3D yazıcı, dijital ortamda tasarlanan bir nesneyi katmanlı imalat yöntemiyle fiziksel hale getiren bir üretim teknolojisidir. Bu süreçte yazıcının mekanik, termal, elektronik ve malzeme iletimine ilişkin parçalara sahip olması gerekir. Çünkü bu tür parçalar, doğrudan baskı kalitesini, baskının doğruluğunu ve güvenilirliğini belirler.

Hemen hemen birçok 3D yazıcı, bu yazıda ele aldığımız elemanlardan oluşurken bazılarında ufak tefek farklılıklar görebilirsiniz. Fakat burada göreceğiniz tüm malzemeler, bir 3D yazıcıyı bir araya getirmenizi sağlayacak tüm materyalleri içeriyor. Yani bir 3D yazıcı toplamak istiyorsanız bu liste tam olarak ihtiyacınız olan parçaların listesi.

Süha Derbent'in Evrim Ağacı'na katkı sağladığı muhteşem dağ gorili (Gorilla beringei beringei) gözlemlerinden birkaç tanesine tanıklık ediyorsunuz! Kendileri, Orta Afrika'nın doğu kesimlerinde fotoğraflandı.

Şempanze ve bonobodan sonra insanlara en yakın (%98 DNA benzerliği) olan ve aynı zamanda yaşayan en büyük primatlardır. Geniş vücutları, uzun kolları ve büyük kafaları ile karakterize iri insansı maymun (ape) türüdür. Burunları yassı ve burun delikleri (nostril) geniştir. Yüzler, eller, ayaklar ve göğüsler kılsızdır. İnsanlar gibi kompleks bilişsel yeteneklere sahiptirler. Bu konu hakkındaki kapsamlı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz. Öyle ki alet kullanma, karar verme, düşünme, kin tutma, gülme ve hatta dini ritüeller içeren davranışlar sergilerler. O kadar ki Koko isimli meşhur batı gorili, işaret dili öğrenerek insanlarla iletişim dahi kurabiliyordu.

Hidrostatik denge, bir gazın ya da sıvının yerçekimiyle içe doğru çekilmesine rağmen neden çökmediğini açıklayan dengedir. Aslında bir yıldızın (veya başka bir nesnenin) nasıl olup da stabil durduğunu açıklamamıza yardımcı olur.^[1] Bu yazımızda hidrastatik dengenin ne olduğunu, hidrostatik dengeyi hangi faktörlerin etkilediğini açıklayacağız.

Yıldızlar, kendi kütle çekimleri altında çöken gaz ve toz bulutlarından oluşur. Bulut çökmesine devam ettiği sürece daha küçük bir hacimde sıkışmaya başlayan gazın basıncı artar. Öyle bir noktaya gelinir ki en sonunda basınç kuvveti, kütle çekim kuvvetine eşit olarak gazın daha fazla kendi üzerine çökmesini engeller. Kütle çekim kuvveti ile basınç kuvvetinin dengelendiği bu duruma hidrostatik denge denir. Boşlukta bu kuvvetler dengesini sağlayan simetri bir küre olduğundan yıldızlar küresel bir yapıya sahiptir.

Yüzyıllardır insanlar ve hayvanlar için büyük önem teşkil eden akarsular, yaşamımızın devamlılığı için vazgeçilmezdir. İlk büyük medeniyetlerin akarsu kenarlarında yerleşim yeri kurması tesadüf değildir. İnsanlar, akarsu sayesinde en temel ihtiyacı olan tarımsal faaliyetini sürdürebilmiş ve akarsuların getirmiş olduğu verimli alüvyonlar sayesinde gerek tarım gerekse hayvancılıkta ilerlemeler kaydetmiştir.

Akarsular günümüzde daha da büyük bir önem teşkil eder. Örneğin akarsular sadece tarımda sulama için değil enerji elde etmek içinde kullanılmaktadır. Bu sayede yapılmış olan dev barajlar, günümüzde giderek artan nüfus ve bunun getirmiş olduğu ihtiyaçlar çerçevesinde enerjiye olan ihtiyacımızın belirli bir kısmını da karşılamaktadır. Binlerce kilometre uzunluğundaki dağların arasından onları milyonlarca yılda aşındırarak uygun yerlerde biriktirme yapan akarsular, tıpkı bir ekskavatör gibidir. Maden sahasından taşıdığı malzemeyi uygun yerde bırakarak aşındırma veya biriktirme meydana getirir. Biz insanlar da doğayı taklit etmiyor muyuz?

"Uzaylılar" olarak adlandırdığımız gelişmiş insanımsı toplumları "büyük beyinli ve aşırı zeki; ama kısa ve tıknaz" olarak çizmemizin bir nedeni var: Zekanın gelişimine bağlı olarak azalan fiziksel aktivite, fiziksel zayıflığı da beraberinde getirmektedir. Yapılan araştırmalar, göçebe yaşantıdan yerleşik yaşantıya geçen atalarımızın kemik yoğunluklarında evrimsel süreç içerisinde azalma tespit etmişlerdir. 

