“İnsan, çoğu zaman gerçeği kaldıramadığı için değil; gerçeğin ardından ne yapacağını bilmediği için kaçar.” Elias Canetti, İnsanlığın Taşrası (Die Provinz des Menschen)
Bu cümle sessizdir ama serttir. Çünkü bize hep şunu söylerler: “İnsan gerçeği bilmekten korkar.”Canetti ise yönü değiştirir: Asıl korku, gerçeği öğrendikten sonra başlar diye ifade eder.
Gerçeği bilmek bir anlıktır; onunla yaşamak ise uzun, yorucu ve yalnız bir süreçtir. Bir şeyi fark ettiğinde artık eski mazeretlerin işe yaramaz. Geri dönemezsin, ama ileri gitmek için de bir planın yoktur. Bu yüzden insanlar çoğu zaman yalanın içinde değil, ertelemelerin içinde yaşar. Bilmemek konforludur; bilip de susmak ise daha ağırdır.
Bu aforizmanın gücü, kimseyi suçlamamasında. İnsanları korkak diye etiketlemez.