Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Antik Ayak İzi Buluntuları, İnsanların Amerika'ya Varış Tarihini Değiştiriyor!

Antik Ayak İzi Buluntuları, İnsanların Amerika'ya Varış Tarihini Değiştiriyor! The Indian Express
Antik ayak izleri
7 dakika
3,945
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Bilim insanlarının 23 Eylül 2021'de yaptığı açıklamaya göre New Mexico'daki White Sands Milli Parkı boyunca uzanan ve iyi bir durumda olan, insanlara ait antik ayak izlerinin yaşı şaşırtıcı idi: Bu izler 23.000 yıl öncesine, yani Buz Devri'ne kadar dayanıyorlar.[1]

Eğer bu sonuçların doğruluğu ek kanıtlar yardımı ile kesinleşirse, insanların Amerika kıtalarına yayılışı üzerine odaklanan bilimsel tartışma yeniden canlanabilir. Hatta bu yayılışın, yolların büyük bir çoğunluğunun buzullar ile kaplı bulunduğu bir dönemde gerçekleştiğine bile işaret edebilir.

Bu bulgulardan önce de insanların Amerika kıtalarına daha erken vardığını savunan araştırmacılar, bu yeni makaleyi bu iddialarına kesin kanıt olarak görüyor. Meksika'nın Zacatecas şehrinin Autonomous Üniversitesinde arkeolog olan Ciprian Ardelean, çalışmaya kendisi dahil olmasa da hakkında şunları söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Sanırım bu, Amerika'da insan yerleşimi üzerine yapılmış son yüz yıldaki en büyük keşif olabilir. Araştırmacıların hangi tanrılara yalvardığını bilmiyorum ama bu rüya gibi bir buluş.

Yıllar boyunca sayısız arkeolog, insanların Kuzey ve Güney Amerika'ya yalnızca son buz çağının sonlarında yayıldığını savunmaktaydı. Kanıt olarak da mızrak uçları, kazıyıcı ve iğneler gibi yaşları 13.000 yıl öncesine dayanan bildiğimiz en eski aletleri kullandılar. "Clovis" olarak hitap edilen bu teknoloji, adını New Mexico'da bulunan, bu aletlerin bazılarının gün yüzüne çıktığı yer olan aynı isimli kasabadan alıyor.

Clovis aletleri, yaşlarına bakılırsa, buzulların gerileme zamanlarından kaldılar. Bu da, Sibiryalı avcı-toplayıcıların Buz Devri sırasında Alaska'ya taşınıp buzsuz yolların açılmasıyla güneye doğru yayılmalarına kadar nesillerce burada yaşadıkları senaryosunu destekliyor.

Ama 1970'ler itibariyle bazı arkeologlar, insanlığın Kuzey Amerika'daki varlığına ilişkin daha eskiye dayanan kanıtlar yayımlamaya başladı. 2020 yılında Dr. Ardelean ve meslektaşları, Meksika'nın dağlarında bir mağarada bulunan ve tarihi 26.000 yıl öncesine uzanan taş aletler üzerine bir makale yayımladı.[2]

Diğer arkeologlar ise bu tarz antik kalıntıların doğruluğuna şüphe ile yaklaştı. Çin'de Liaocheng Üniversitesi Arktik Çalışmaları Merkezi'nden (İng: "Arctic Studies Center") arkeolog Ben Potter, bu sözümona aletlerden bazılarının yalnızca garip şekilli taşlar olabileceğini belirtti. Dr. Potter aynı zamanda bilim insanlarının bulgularına atadıkları bazı tarihleri de sorguladı. Örneğin bir alet, altındaki tortuya batarsa gerçekte olduğundan daha eski gözükebilir. Dr. Potter, bu daha eskiye dayandığı iddia edilen kazı alanları üzerine şunları söyledi:

Tüm Reklamları Kapat

İstisnasız her birinin çözümlenmemiş sorunları bulunuyor. Hiçbiri anlaşılır nitelikte değil.

White Sands'deki araştırma, Amerika kıtalarına erken bir varış adına artık yeni bir kanıt dizisi getirdi: Araştırmacılar bu sefer alet değil, ayak izleri buldular!

Bu izler, 2009 yılında parkın kaynak program yöneticisi David Bustos tarafından keşfedildi. Yıllar içerisinde de bu bulguların açıklanabilmesi için bilim insanlarından oluşan uluslararası bir ekip topladı.

Birlikte işe koyuldukları zaman ise parkın yaklaşık 324 kilometre karelik kesiminde binlerce insan ayak izi buldular. Bulunan patikalardan bir tanesinin bir insanın 1,6 kilometre boyunca dümdüz ilerlemesi sonucu oluştuğu belirtildi. Bir başka kalıntı ise bir annenin bebeğini yere bırakmasını gösteriyor. Diğer izlerin de çocuklar tarafından oluşturulduğu tahmin ediliyor.