Kemik, bilebileceğiniz üzere doğada bulunan en güçlü malzemelerden birisidir. Öyle ki, diğer tüm dokular ölüm sonrasında yok olurken, kemikler çok ama çok daha uzun süre varlıklarını koruyabilirler. Aslında bakarsanız ortalama bir kemik ile aynı güçteki çeliğe sahip olmak için, kemiğin 4-5 katı kadar çelik kullanmanız gerekmektedir. 16 santimetreküplük bir kemik kütlesi, 8620 kilogramlık yükü taşıyabilecek kadar güçlüdür. Bu nedenle kemiğin betondan 4 kata kadar sağlam olduğu söylenmektedir.

Evrimsel biyolojiye giriş yapacak biri, bu alanın kökenlerinin çok eskiler gittiğini bilmelidir. Bu tarihsel birikim, aynı zamanda teorinin gücünü de belirleyen unsurlardan birisidir. Tarihte, evrime dair görüşlerin ilk izlerine Antik Yunan'da rastlamaktayız.

Antik Yunan medeniyeti, daha sonra birçok bilimsel düşünceye temel oluşturacak fikirlerin ortaya atıldığı bir zaman dilimini kapsamaktadır. Bunlardan biri de canlılığın kökeni ve nasıl çeşitlendiği ile ilgili görüşlerdir. Bu yazımızda, Antik Yunan medeniyetinde canlılığın kökeni ve değişimiyle ilgili görüşlere bakış atacak, Evrim Teorisi'nin tarihsel temellerini inceleyeceğiz.

Evet… Sizin de bildiğiniz gibi sol beyin gerçekten gerçekçi, analitik, pratik, düzenli ve mantıklı; sağ beyin çok yaratıcı, tutkulu, şehvetli, zevkli, renkli, canlı ve şiirsel, değil mi?

Hayır.

"7. Kıta" olarak da bilinen Antarktika, yeryüzündeki en zorlu şartlardan bazılarını bir arada bulunduran, sıra dışı bir yerdir. Böylesine sıra dışı bir kıta, yeryüzündeki en sıra dışı hayvanlardan birisi olan tardigradlar üzerinde araştırma yapmak için eşsiz ama bir o kadar da zorlu imkanlar sunmaktadır.

Bu yazımızda, üç konu başlığını bir arada inceleyeceğiz. Bunlardan birincisi, Dünya'nın en zorlu ortamları arasında kuşkusuz başı çeken Antarktika'da Dünya’nın en dayanıklı hayvanı olarak lanse edilen, popüler bilimin yeni maskotu tardigradları aramak ile ilgili olacak. İkinci konumuz, "Tardigradlar, Antarktika faunasının bir parçası mı, yoksa kozmopolit yayılım gösteren tardigradların sıkışıp kaldıkları uğrak bir nokta mı?" sorularını cevaplamayı hedefleyecek. Son olarak üçüncüsü ise, "Eğer ki tardigradların bazı türleri için Antarktika uğrak noktası görevi görüyor ise buraya nasıl geldiler?" sorusuna odaklanacak.

Hieronymus Bosch'un üç kanatlı, ünlü tablosunda (The Garden of Earthly Delights; Dünyevi Zevkler Bahçesi) âlem yapan çıplak figürler, cennetvâri masumiyete bir methiye, bir övgü gibidir. Bu tablo, püriten uzmanlarca sıklıkla ileri sürülen "ahlakın çöküşü" ve "günah tasviri" olarak yorumlanabilmesi için bana kalırsa fazla mutlu ve huzurlu görünmektedir. Daha ziyade, insanoğlunun dünyaya düşmeden önceki utanç ve suçluluk duygularından muaf halini temsil etmektedir. Benim gibi primatologlar için, çıplaklık (cinsellik ve doğurganlığa referansla), kuşların ve meyvelerin bolluğu ve gruplar halinde hareket etmek oldukça tanıdıktır ve dini ya da ahlaki yorumlamaları gerektirmez. Bosch, insanlığı en doğal haliyle tasvir etmiş görünmekle birlikte, kendi ahlaki bakış açısını da üç kanatlı tablonun orta kısmında resmettiği eğlenen insanların değil de, en sağdaki kısmında rahiplerin, rahibelerin, açgözlü oburların, kumarbazların, savaşçıların ve ayyaşların cezalandırılması resmederek gösterir.

Beş yüzyıl sonra, hala dinin toplumdaki rolünün ne olduğu ile ilgili tartışmaya devam ediyoruz. Tıpkı Bosch'un yaşadığı dönemde de olduğu gibi, ana temamız "ahlak". Tanrısız bir dünya öngörebilir miyiz? Böyle bir dünya "iyi" olur muydu? Bir dakikalığına günümüzde biyoloji ile köktendincilik arasındaki savaşı bir kenara bırakalım. Günümüzde, evrimden şüphe etmek için kanıtlara karşı oldukça dirençli olmak gerekmektedir; bu yüzden de evrimden şüphe duyanları ikna etmek amacıyla hazırlanan kitaplar ve belgeseller, aslında boşa emek kaybıdır! Bu materyaller dinlemeye hazır olanlara yardımcı olabilir;ancak esas hedef kitleye ulaşmada başarısızdır. Tartışma gerçeğin ne olduğundan ziyade, bu gerçekle nasıl baş edeceğimizle ilgilidir. Ahlakın doğrudan yaratıcı Tanrı'dan geldiğine inananlar için, evrimi kabul etmek ahlaki bir cehenneme açılan kapı gibidir.