Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Açlığı ve Tokluğu Kontrol Eden Hormonlar: Yavaş Yemek Hızlı Doymamızı mı Sağlıyor?

Açlığı ve Tokluğu Kontrol Eden Hormonlar: Yavaş Yemek Hızlı Doymamızı mı Sağlıyor?
Bir kahvaltı öğünü
Pixabay
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Beslenmek bütün canlıların gerçekleştirdiği ve canlılık koşullarının devamı için zorunlu bir eylemdir. Dolayısıyla bütün insanlar yemek yer. Peki neden bazı insanlar daha geç doygunluğa ulaşır ve bu sebepten daha çok yer? Bu insanların vücutlarının gerçekten besine ihtiyaçları mı çoktur, yoksa yemek yeme hızları tokluğa ulaşma sürelerinde etkili midir? Gelin bu sorulara hep beraber cevap bulalım.

İştaha Etki Eden Hormonlarımız

Vücudumuzda iştahı düzenleyen iki tane sistem bulunur: Bunlardan biri endokrin sistemimizdir, diğeri ise sinir sistemimizdir. Bu iki sistemin bağlantısı ile "nöroendokrin sistemi" olarak da bilinen sistemimiz meydana gelir.

Nöroendokrin sistemi vücudumuzdaki pH, stres, duygu durumu ve açlık-tokluk seviyelerinin değişmesine duyarlıdır ve endokrin bezlerini uyararak hormonların salınmasını sağlamaktadır. ''Vagus'' siniri beyin ile bağırsaklarımız arasında direk olarak bir bağlantı kuran önemli bir sinirdir ve nöröendekrin sistemde oldukça önemli bir rol oynar. Bu sinire etki ederek iştahımıza tesir eden birçok hormon vardır. Bu hormonlar şu şekilde sıralanabilir;

Kalsitonin

  • Az sonra inceleyeceğimiz gastrin hormonuna karşı, ona zıt etki edecek şekilde salgılanır.
  • Kandaki kalsiyum seviyesini değiştirir.
  • Tiroid bezlerindeki ve pankreastaki hücreler tarafından salgılanır.
  • Yeme işlemi üzerinde "ince ayar" gerektiren sinyaller için tamamlayıcı bir hormondur.

Amilin

  • Öğünlerden sonra insüline eşlik eden bir hormondur.
  • Pankreastan salgılanır.
  • Mide boşalmasını geciktirir ve glukagon hormonunu baskılar.

GLP-1 (glukagon benzeri peptid-1)

  • Kan şekeri normalin üzerinde olduğunda salınır.
  • Bağırsaktaki hücreler tarafından salgılanır.
  • İnsülin ve amilin sentezini uyararak beyni yemeği durdurması yönünde uyarabilir.

Leptin

  • Tokluk hormonu olarak da bilinir ve doyduğunuzu beyninize bildirir.
  • Yağ hücrelerinden salgılanır.
  • Düşük leptin seviyesi, yavaş metabolizma ve daha çok besin tüketimi demektir.

Gastrin

  • Mideye besin girişi olduğu zaman salgılanır.
  • Protein içeriği yüksek besinler daha çok gastrin salınımını uyarır.
  • İnce bağırsaktaki ve midedeki hücreler tarafından salgılanır.
  • Midedeki sindirim işlemlerini başlatır.

Sekretin

  • Mide asitleri on iki parmak bağırsağına (ince bağırsağın girişi) ulaştığında on iki parmak bağırsağı tarafından salgılanır.
  • Pankreastan bikarbonat iyonu ve karaciğerden safra salınımını uyarır.

Kolesistokin (CCK)

  • İnce bağırsağa protein ve yağların girişi ile salınır.
  • İnce bağırsak hücreleri tarafından salgılanır.
  • Safranın boşaltılmasını ve sindirim enzimlerinin salgılanmasını sağlar.

Gastrik İnhibitör Polipeptid (GIP)

  • Duodenum ve jejunum mukozasından salınır.
  • Kimusun yağ ve glikoz içeriğiyle uyarılır.
  • Mide motilitesini (hareketini) ve asit, pepsinojen, gastrin gibi salgılarını baskılar (inhibe eder).
  • İnce barsak salgılamasını ve insülin salınımını uyarır.

Motilin

  • Sindirim arası periyotlarda hareketten sorumludur.
  • Duodenumdan salınır.
  • Kanalı bir sonraki besine hazırlar.
  • Tıpkı CCK gibi, safra kesesi kasılmasını uyarır.