Araştırmacılar bir hendeğin dibinden bir ayak izini çıkartmaya çalışıyor.
Araştırmacılar bir hendeğin dibinden bir ayak izini çıkartmaya çalışıyor.
NY Times

Bu yeni araştırmanın ortak yazarı ve İngiltere'de Bournemouth Üniversitesinde paleontolog olan Sally Reynolds şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Çocuklar daha enerjik olmaya meyilli. Çok daha oyunbazlar, yerlerinde zıplayıp dururlar.

Almanya, Jena'da Kimyasal Ekoloji için Max Planck Enstitüsünden (İng: "Max Planck Institute for Chemical Ecology") çalışmaya bizzat dahil olmayan zooarkeolog Mathew Stewart, bu ayak izlerini insanların bıraktığının bariz olduğunu söyledi.

Bu izler, insanların bir gölün kenarındaki nemli, kumlu toprakta dolaşmasıyla oluştu. İlerleyen dönemlerde de tortular nazikçe bu baskıları doldurdu ve yer sertleşti. Lakin sonradan başlayan erozyon, bu izleri tekrar gün yüzüne çıkarttı. Bazı vakalarda izler yalnızca yer normalden daha ıslak ya da daha kuru olduğunda görünür hale gelir, aksi halde çıplak göze görünmez durumdadırlar. Ama yer radarı modellemesi izlerin üç boyutlu yapılarını (topuk ve parmakları bile) açığa çıkarabilir.

Bu alana ek olarak mamutlar, Canis dirus (korkunç kurt), develer ve başka hayvanlar da ayak izi bıraktı. Dev bir tembel hayvanın bir insan grubundan kaçmasını gösteren birtakım iz, tembel hayvanlarla insanların birbirlerine yakın yaşadığını kanıtlamış oluyor. Dr. Stewart şöyle diyor:

Ayak izi incelemelerinin büyüleyici kısmı, o zamanın anlık görüntülerini yakalamaları.

İzlerin yaşını belirleme işi Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumundan (İng: "United States Geological Survey") Jeffrey Pigati ve Kathleen Springer'ın görevi idi.

2019'da White Sands'e kazı alanını incelemeye gittiler. Araştırmacılar, bazı ayak izlerinin etrafında dolanırken ara sıra da göle bitişik yetişmiş hendek otlarının antik tohumlarıyla karşılaştı. Bazı bölgelerde bu yaygın tohumlar kalın bir örtü oluşturuyorlardı.

Tohumlardan bir kısmını laboratuvarlarına götürerek yaşlarını belirlemek için karbon ölçümü yapan araştırmacıların elde ettikleri sonuçlar şok ediciydi: Bölgedeki hendek otu, son buz devrinin bitişinden binlerce yıl önce yetişmişti.

Tüm Reklamları Kapat

Dr. Pigati ve Ms. Springer bu sonucun tartışmalara yol açacağını biliyordu. Bu nedenle de çok daha hırslı bir araştırmaya giriştiler. Dr. Pigati şu şekilde düşündüğünü hatırlıyor:

Oklar uçuşmaya başlayacak, hazırlansak iyi olur.

Bilim insanları, insan ve hayvan ayak izlerinden oluşan bir kümenin yanında, gerçeğe daha yakın bir yaş tahmini yapabilmek için bir çukur kazdı. Bu çukurun yan yüzünde üst üste birikmiş tortu katmanlarını gözlemlediler. Özenle çalışarak çukuru sarmalayan yüzeyin haritasını çıkarıp ayak izlerini içinde on bir tohum yatağının da dahil olduğu altı katman aşağıya kadar takip edebildiler.

Araştırmacılar her bir tohum yatağından hendek otu tohumları toplayarak karbon miktarlarını ölçtüler. Ölçümler, en başta elde ettikleri sonuçları onaylamış oldu: Yetişkin bir insan ile bir mamuta ait olan alandaki en yaşlı ayak izleri, yaşı yaklaşık olarak 22.800 yıl öncesine uzanan bir tohum yatağının altında bulunmaktaydı.

Tüm Reklamları Kapat

Bu da demek oluyor ki bulunan ayak izlerinin sahipleri, Clovis dönemi insanlarından yaklaşık 10.000 yıl kadar önce White Sands'e adım attılar. Bu eski ayak izlerinden en genci ise araştırmacıların tahminine göre 21.130 yıl yaşlarında. Yani insanlar 2.000 yıl boyunca burada yaşadı ya da sürekli olarak burayı ziyaret ettiler.

Ayak izlerinin tarihini belirlemek için antik çim tohumları kullanıldı. -David Bustos
Ayak izlerinin tarihini belirlemek için antik çim tohumları kullanıldı. -David Bustos
NY Times

Araştırmanın bir parçası olmayan Alberta Üniversitesi arkeoloğu Ruth Gruhn şöyle diyor:

Bu bomba gibi bir haber. Aksinin ispatlanması çok zor gibi gözüküyor.

