D vitamini vücutta birçok fonksiyonu olan, yağda çözünebilen bir vitamindir. Besinlerde sınırlı miktarlarda bulunan D vitamini, büyük oranda insan derisinin güneşin ultraviyole B ışınlarına (UVB) maruz kalmasıyla sentezlenmektedir. Deri hücrelerinde bulunan 7-dehidrokolesterolden (7-DHC) UVB ışınları katkısıyla pre-vitamin D oluşmakta ve kolekalsiferole (pro-vitamin D) dönüşmektedir. Pro-vitamin D, karaciğerde inaktif D3 vitamini olan kalsidiole ve böbrekte aktif D3 vitamini olan kalsitriole çevrilmektedir.

İnsanlar için D vitamini kaynakları deriden sentezlenen kolekalsiferol ve besinlerle alınan ergokalsiferoldür. Besinlerde az miktarlarda bulunan D vitamini, yağlı balıklarda diğer besinlere göre bir miktar daha fazla bulunmaktadır. Normal koşullarda D vitamininin %90-95'i, güneş ışınlarının etkisiyle deride sentezlenmektedir.^[1]

Sokak köpekleri (veya bilimsel literatürdeki isimleriyle "serbest dolaşan şehir köpekleri"), şehirlerde yaşayan, sınırlandırılmamış köpeklerdir.^[1] Özellikle gelişmekte olan ülkelerde, şehirlerin var olduğu ve yerel insan nüfusunun izin verdiği hemen her yerde yaşamaktadırlar.

Sokak köpekleri arasında başıboş köpekler, sahiplerinden ayrılan ya da sahipleri tarafından terk edilen evcil hayvanlar ya da hiç sahiplenilmemiş yabani köpekler bulunabilir. Keza sokak köpekleri arasında başıboş safkanlar, gerçek melez köpekler ya da Hint parya köpeği gibi yetiştirilmemiş çeşitler de bulunabilir.

Çoğu insan için Evrim Teorisi'nin tartışmaya yer bırakmaz şekilde ortaya koyduğu türler arası kuzen-ata ilişkisi, anlaması güç kavramlardan birisidir. Halbuki sadece kendi ailelerimize bile bakarak bu evrimsel olguyu algılamamız mümkündür. Bu makalemizde, türler arası akrabalık ilişkilerinden ziyade, tür içerisindeki akrabalık ilişkilerine odaklanacağız. Bu makaleyi, buradaki makalemiz gibi bazı diğerleriyle birleştirerek analiz edecek olursanız, var olmuş, var olan ve var olacak tüm türlerin birbirleriyle nasıl akraba olduğunu anlamanız mümkün olacaktır. Gelin şimdi sizi soy hattınız içerisinde son derece ilginç bir yolculuğa çıkaralım. Bu süreçte, evrimsel biyoloji ile ilgili birçok kavramı analiz etme ve anlama fırsatı bulacağınızı umuyoruz. Hikayeyi birinci tekil şahıs olarak anlatacağız, çünkü bu hikaye Wait But Why isimli bilim sitesinin kurucusu Tim Urban'ın soy ağacı tarihine yaptığı bir yolculuğa dayanıyor. Ondan öğreneceğimiz çok şey var, dolayısıyla hemen başlayalım:

Büyüklerimden yalnız 89 yaşındaki babaannem hayatta: Nana...

Mustafa Kemal Atatürk, ömrü boyunca yüzlerle ifade edilecek sayıda kitap okumuş, çok çeşitli konulara kafa yormuş, tarihsel açıdan olduğu kadar bireysel olarak da oldukça ilginç bir liderdir. Örneğin, Atatürk'ün ilgilendiği konular askeri stratejiler ve modern hukuk gibi konular olduğu gibi, geometri ve modern bilim gibi bambaşka içerikli konulardır da. Okuduğu kitaplar arasında bizler için en ilgi çekici olanı, evrimsel biyoloji ile ilgili olanlardır.

Evrimsel biyoloji 1920 ve 30'larda tam anlamıyla hız kazanmakta, matematiksel altyapısı keşfedilmekte, genetik ile bağlantısı ayrılmaz bir şekilde kurulmaktadır. Bu dönemde evrimsel biyoloji son derece ilgi çekici ve derinlemesine bir araştırma sahası olduğu gibi, aynı zamanda bilimsel camiaya var oluşun yegane bilimsel açıklaması olarak çoktan kabul görmüştür de..

