Akrepler Ateş veya Alkol Etkisinde Kendilerini Sokarak Öldürürler Mi?

Akrepler Ateş veya Alkol Etkisinde Kendilerini Sokarak Öldürürler Mi? Wikipedia
3 dakika
70,518 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

İddia

Akrepleri ateş ile kıstıracak olursanız kendi iğnesiyle kendisini sokarak intihar eder.

2. İddia

Akreplere alkol verecek olursanız kafası karışarak kendisini sokar ve ölür.

3. İddia

Akrepler kendilerinden çok güçlü bir rakiple karşılaştıklarında veya korktuklarında kendilerini sokarak intihar ederler.

Gerçek mi?

Sahte
Sahte

Gerçek Ne?

Ateş çemberine sarılmış bir akrebin kendini sokuyor gibi gözükmesi bir algı yanılgısıdır. Hiçbir akrep kendisini sokarak intihar edemez, zira her akrebin kendi zehrine karşı bağışıklığı bulunmaktadır. Dolayısıyla akrep intihar etmeyi denese bile bunu asla başaramayacaktır. 

İddianın Kökeni

Akreplerin ateş çemberi, alkol, rakip korkusu gibi baskılar altında kaldıklarında intihar ettiklerine dair yaygın inanış, çok eskilere kadar dayanmaktadır ve bilim insanlarının da ilgisini çekmektedir. Öyle ki 21 Nisan 1887 tarihli Nature dergisinde "Akrepler İntihar Eder Mi?" başlıklı bir makale yayınlanmış ve farklı bilim insanlarının görüşlerine yer verilmiştir. Makalenin özet paragrafının ilk cümlesi şöyledir:

Yaptığı deneyler sonucunda Bay Bourne tarafından yapılan çıkarım, akreplerin intihar etmediği ve ölüm sebebinin ateşin yaydığı sıcaklık olduğudur.

Bilgiler

Akrepler (Scorpiones), Araknidler Sınıfı içerisindeki, Dromopoda alt sınıfı dahilindeki bir takımdır. Antarktikta hariç tüm kıtalarda yaygın olarak bulunurlar. 9 milimetreden 21 santimetreye kadar birçok farklı büyüklükte rastlanabilirler. Günümüzde tam olarak 1752 türü tanımlanmıştır ve bunlar 13 aile altında toplanırlar. Akrepler, zehirli iğneleriyle nam salmışlardır ve 25 farklı türünün insanı dahi öldürecek kadar zehirli olduğu bilinmektedir. Akrepler bu zehirlerini düşmanlarından korunmak ve avlarını öldürmek için kullanırlar. Kimi zaman çiftleşme öncesinde erkekler arasındaki mücadelede de kullanılırlar.

Akrepler, zehirlerini iki salgı bezi sayesinde üretirler. Bu salgı bezlerinin genetik yapısındaki farklılıklar, zehrin kimyasının farklı olmasına neden olmaktadır. Bu sebeple her akrep türünün zehri birbirinden farklı toksisite (zehirleyicilik) değerindedir. Üstelik, genetik farklılıklardan ötürü tek bir tür içerisindeki farklı akrep bireylerinin zehirleri de birbirinden farklı zehirleyicilikte olabilir. Zehrin yapısına 60 ila 70 arasında aminoasidin bir araya gelmesiyle oluşan proteinler katılır. Bu proteinler, sinir sistemini etkilerler ve "nörotoksin" olarak anılırlar. Protein, akrebin vücudundan çıkıp, yabancı vücuda girdiği anda sinir sistemini felç eder ve hızlı bir şekilde ölümü getirir. Nörotoksinlerin protein yapısı sebebiyle, genetik farklılıklar farklı nitelikte zehirler yaratabilir. Bu yüzden her akrep kendi zehrine karşı bağışıklığa sahiptir ve bu genetik yapıyla belirlenir.

Reklamı Kapat

Akrebin Zehri Kendine İşler mi?

Vücudun tanıdığı kimyasallar, vücuda zarar veremez. Bu sebeple aslında yabancı canlılar (bakteriler, virüsler, parazitler, vb.) için son derece ölümcül olan savunma sistemimiz, kendimize zarar vermez. Ancak genetik yapımız değişecek olursa (mutasyonlar, transpozonal sıçramalar, vs.) "oto-immün" denen hastalıklara yakalanabiliriz ve kendi savunma sistemimiz kendimizi yok etmeye başlayabilir. Benzer bir şekilde, akreplerin de kendi sinir sistemleri, kendi zehirlerinden etkilenmez (hastalıklar haricinde). Bu sebeple hiçbir akrep kendisini sokarak öldüremez. 1998 yılında The Journal of Experimental Biology dergisinde yayımlanan bir araştırma, buna net bir nokta koymuştur:

Akreplerin kas ve sinir sistemleri, kendi zehirleri içerisinde bulunan moleküllerden etkilenmemektedir.

Halk arasında bu tip bir mitin yayılmasının nedeni akreplerin soğukkanlı hayvanlar olmasından kaynaklanmaktadır. Akrepler soğukkanlı olduklarından, vücut sıcaklıklarını çevre sıcaklığı belirler. Normal şartlarda yaşayan bir akrebi aniden bir bardağa kapatıp ateşle ısıtacak olursanız, akrebin bütün metabolizması değişecek ve vücudu kramplarla kasılmaya başlayacaktır. İşte insanlar bu krampları akrebin kendisini sokmaya çalışmasına benzetmektedirler. Sonunda, eğer sıcaklık hemen düzelmezse akrep ölecektir. İşte konudan uzak halk, bunu "akrebin kendini sokarak öldürmesi" olarak tanımlar. Halbuki böyle bir durum söz konusu değildir ve muhtemelen asla da olamaz.

Hayvanlarda intihar durumu birçok sefer gündeme geldiyse de, bugüne kadar bilimsel olarak incelenebilecek kadar fazla örneğine veya güvenilir verilere asla ulaşılamamıştır. Dolayısıyla, aksi yöndeki bazı zayıf gözlemsel ve anekdotal verilere rağmen, intihar halen sadece insanlara özgü bir davranış olarak varsayılmaktadır. Ancak genel kanı, bir canlı ne kadar yüksek zekaya sahipse, intihar etmeyi tercih edecek algıya o kadar yakın olacağı yönündedir. Bu sebeple sıklıkla denizlerin zeki canlıları yunuslar ile intihar konusu bir araya getirilse de, buradaki yazımızda da çürüttüğümüz gibi, böyle bir durum söz konusu değildir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 21
  • Bilim Budur! 10
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Muhteşem! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/08/2021 00:51:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/791

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Covid-19
İngiltere
Protein
Canlı Cansız
Hayvanlar
Doğa Gözlemleri
Makale
Maskeler
Hastalık Yayılımı
Kamuflaj
Neandertal
Evrimsel Psikoloji
Karadelik
Fizik
Evrimleşme
Evrimsel Süreç
Komplo
Hidrojen
Felsefe
Kimya
Galaksi
Öğrenme
Koruma
Işık Hızı
Nadir
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın