Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Higgs Bozonu Cehennemi Teorisi: Evren'in Sonunu Higgs Bozonu Getirebilir!

Higgs Bozonu Cehennemi Teorisi: Evren'in Sonunu Higgs Bozonu Getirebilir! Symmetry Magazine
5 dakika
16,230
Tüm Reklamları Kapat

2012 yılında bulunan ve bulması oldukça güç olan Higgs bozonu, Profesör Stephen Hawking'e göre Evren'in sonunu getirebilir. Cambridge profesörü konuyla ilgili şöyle söylüyor:

Çok yüksek enerji seviyelerinde Higgs bozonu uzay-zamanın birden çökmesine neden olabilir. Bunun gerçekleşmesini öngöremeyebiliriz.

Hawking, Gordon Kane ile Higgs bozonunun bulunamayacağına dair 100 dolarına iddiaya girmişti. Bir türlü bulunamadığı için araştırmacılar tarafından "Lanet Olası Parçacık" veya "Allah'ın Belası Parçacık" şeklinde çevirebileceğimiz "God Damn Particle" olarak isimlendirilen; ancak sonradan bu ismin İngilizcede argo içerikli olmasından ötürü editörler tarafından "Tanrı Parçacığı" (God Particle) olarak popüler kültüre lanse edilen, dolayısıyla insanların sandığı gibi mistik hiçbir anlamı bulunmayan bu bozonun 2012 yılındaki keşfi nedeniyle Hawking 100 dolarını kaybetti.

Hatta sonrasında, bu keşif sebebiyle "fiziğin daha sıkıcı hale geldiğini" belirtmeyi de unutmadı. Şimdi ise Hawking, Starmus adı verilen yeni ders serisinde bu parçacığın gelecekte bir gün bilinen evrenin yok olmasına neden olabileceği konusunda insanları uyarıyor. 

Tüm Reklamları Kapat

Üstelik Hawking, böyle düşünen tek bilim insanı da değil!

Higgs Bozonu Cehennemi Teorisi olarak bilinen teori, bir süredir ortalıkta geziniyor. Bu teoriye göre bir kuantum çalkalanması nedeniyle bir "vakum balonu" oluşabilir ve bu, hızla uzay-zamanda büyüyüp yayılarak evreni tamamen yok edebilir.

Ancak bilim insanları böyle bir şeyin yakın bir gelecekte olacağını düşünmüyor. Illinois eyaletinin Batavia kentinde bulunan Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'nda teorik fizikçi olarak görev yapan Joseph Lykken, SETI Enstitüsü'nde 2 Eylül 2014'te verdiği derste şöyle söylüyor:

Bunun olması muhtemelen 1010010^{100} (1'in yanına 100 tane sıfır) yıl alır. Dolayısıyla çok büyük bir ihtimalle evinizi satmamalı ve vergilerinizi normal şekilde ödemeye devam etmelisiniz. Öte yandan, bu çoktan olmuş olabilir de... Bu baloncuk, şu anda bize doğru genişliyor ve geliyor olabilir! Ancak yine endişelenecek bir şey yok: çünkü her şey ışık hızında olacak ve ne olduğunu anlamayacaksınız bile. Bir ön uyarı olmayacak.

Higgs Bozonu, fiziğin en önemli parçalarından birisi olan Standart Model için vazgeçilmez bir öneme sahiptir. Önemi, tüm evrenin içini kaplayan görünmez bir enerji alanı olduğunu ve bu alan sayesinde cisimlerin kütle kazanabildiğini doğrulamasıdır. 2 sene önceki keşfinden bu yana fizik camiası adeta çalkalanıyor ve her gün yeni ilgili keşifler yapılıyor. 2013 senesi içerisinde bu parçacığın kütlesi de hesaplandığı için, artık yepyeni hesaplamaların yapılması da mümkün oldu. Bunlardan biri de, evrenin sonuyla ilgili hesaplar...

