Evinize aldığınız üçüncü Aloe vera bu. Önceki iki yetiştirme girişiminiz de başarısız olmuş, çiçekleriniz çürüyüp ölmüşler. Oysa kaliteli toprak ve vitaminler alıp, çiçeğinizi balkonda en uygun yere koymuştunuz. Hatta güneşin konumuna göre saksının yerini değiştiriyordunuz. Toprağında yuvalanan sineklerle bile amansız mücadelelere giriştiniz. Olmadı, bu da boynunu büktü, belli ki solup gidecek.

Üzülüyorsunuz.

Bilim nedir? Hiç düşündünüz mü, "bilimsel yöntem" derken kastettiğimiz şey aslında ne? Bu yazıda oturup size bunun resmî tanımı üzerinden giderek, "Efendim işte bir gözlem yaparız, oradan yola çıkarak bir hipotez geliştiririz, onu test ederiz, yanlışlayabilirsek hipotezi terk eder veya değiştiririz." gibi şeyler anlatmayacağız. Bunlar, bilimin kağıt üzerinde nasıl işlediğidir. Bilimin kalbinde ne var? Cevap çok basit: Kandırılmamak. Öyle eş dost tarafından kandırılmamak da değil; doğa tarafından kandırılmamak. Kendimiz tarafından kandırılmamak. Richard Feynman bunu çok güzel bir şekilde ifade etmişti:

Yani "bilimsel metot" dediğimiz şey, Neil deGrasse Tyson'ın ifadesiyle şöyle özetlenebilir:

Özellikle bitkili akvaryumlarla uğraşanlar için ışık konusu son derece hassastır. Işığın fazla olması, en temel problemlerden biri olan yosun çoğalmasına neden olarak bitkilerin ölümüne sebebiyet verebilir, keyifle başlayan bir hobiyi çileye dönüştürebilir. Fakat sorun şu ki her bitkinin ışık ihtiyacı farklıdır. Bunu akvaryum içinde bazılarını gölgelere koyarak çözebilseniz de çoğunlukla gözden kaçan bir problem vardır: Işık şiddetinin mesafeyle azalması.

Bu dünyanın Ferrarisi olarak bildiğimiz ADA markasının Solar RGB modelinin tavandan asıldığı ve akvaryum yüzeyinden de oldukça yüksekte bırakıldığı dikkatinizi çekmiştir. Başka markaların suyun yüzeyinden 10-15 cm yüksekte olan modellerini de görmek elbette mümkün. Hatta iyi kabul edilen modellerin çoğu, daima bir tavan askısını tasarıma dahil eder. ADA gibi markaların bu şekilde hareket etmesinin özel bir nedeni var ve burada anlatacağımız olay, kalitenin ne demek olduğunu, detay bilgilerin nasıl fark yarattığını çarpıcı bir biçimde gösteriyor.

Bilim insanları, İnsan Genom Projesi'nin taslak genom dizisinin üretiminden yirmi yıl sonra ilk eksiksiz insan genom dizisini yayınladı. Araştırmacılara göre, yaklaşık üç milyon bazlık (veya "harflik") bu tam dizi, insan genomik varyasyonunu ve belirli hastalıklara bulunan genetik etkilerini anlamak için büyük önem taşıyor.

Tam genom dizisinin analizleri, yeni araştırma imkanlarına yol açan beş kromozom kolunun daha isabetli haritaları da dahil olmak üzere, kromozomlarla ilgili bilgimize önemli ölçüde katkıda bulunacak ve kromozomların nasıl düzgün bir şekilde ayrılıp bölündüğü ile ilgili temel biyolojik soruları yanıtlamaya yardımcı olacak. Tamamlanmış genom dizisini referans olarak kullanan Telomerden Telomere (T2T) Konsorsiyumu, insan genomunda 2 milyondan fazla varyantı keşfetti ve bu çerçevede yapılan çalışmalar, 622 gene dair tıbbi açıdan önem taşıyan daha tutarlı bilgiler sağladı. Ulusal İnsan Genomu Araştırma Enstitüsü'nün müdürü olan Prof. Dr. Eric Green, konu hakkında şunları söylüyor:

Bu yazımızın amacı, Milos Forman'ın 1975 yapımı Guguk Kuşu (One Flew Over the Cuckoo's Nest) adlı filmini Erving Goffman’ın Tımarhaneler çalışması kapsamında değerlendirme ve analiz etmektir. Filmin tımarhanede geçmesi ile paralellik gösteren Tımarhaneler çalışmasındaki kavramların kullanımı ve tespitler bağlamında filmin gerekli sahneleri ilişkilendirilecektir. Filmin sahnelerinde kendisini gösteren kavramların açıklanması ve sahneye farklı perspektiften bakmamıza olanak sağlayacak olan bu yazı, Goffman'ın çalışmasında temel aldığı noktaları gözler önüne serecektir. Filmi incelemeye başlamadan önce, Goffman’ın teorisine genel bir perspektiften bakmamız gerekmektedir.

Goffman, bireylerin toplumsal etkileşim süreçlerinde kendi benlikleriyle nasıl idare ettiklerini, bir kapatma kurumu olarak "tımarhaneler" üzerinden açıklamaktadır.

Merak edenler için: Elbette popolarını kaşıyarak değil! Ancak vahşi kurt popülasyonu içerisindeki bazı bireyler, fotoğraftaki gibi daha uysal ve cana yakınken; bazı diğerleri bu tür bir fotoğrafın çekilmesinden önce oradaki herkesi parçalayacak kadar vahşi ve serttir. Bu hayvanların sert yapısı, insanlara kıllık olsun diye değildir. Bu sayede hayatta kalırlar, bu sayede zorlu şartları atlatabilirler. Dolayısıyla aslında uysallık ve ağırbaşlılık tehlikeli bir davranışsal varyasyondur ve bu farklılığı yaratan bazı genler ve o genlerdeki bazı mutasyonlar bulunur.

Ancak doğru şartlar altında, bu mutasyonlar ve farklılıklar seçilim baskısı altında avantajlı hale gelebilir ve ürkütücü yırtıcılardan, uysal dostların evrimleşmesini sağlayabilir. İşte en yakın dostlarımızın evriminin küçük bir özeti...