türü, 30 yılı aşkın süre önce keşfedildiğinden beri bir bilmeceydi. Artık görünen o ki, tek bir özgün kaynak türü olmayabilir. Uzun süreli gama ışını patlamaları (GRB'ler) son birkaç yılda, evrende yıldız oluşumunun yoğun olduğu mavi bölgelere kadar konumlandırıldı. Kısa ömürlerinin sonuna yaklaşan genç ve büyük kütleli yıldızlar bu bölgelerde sıkça patlar. Gökbilimciler, saniyelerden dakikalara uzayabilen bu uzun süreli GRB'leri, genç büyük kütleli yıldızlarda yaygın görülen bir tür yıldız patlamasıyla ilişkilendiriyor. Son birkaç ayda ise kısa süreli GRB'ler nihayet konumlandırıldı ve yıldız oluşumunun yoğun olduğu mavi bölgelerle sınırlı kalmadan, farklı türde ortamlarda da ortaya çıktıkları görüldü. Bu yüzden pek çok gökbilimci, genellikle bir saniyeden kısa süren kısa GRB'lerin, uzun GRB'lerden farklı bir kaynak sürecinin ürünü olduğunu düşünüyor. Öne çıkan modellerden birine göre, kısa bir GRB; bir nötron yıldızı başka bir nötron yıldızına ya da bir kara deliğe çarpınca ortaya çıkar. Bu tür çarpışmalar, yıldız oluşum bölgeleri çoktan sönüp gitmiş olsa bile, çok daha sonra gerçekleşebilir. Yukarıdaki çizimde iki enerjik nötron yıldızı, yörüngelerinde sonunda birbirlerine yaklaşır. Bu ölüm sarmalı, kısa bir GRB ile noktalanabilir.