Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Antik Ayak İzi Buluntuları, İnsanların Amerika'ya Varış Tarihini Değiştiriyor!

Antik Ayak İzi Buluntuları, İnsanların Amerika'ya Varış Tarihini Değiştiriyor! The Indian Express
Antik ayak izleri
7 dakika
2,127

Bilim insanlarının 23 Eylül 2021'de yaptığı açıklamaya göre New Mexico'daki White Sands Milli Parkı boyunca uzanan ve iyi bir durumda olan, insanlara ait antik ayak izlerinin yaşı şaşırtıcı idi: Bu izler 23.000 yıl öncesine, yani Buz Devri'ne kadar dayanıyorlar.[1]

Eğer bu sonuçların doğruluğu ek kanıtlar yardımı ile kesinleşirse, insanların Amerika kıtalarına yayılışı üzerine odaklanan bilimsel tartışma yeniden canlanabilir. Hatta bu yayılışın, yolların büyük bir çoğunluğunun buzullar ile kaplı bulunduğu bir dönemde gerçekleştiğine bile işaret edebilir.

Bu Reklamı Kapat

Bu bulgulardan önce de insanların Amerika kıtalarına daha erken vardığını savunan araştırmacılar, bu yeni makaleyi bu iddialarına kesin kanıt olarak görüyor. Meksika'nın Zacatecas şehrinin Autonomous Üniversitesinde arkeolog olan Ciprian Ardelean, çalışmaya kendisi dahil olmasa da hakkında şunları söylüyor:

Sanırım bu, Amerika'da insan yerleşimi üzerine yapılmış son yüz yıldaki en büyük keşif olabilir. Araştırmacıların hangi tanrılara yalvardığını bilmiyorum ama bu rüya gibi bir buluş.

Yıllar boyunca sayısız arkeolog, insanların Kuzey ve Güney Amerika'ya yalnızca son buz çağının sonlarında yayıldığını savunmaktaydı. Kanıt olarak da mızrak uçları, kazıyıcı ve iğneler gibi yaşları 13.000 yıl öncesine dayanan bildiğimiz en eski aletleri kullandılar. "Clovis" olarak hitap edilen bu teknoloji, adını New Mexico'da bulunan, bu aletlerin bazılarının gün yüzüne çıktığı yer olan aynı isimli kasabadan alıyor.

Bu Reklamı Kapat

Clovis aletleri, yaşlarına bakılırsa, buzulların gerileme zamanlarından kaldılar. Bu da, Sibiryalı avcı-toplayıcıların Buz Devri sırasında Alaska'ya taşınıp buzsuz yolların açılmasıyla güneye doğru yayılmalarına kadar nesillerce burada yaşadıkları senaryosunu destekliyor.

Ama 1970'ler itibariyle bazı arkeologlar, insanlığın Kuzey Amerika'daki varlığına ilişkin daha eskiye dayanan kanıtlar yayımlamaya başladı. 2020 yılında Dr. Ardelean ve meslektaşları, Meksika'nın dağlarında bir mağarada bulunan ve tarihi 26.000 yıl öncesine uzanan taş aletler üzerine bir makale yayımladı.[2]

Diğer arkeologlar ise bu tarz antik kalıntıların doğruluğuna şüphe ile yaklaştı. Çin'de Liaocheng Üniversitesi Arktik Çalışmaları Merkezi'nden (İng: "Arctic Studies Center") arkeolog Ben Potter, bu sözümona aletlerden bazılarının yalnızca garip şekilli taşlar olabileceğini belirtti. Dr. Potter aynı zamanda bilim insanlarının bulgularına atadıkları bazı tarihleri de sorguladı. Örneğin bir alet, altındaki tortuya batarsa gerçekte olduğundan daha eski gözükebilir. Dr. Potter, bu daha eskiye dayandığı iddia edilen kazı alanları üzerine şunları söyledi:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İstisnasız her birinin çözümlenmemiş sorunları bulunuyor. Hiçbiri anlaşılır nitelikte değil.

White Sands'deki araştırma, Amerika kıtalarına erken bir varış adına artık yeni bir kanıt dizisi getirdi: Araştırmacılar bu sefer alet değil, ayak izleri buldular!

Bu izler, 2009 yılında parkın kaynak program yöneticisi David Bustos tarafından keşfedildi. Yıllar içerisinde de bu bulguların açıklanabilmesi için bilim insanlarından oluşan uluslararası bir ekip topladı.