Somatostatin

  • Pankreasın ve sindirim kanalı mukozasının D hücrelerinden salınır.
  • Asit fazlalığı ile uyarılır.
  • Gastrin, sekretin, motilin salgılarını baskılar.

PYY3-36

  • Öğünden sonraki 1 saat içinde bağırsaklardan salgılanır ve iştahı baskılar.
  • Her ne kadar çok faktörlü ve karmaşık bir hastalık olsa da, obezitenin olası nedenlerinden birinin PYY3-36 hormonu eksikliği olduğu düşünülmektedir.

Ghrelin

  • Açlık hormonu olarak da bilinir. Yetersiz besin alımında ve açlık durumunda salınır.
  • Aslen mide tarafından salgılanır. Ancak hipotalamus, hipofiz, tükrük bezi, tiroid bezi, ince bağırsak, böbrekler, kalp, pankreasın alfa hücreleri ve gonadlarda da sentezlenebilir.
İştahımızı hormonlarımız kontrol eder
İştahımızı hormonlarımız kontrol eder
Pixabay

Yavaş Yemek Yemek Bizi Daha Çabuk mu Tokluğa Ulaştırıyor?

Toplumlar arasında kimi derin yeme farklılıkları bulunsa da ''yavaş yemek seni daha çabuk doyurur'' gibi cümleler her toplumda sık sık kullanılır. Peki bu cümleler doğru mudur? Bilimsel olarak evet, bu cümleler doğrudur.

Sindirim ve sinir sistemimiz arasındaki karmaşık bağlantıyı hormonlarımız kurar. Bu hormonların sentezinin uyarımı ve salgılanıp beyni uyarması süreci yaklaşık 20 dakika sürer. Bu da demek oluyor ki, aslında vücudumuz için yeterli besini alsak bile beynimize doyduğumuz bilgisi geç gittiği için fazladan yemeğe devam ederiz. Bu yüzden yavaş yemek yiyerek ghrelin hormonunun beynimizi uyarması için yeterli süreyi tanıyabiliriz.

Hızlı Yemek Yemek Kilo Artışına mı Yol Açıyor?

Mantıksal olarak bu sorunun cevabı evet olarak verilebilir. Çünkü hızlı yiyerek normalde yiyebileceğinizden çok daha fazlasını yiyebilirsiniz. Daha fazla kalori tüketmek de doğal olarak kilo artışına sebep olacaktır. Japonya'da 2006 yılında 4000 orta yaşlı birey üzerinde yapılan bir çalışmada, kendini çok hızlı yemek yiyen biri olarak tanımlayan insanların tanımlamayanlara göre 20 yaşlarından beri daha çok kilo aldığı gösterilmiştir. Yine Japonya'da 529 erkek üzerinde 8 yıllık süreçte yapılan bir diğer çalışmaya göre çok hızlı yemek yiyenlerin yavaş ve orta hızda yiyenlere göre iki kat aha fazla kilo aldığı gösterilmiştir.

Yavaş yemek için yemeğin bilgisayar karşısında yenilmemesi öneriliyor
Yavaş yemek için yemeğin bilgisayar karşısında yenilmemesi öneriliyor
Bustle

Sonuç

Yavaş yemek yemek, besinleri daha uzun süre çiğneyerek daha iyi bir fiziksel sindirim yapmanıza olanak sağlar. Bu yüzden de yavaş yiyerek daha az sindirim sorunu yaşayabilirsiniz. Aynı zamanda yavaş yiyerek vücut ağırlığınızı kontrol altında tutabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • Muhteşem! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • Bilim Budur! 4
  • İnanılmaz 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Üzücü! 2
  • Umut Verici! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Güldürdü 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/09/2020 09:51:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7933

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
İnsanlar
Mikroevrim
Viral Enfeksiyon
Avcı
Depresyon
Gezegen
Gerçek
Botanik
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Uzay
Güneş
Dişler
Deri
Kamuflaj
Einstein
Balıkçılık
Canlı Cansız
Adaptasyon
Analiz
Kuantum
Hava
Bilim İnsanları
Bakteri
Karanlık Madde
Elektron
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Kendime her gün belki yüz defa, yaşantımızın başkalarının emekleri üzerine kurulu olduğunu, onlara olan borcumu ödeyebilmek için daha çok çalışmam gerektiğini hatırlatıyorum.”
Albert Einstein
Geri Bildirim Gönder