Tüm Reklamları Kapat

Evren'in Cehennemi

Higgs bozonu yaklaşık 126 atomik kütle birimi (akb) kadar kütleye sahiptir. Bu kütle, evrenin denge ile dengesizliğin sınırında tutulabilmesi için gereken önemli bir değerdir. Ancak ne yazık ki bu kütle sürekli sabit kalmayacaktır ve bu durum nihayetinde çökecektir. Bu nedenle evren de dengesiz hale gelecektir. Bu sonucun bir sebebi Higgs alanıdır.

Lykken'in açıkladığına göre Higgs alanı evrenin doğuşu sırasında başladı ve o zamandan beri sanki kendi enerji kaynağı varmış gibi davranıyor. Fizikçiler, Higgs alanının alan kuvveti ve bu kuvveti sürdürmek için gereken enerji arasındaki dengeyi sağlama sürecinde yavaş yavaş değiştiğini düşünüyorlar. CERN'de teorik fizikçi olan Gian Giudice, Ekim 2013'teki TED konuşmasında şöyle anlatıyor:

Higgs alanı da, tıpkı maddenin sıvı ya da katı halde bulunabilmesi gibidir. Tüm uzay-zamanı kaplayan bu alan, iki durumda bulunabilir.

Şu anda Higgs alanı en düşük potansiyel enerji durumundadır: tıpkı tepeler ve vadilerden oluşan bir coğrafyada, bir vadinin dibinde bulunmak gibi düşünülebilir. Vadinin dibinden tepenin üzerine çıkabilmek için çok yüksek enerji gerekir. Eğer ki Higgs alanı o enerji tepesini aşabilirse, tepenin diğer tarafında bizi evrenin sonunun beklediği düşünülüyor.

Şanssız bir kuantum çalkalanması (yani enerji değişimi), "kuantum tünelleme" denen bir süreci başlatabilir. Bu tünelleme sayesinde Higgs alanı o tepeyi tırmanmak için gereken enerjiye ihtiyaç duymaksızın, tepenin bir ucundan diğerine; yani bir düşük enerji konumundan diğer düşük enerji konumuna "tünellenebilir". Lykken şöyle anlatıyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu kuantum çalkalanması galaksiler arası uzay boşluğunda bir yerlerde olacak ve bir 'baloncuk' yaratacak.

Hawking, yeni kitabında evrenimizin cehennemini şöyle anlatıyor:

Higgs potansiyelinin 100 milyar gigelektronvolt (GeV) üzerindeki enerjilerde yarı dengeli (metastable) bir hale geçmesi gibi endişe verici bir özelliği var. Bu, şu anlama geliyor: Evrenimiz, ışık hızında genişleyen, yıkıcı bir baloncuktan kaynaklanan vakum yıkımına maruz kalabilir. Bu, herhangi bir anda olabilir ve geldiğini hiçbirimiz göremeyiz. Ancak 100 milyar GeV enerjisine erişebilecek bir parçacık hızlandırıcının şu anki ekonomik iklime bakıldığında yakın bir gelecekte yapılması pek mümkün değil. Çünkü boyutları Dünya'dan büyük olurdu.

Bu baloncuk içerisindeki Higgs alanı daha kuvvetli ve çevresine göre daha düşük enerjiye sahip olacaktır. Eğer ki bu baloncuğun içerisindeki Higgs alanı, etrafındakinden birazcık daha bile güçlü olsa, atomları ezebilir, atom çekirdeklerini parçalayabilir ve evrenimizde kalan tek elementin Hidrojen olmasına neden olabilir. TED konuşmasında Giudice böyle anlatıyor.