Birlikte işe koyuldukları zaman ise parkın yaklaşık 324 kilometre karelik kesiminde binlerce insan ayak izi buldular. Bulunan patikalardan bir tanesinin bir insanın 1,6 kilometre boyunca dümdüz ilerlemesi sonucu oluştuğu belirtildi. Bir başka kalıntı ise bir annenin bebeğini yere bırakmasını gösteriyor. Diğer izlerin de çocuklar tarafından oluşturulduğu tahmin ediliyor.

Araştırmacılar bir hendeğin dibinden bir ayak izini çıkartmaya çalışıyor.
Araştırmacılar bir hendeğin dibinden bir ayak izini çıkartmaya çalışıyor.
NY Times

Bu yeni araştırmanın ortak yazarı ve İngiltere'de Bournemouth Üniversitesinde paleontolog olan Sally Reynolds şöyle diyor:

Çocuklar daha enerjik olmaya meyilli. Çok daha oyunbazlar, yerlerinde zıplayıp dururlar.

Almanya, Jena'da Kimyasal Ekoloji için Max Planck Enstitüsünden (İng: "Max Planck Institute for Chemical Ecology") çalışmaya bizzat dahil olmayan zooarkeolog Mathew Stewart, bu ayak izlerini insanların bıraktığının bariz olduğunu söyledi.

Bu Reklamı Kapat

Bu izler, insanların bir gölün kenarındaki nemli, kumlu toprakta dolaşmasıyla oluştu. İlerleyen dönemlerde de tortular nazikçe bu baskıları doldurdu ve yer sertleşti. Lakin sonradan başlayan erozyon, bu izleri tekrar gün yüzüne çıkarttı. Bazı vakalarda izler yalnızca yer normalden daha ıslak ya da daha kuru olduğunda görünür hale gelir, aksi halde çıplak göze görünmez durumdadırlar. Ama yer radarı modellemesi izlerin üç boyutlu yapılarını (topuk ve parmakları bile) açığa çıkarabilir.

Bu alana ek olarak mamutlar, Canis dirus (korkunç kurt), develer ve başka hayvanlar da ayak izi bıraktı. Dev bir tembel hayvanın bir insan grubundan kaçmasını gösteren birtakım iz, tembel hayvanlarla insanların birbirlerine yakın yaşadığını kanıtlamış oluyor. Dr. Stewart şöyle diyor:

Ayak izi incelemelerinin büyüleyici kısmı, o zamanın anlık görüntülerini yakalamaları.

İzlerin yaşını belirleme işi Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumundan (İng: "United States Geological Survey") Jeffrey Pigati ve Kathleen Springer'ın görevi idi.

2019'da White Sands'e kazı alanını incelemeye gittiler. Araştırmacılar, bazı ayak izlerinin etrafında dolanırken ara sıra da göle bitişik yetişmiş hendek otlarının antik tohumlarıyla karşılaştı. Bazı bölgelerde bu yaygın tohumlar kalın bir örtü oluşturuyorlardı.

Bu Reklamı Kapat

Tohumlardan bir kısmını laboratuvarlarına götürerek yaşlarını belirlemek için karbon ölçümü yapan araştırmacıların elde ettikleri sonuçlar şok ediciydi: Bölgedeki hendek otu, son buz devrinin bitişinden binlerce yıl önce yetişmişti.

Dr. Pigati ve Ms. Springer bu sonucun tartışmalara yol açacağını biliyordu. Bu nedenle de çok daha hırslı bir araştırmaya giriştiler. Dr. Pigati şu şekilde düşündüğünü hatırlıyor:

Oklar uçuşmaya başlayacak, hazırlansak iyi olur.

Bilim insanları, insan ve hayvan ayak izlerinden oluşan bir kümenin yanında, gerçeğe daha yakın bir yaş tahmini yapabilmek için bir çukur kazdı. Bu çukurun yan yüzünde üst üste birikmiş tortu katmanlarını gözlemlediler. Özenle çalışarak çukuru sarmalayan yüzeyin haritasını çıkarıp ayak izlerini içinde on bir tohum yatağının da dahil olduğu altı katman aşağıya kadar takip edebildiler.