Dr. Potter, White Sands'de görevlendirilmiş ekibi özenli çalışmaları için övdü ve Amerika kıtalarında 16.000 yıldan önce insanların varlığı tartışmasındaki anlık en güçlü delilin bu olduğuna değindi. Lakin bu izlerin yaşı üzerine tohumlar dışında başka kanıtlar da bulunabilirse daha özgüvenli olabileceğini söylüyor. Dediğine göre tohumlar gölden daha yaşlı karbonları emerek gerçeğinden daha yaşlı sanılabilirler:

Daha kesin veriler görmeyi çok isterim ama mahsus bu alandan elde edilebilir mi bilmiyorum. Eğer bu buluntular doğru ise daha başka şeylere de işaret ediyor olabilir.

Eğer ki insanlar New Mexico'ya 23.000 yıl önce yerleşmişlerse Alaska'dan etrafa yayılmaya çok daha önceden başlamışlar demektir. Bournemouth Üniversitesinden Dr. Reynolds şunu diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Tepeli Akbabanın Kanatları Üstünde – Şili’den Masallar

Zamansızdır masallar

Elimizden tutup bizi hayali diyarlarda gezmeye çıkarırlar

Bekler orada gizemli insanlar, efsanevi yaratıklar, sihirli olaylar

Çeşit çeşit renkler, duygular

Bu kitap dizisinde dünyanın dört bir yanından en güzel masallar bir araya geldi. Farklı farklı çizerler de hepsini resimledi.

Doğasıyla göz kamaştıran Şili’de yeryüzünün ve göklerin masalları anlatılırmış. Bu masallardan bazıları bu kitapta toplanmış. Dev yılanlar, ilk çocuk Elal, yürüyen ağaç, beyaz lama, yıldız kızlar ve daha nicesi bakalım neler yapmış?

Devamını Göster
₺130.00
Tepeli Akbabanın Kanatları Üstünde – Şili’den Masallar
  • Dış Sitelerde Paylaş

Bu zamanı geriye almak demektir.

Bazı araştırmacılar insanların, buzulların en çok bulunduğu bir dönemde bile Amerika kıtalarına yayılmış olabileceğini savunuyor. Anakaradan aşağı ilerlemek yerine kıyı boyunca ilerlemiş olabilirler. Buna bir alternatif olarak Dr. Ardelean, iş arkadaşlarıyla beraber insanların 32.000 yıl önce, daha Buzul Çağı'ndaki buzların maksimum boylara ulaşarak yolları kapamasından bile önce iç kısımlara ilerlemiş olabileceğini öneriyor.

Dr. Gruh, bu iki senaryonun da White Sands'den elde edilen yeni kanıtlar doğrultusunda mümkün olabileceğini savunuyor. Herhangi bir olasılığı kanıtlayan, daha eski bir kazı alanının ortaya çıkması için daha çok çalışılması gerektiğini vurguluyor:

Yapacak çok işimiz var.

Bay Bustos ve iş arkadaşları White Sands için daha birçok araştırma planlıyorlar. Buraya ayak izlerini bırakan insanların davranışlarını incelemek istiyorlar: Orada bulunan hayvanları avlıyorlar mıydı? Gölde kalıcı olarak mı yaşıyorlar yoksa yalnızca ziyaret mi ediyorlardı?

Fakat hızlı çalışmalılar. Ayak izlerini açığa çıkaran erozyon aylar ya da yıllar içerisinde izleri de silecek. Sayısız ayak izi daha bilim insanları onlara göz bile atamadan yok oluyor. Bay Bustos şunları söylüyor:

Aslında bu biraz kalp kırıcı. Elimizden gelenleri belgeleyebilmek için yarışmaktayız.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
46
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 10
  • Tebrikler! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • İnanılmaz 5
  • Güldürdü 4
  • Umut Verici! 3
  • Bilim Budur! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The New York Times | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/07/2024 03:23:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11399

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Element
Venüs
Haber
Köpekgil
Doğru
Elementler
Evrim Ağacı
Elektrik
Diş Gelişimi
Nöronlar
Beyin
Abd
Yörünge
Kertenkele
Su
Gazetecilik
Müzik
Elektromanyetik
Evrimsel Süreç
Evrim Teorisi
Dünya Dışı Yaşam
Hücre
Aşı
Beslenme Davranışı
Kalıtım
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. Zimmer, et al. Antik Ayak İzi Buluntuları, İnsanların Amerika'ya Varış Tarihini Değiştiriyor!. (27 Ağustos 2022). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11399
Zimmer, C., Gür, T. M., Bakırcı, Ç. M. (2022, August 27). Antik Ayak İzi Buluntuları, İnsanların Amerika'ya Varış Tarihini Değiştiriyor!. Evrim Ağacı. Retrieved July 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/11399
C. Zimmer, et al. “Antik Ayak İzi Buluntuları, İnsanların Amerika'ya Varış Tarihini Değiştiriyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Tuğçem Müge Gür, Evrim Ağacı, 27 Aug. 2022, https://evrimagaci.org/s/11399.
Zimmer, Carl. Gür, Tuğçem Müge. Bakırcı, Çağrı Mert. “Antik Ayak İzi Buluntuları, İnsanların Amerika'ya Varış Tarihini Değiştiriyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Tuğçem Müge Gür. Evrim Ağacı, August 27, 2022. https://evrimagaci.org/s/11399.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close