Yakın zamanda Maunganui Dağı'nda ölümcül heyelanlar meydana geldi. O günden beri kamp alanının üzerindeki yamaçların çökmesine neyin sebep olmuş olabileceği ile ilgili çeşitli tartışmalar yaşandı. Bu tartışmalar biri de heyelan üzerindeki Mauao'daki son ağaç kesiminin olası rolü.

Böylesi trajedilerin ardından insanların net ve tek bir açıklama araması son derece doğal. Ancak heyelanların nedenleri çok çeşitlidir. Genellikle jeoloji ve uzun vadeli yamaç evrimi, hava durumu, iklime ve arazi kullanımı başta olmak üzere pek çok etken heyelanlar üzerinde etkili.

Küriyum, "Cm" sembolü ve atom numarası 96 olan radyoaktif bir elementtir. Adını, radyoaktivite araştırmalarıyla tanınan Marie ve Pierre Curie'den almıştır. Küriyum, ilk kez Temmuz 1944'te Kaliforniya Üniversitesi'nde çalışmalar yapan Amerikalı kimyager Glenn T. Seaborg tarafından keşfedilmiştir. Seaborg'un yaptığı bu keşif Kasım 1947'de halka duyurulmuştur.

Küriyum, bir aktinit için yüksek erime noktasına (1345°C) sahiptir. Standart koşullarda sert, yoğun, gümüşe yakın renkli bir metaldir. Bulunduğu sıcaklığa göre değişken manyetik özellikler sergiler. Standart koşullarda paramanyetik iken, soğuduğunda antiferromanyetik hale gelir. Bileşiklerde, küriyumun +3 ve +4 değerlik aldığı bilinmektedir. Çok kolay oksitlenebilen küriyum, organik bileşiklerle güçlü flüoresan kompleksler oluşturur, ancak bakteri ve arkelerde bileşik oluşturduğuna dair bir kanıt bulunamamıştır. Küriyum insan vücuduna girdiğinde, kemiklerde, akciğerlerde ve karaciğerde birikerek kansere sebep olmaktadır.

Evrimsel biyolojiyle derinlemesine ilgilenmeye başlayan birçok kişi, bir süre sonra bayağı sorulardan kurtularak evrimin özünü anlamaya yarayacak, birçok mekanizmanın işleyişinin kavranmasını sağlayacak, türler ve çevre arasındaki karşılıklı ekolojik ilişkileri algılamaya yarayacak sorular sormaya başlayacaktır. Bu soruların etraflıca irdelenmesi ve cevaplanması, modern bilimin en güçlü teorilerinden biri olan Evrim Teorisi'nin anlaşılmasını kolaylaştıracaktır. Örneğin, bir evrim konferansında anlatılanlar üzerine akla şöyle bir soru takılabilir:

Bu, elbette ki buna benzer olabilecek devasa bir soru grubunun bir örneği olarak seçilmiştir. Özünde sorulan soru şudur:

Patau sendromu (Trizomi 13), merkezi sinir sistemi, kalp, orta hat defektleri (kusurları), ürogenital sistem anomalileri ve motor zihinsel retardasyon (adaptasyonda bozukluk) ile kendini gösteren bir kromozomal hastalıktır. Bu hastalık genellikle anne karnında oluşmaya başladığı için fetüsleri, yeni doğanları etkilemektedir. Patau sendromu yaklaşık 12.000 ile 29.000 civarındaki canlı doğumlarda bir kez görülen nadir bir hastalıktır.^[1][2][3]

Hastalığı ortaya çıkaran en önemli faktörün yaşı ilerlemiş annelik olduğu bilinmektedir. Bu sendromda kromozom fazlalığı vardır ve fazla olan 13. kromozomun %90 sıklıkla annenin birinci mayoz bölünmesindeki ayrılma hatasından dolayı meydana geldiği görülmektedir. Translokasyonun sonucunda oluşan trizomi 13, hastalıktaki genel olguların %20’sini oluşturmakta, %10’undan azında ise mozaisizm (kromozomal veya tek gen mutasyonu) görülmektedir. Bu hastalıkta 13. kromozom 21. kromozomdan büyük olduğu için anomaliler çok ağır bir şekilde ve çok sayıda ilerleyebilmektedir. Patau sendromu olan çocuklar genelde doğumdan hemen sonra ölebilmekte veyahut anne karnında düşük görülebilmektedir.^[4][5]