Ancak hesaplamalar daha da iç karartıcı sonuçlar veriyor: Eğer ki böyle bir baloncuk oluşursa, muhtemelen ultra-güçlü bir Higgs alanına sahip olacak. Lykken'e göre bu baloncuğun genişlemesi durdurulamaz olacak ve evren içerisindeki her şeyi yok edecek. Sözlerini şöyle bitiriyor:

Biz fizikçiler için daha ilginç olanı, bildiğimiz standart fiziği kullanarak bu hesaplamayı yaptığınızda, dengeli evren ile dengesiz evren arasındaki sınırda bulunan bir evrende yaşadığımız sonucunun ortaya çıkmasıdır. Yani evrenimiz, uzun bir müddet gidebilecek; ancak nihayetinde 'bum' diye patlamak zorunda olan bir evrendir. Bu patlamanın bizi dengelilik ile dengesizlik olasılıklarından hangisine götüreceğini söyleyebilecek bir prensip yok. 

İki olasılık var: ya bizim dediğimiz doğru ve evren dengesizliğin sınırında; ya da hesaplarımız hatalı. Eğer ki hesaplarımız hatalıysa, bunun tek sebebi henüz bilmediğimiz ve çok temel bir fizik koşulunun olmasıdır. Örneğin bir olasılık, evrenin %27'sini kapladığı düşünülen görünmez karanlık maddenin var olması olabilir. Karanlık maddenin evrenle etkileşimi, şu anda bilmediğimiz, yepyeni özellikler ve kuralları keşfetmemizi sağlayabilir.

Diğer bir olasılık da süpersimetri. Standart model içerisinde her parçacığın bir eşi vardır. Bir anti-parçacık. Ama süpersimetri, her parçacığın aynı zamanda bir de süpersimetrik eş parçacığı olması gerektiğini söyleyen bir teoridir. Bu süpersimetrik eş parçacıkların varlığı evreni dengelemeye yardımcı olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Higgs bozonunu bulduk ve bu büyük bir keşif; ancak hala ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyoruz ve aynı zamanda onunla birlikte başka neler keşfetmiş olabileceğimizi çıkarmaya çalışıyoruz.

Bu, hikayenin daha başı. Sizlere gidebileceğimiz bazı olası yolları sundum; ancak şu anda hiç düşünmediğimiz sürprizler bizi bekliyor olabilir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
32
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 21
  • Korkutucu! 14
  • Bilim Budur! 10
  • Muhteşem! 9
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • İnanılmaz 3
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: LiveScience | Arşiv Bağlantısı
  • O. Gillman. Finding The 'God' Particle Could Destroy The Universe, Warns Stephen Hawking. (7 Eylül 2014). Alındığı Tarih: 25 Nisan 2019. Alındığı Yer: Daily Mail | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/05/2024 14:47:04 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2666

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Hızlı
Mantar
Kartal
Gün
Bilgi
Işık Yılı
Bağırsak
Coronavirus
Araştırmacılar
Erkek
Halk Sağlığı
Doktor
Teşhis
Jeoloji
Aslan
Kültür
Virüs
Vaka
Samanyolu Galaksisi
Balina
Gerçek
Evren
Travma
İhtiyoloji
Karbonhidrat
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. Dickerson, et al. Higgs Bozonu Cehennemi Teorisi: Evren'in Sonunu Higgs Bozonu Getirebilir!. (10 Eylül 2014). Alındığı Tarih: 19 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/2666
Dickerson, K., Bakırcı, Ç. M. (2014, September 10). Higgs Bozonu Cehennemi Teorisi: Evren'in Sonunu Higgs Bozonu Getirebilir!. Evrim Ağacı. Retrieved May 19, 2024. from https://evrimagaci.org/s/2666
K. Dickerson, et al. “Higgs Bozonu Cehennemi Teorisi: Evren'in Sonunu Higgs Bozonu Getirebilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 10 Sep. 2014, https://evrimagaci.org/s/2666.
Dickerson, Kelly. Bakırcı, Çağrı Mert. “Higgs Bozonu Cehennemi Teorisi: Evren'in Sonunu Higgs Bozonu Getirebilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, September 10, 2014. https://evrimagaci.org/s/2666.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close