Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, io9 isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 7 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Higgs araştırmacılarına göre, eninde sonunda alternatif evrenlerden biri er ya da geç bizimkini yok edecek! Bilim insanlarının 2012'de Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nda nihayet saptadığı Higgs bozonu benzeri parçacığı hatırlıyor musunuz? İşte bu parçacık, kötü haberlere gebe gibi görünüyor. Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı’nda çalışan kuramsal fizikçi Joseph Lykken’e göre, Higgs bozonunun kütlesi bize şunu gösterdi: 

İçinde bulunduğumuz evren doğası gereği kararsız yapılı ve bir noktada, bundan milyarlarca yıl sonra yok olacak.

Lykken, Boston’da düzenlenen AAAS toplantısında konuyla ilgili açıklamalarda bulundu ve akabinde BBC, LiveScience başta olmak üzere birçok medya kuruluşunun haberlerinde yer aldı. Lykken’e göre problem, kendi evrenimiz içerisinde her şeyi yutacak kapasitede bir alternatif evren meydana getirebilecek, vakumlu ortamdaki (boşluktaki) potansiyel kararsızlık durumu. Ancak bu felaket senaryosu, Higgs bozonuyla ilgili belirli sayılara bağlı. BBC’ye verdiği demeç şu yönde: 

Standart Parçacık Fiziği Modelimize göre, Higgs bozonunun kütlesi bilindiği takdirde yapılabilecek bir hesap olduğu ortaya çıktı.

2012'de yapılan Higgs keşfinden sonra, gerçekleşmesine tahminen on milyarlarca yıl olan potansiyel bir kuantum dalgalanması (Evrenin yok oluş devrinin başlangıç noktası sayılabilecek, ışık hızında genişleyen ve kendisinden önce ne varsa “silip süpüren”, düşük enerjili bir baloncuk) göstergesi olabilecek bir hesap yaptı. Lykken konuyla ilgili şunları söylüyor:

Alternatif evren olarak düşünebileceğimiz küçük bir baloncuk bir yerlerde ortaya çıkacak, genişleyecek ve bizi yok edecek.

Clara Moskowitz’in açıklamasına göre:

Şayet hakikaten bulunduysa, Higgs bozunun keşfi parçacıkların kütleye nasıl sahip olduğunu açıklamakla kalmıyor, aynı zamanda bu parçacığın özellikleri bilinmeden önce yapılması mümkün olamayan hesaplamaların yapılmasına da olanak sağlıyor. Örneğin; bu yeni parçacığın yükü yaklaşık olarak 126 milyar elektron volt ya da bir protonun kütlesinin 126 katı. Eğer bu parçacık gerçekten Higgs ise, kütlesi evreni uzak gelecekte bir felaketle yok olacak şekilde kararsız hale getirmek için tam olarak gereken şey gibi görünüyor. Bunun sebebi ise Higgs alanının her yerde olduğunun ve bu şekilde evrendeki mekan-zaman vakum boşluğunu etkilediğinin varsayılması.

Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı’nda kuramsal fizikçi olarak çalışan Christopher Hill ise şunları söylüyor:

Higgs’in kütlesi, vakumun ne kadar kararlı olduğuyla ilgili. Tam kritik seviyede. Bu durum ya kozmik bir tesadüf, ya da birtakım fizik kurallarının sonucu. Bu daha önceden bilmediğimiz, yeni bir şey.

İlerisi düşünülecek olursa, parçacık fizikçilerinin Higgs’in kütlesini tam olarak hesaplaması gerekiyor. Hesaplamadaki yüzde birlik bir hata dahi Lykken’in hipotezini tamamen çökertebilir. Daha fazla bilgi almak için buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: io9 | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/10/2020 23:09:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1012

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Koku
Samanyolu Galaksisi
Ahlak
Yumurta
Elektrik
Ara Geçiş Türleri
Lgbt
Işık Hızı
Sars-Cov-2
Goril
Grip
Yüz
Viral Enfeksiyon
Bilim Felsefesi
Kedi
Sars Virüsü
Beslenme Biçimi
Vegan
Kimyasal
Psikiyatri
Kültür
Mantar
Yağ
Mers
Hastalık Kontrolü
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Mühendislik; doğanın üstün güçlerini, insanın kullanım ve ihtiyaçları için yönlendirme işidir.”
Thomas Tredgold
Geri Bildirim Gönder