Araştırmacılar her bir tohum yatağından hendek otu tohumları toplayarak karbon miktarlarını ölçtüler. Ölçümler, en başta elde ettikleri sonuçları onaylamış oldu: Yetişkin bir insan ile bir mamuta ait olan alandaki en yaşlı ayak izleri, yaşı yaklaşık olarak 22.800 yıl öncesine uzanan bir tohum yatağının altında bulunmaktaydı.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
C ile Programlama
  • Boyut: 16,5*23,0
  • Sayfa Sayısı: 947
  • Basım: 7
  • ISBN No: 9786053556237
Devamını Göster
₺305.00
C ile Programlama

Bu da demek oluyor ki bulunan ayak izlerinin sahipleri, Clovis dönemi insanlarından yaklaşık 10.000 yıl kadar önce White Sands'e adım attılar. Bu eski ayak izlerinden en genci ise araştırmacıların tahminine göre 21.130 yıl yaşlarında. Yani insanlar 2.000 yıl boyunca burada yaşadı ya da sürekli olarak burayı ziyaret ettiler.

Ayak izlerinin tarihini belirlemek için antik çim tohumları kullanıldı. -David Bustos
Ayak izlerinin tarihini belirlemek için antik çim tohumları kullanıldı. -David Bustos
NY Times

Araştırmanın bir parçası olmayan Alberta Üniversitesi arkeoloğu Ruth Gruhn şöyle diyor:

Bu bomba gibi bir haber. Aksinin ispatlanması çok zor gibi gözüküyor.

Dr. Potter, White Sands'de görevlendirilmiş ekibi özenli çalışmaları için övdü ve Amerika kıtalarında 16.000 yıldan önce insanların varlığı tartışmasındaki anlık en güçlü delilin bu olduğuna değindi. Lakin bu izlerin yaşı üzerine tohumlar dışında başka kanıtlar da bulunabilirse daha özgüvenli olabileceğini söylüyor. Dediğine göre tohumlar gölden daha yaşlı karbonları emerek gerçeğinden daha yaşlı sanılabilirler:

Daha kesin veriler görmeyi çok isterim ama mahsus bu alandan elde edilebilir mi bilmiyorum. Eğer bu buluntular doğru ise daha başka şeylere de işaret ediyor olabilir.

Eğer ki insanlar New Mexico'ya 23.000 yıl önce yerleşmişlerse Alaska'dan etrafa yayılmaya çok daha önceden başlamışlar demektir. Bournemouth Üniversitesinden Dr. Reynolds şunu diyor:

Bu zamanı geriye almak demektir.

Bazı araştırmacılar insanların, buzulların en çok bulunduğu bir dönemde bile Amerika kıtalarına yayılmış olabileceğini savunuyor. Anakaradan aşağı ilerlemek yerine kıyı boyunca ilerlemiş olabilirler. Buna bir alternatif olarak Dr. Ardelean, iş arkadaşlarıyla beraber insanların 32.000 yıl önce, daha Buzul Çağı'ndaki buzların maksimum boylara ulaşarak yolları kapamasından bile önce iç kısımlara ilerlemiş olabileceğini öneriyor.

Dr. Gruh, bu iki senaryonun da White Sands'den elde edilen yeni kanıtlar doğrultusunda mümkün olabileceğini savunuyor. Herhangi bir olasılığı kanıtlayan, daha eski bir kazı alanının ortaya çıkması için daha çok çalışılması gerektiğini vurguluyor:

Yapacak çok işimiz var.

Bay Bustos ve iş arkadaşları White Sands için daha birçok araştırma planlıyorlar. Buraya ayak izlerini bırakan insanların davranışlarını incelemek istiyorlar: Orada bulunan hayvanları avlıyorlar mıydı? Gölde kalıcı olarak mı yaşıyorlar yoksa yalnızca ziyaret mi ediyorlardı?

Fakat hızlı çalışmalılar. Ayak izlerini açığa çıkaran erozyon aylar ya da yıllar içerisinde izleri de silecek. Sayısız ayak izi daha bilim insanları onlara göz bile atamadan yok oluyor. Bay Bustos şunları söylüyor:

Aslında bu biraz kalp kırıcı. Elimizden gelenleri belgeleyebilmek için yarışmaktayız.
Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Güldürdü 2
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The New York Times | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2022 12:17:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11399

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Makine
Doğa
Etimoloji
Kilometre
Evrimsel Tarih
Bağışıklık Sistemi
Editör Seçkisi
Köpekler
Işık Hızı
Öğrenme Teorileri
Felsefe
Nöron Hücresi
Tıp
Balıklar
Vaka
Kuşlar
Yapay Zeka
Savunma
Beslenme
Göğüs Hastalığı
Karbonhidrat
Viral
Diş Sorunları
Oyun Teorisi
Diş Gelişimi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.