Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Kafana takılan neler var?
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Tüm Reklamları Kapat
Çağrı Mert Bakırcı
Yazar 9 Nisan 2011 19 dk.

Bilim iletişiminin ve bilim felsefesinin en önemli konularından birisi, bilimsel argümanların seviye ve niteliğini doğru bir şekilde belirleyebilmektir. Burada karşımıza kanun, yasa, olgu, ilke, prensip, gözlem, kanıt, bulgu, veri, hipotez, teori gibi çok sayıda terim çıkmaktadır ve bunların hiçbiri, keskin sınırlarla tanımlanmamış olduğu için, ne anlamlara geldikleri net bir şekilde bilinememektedir. Buna ek olarak, bilim camiasında bir sözcüğün kullanılma biçimiyle, halk arasında bir sözcüğün kullanılma biçimi köklü bir şekilde farklı olabilmektedir (göreceğimiz gibi, kimi durumda zıt anlamlı bile olabilmektedir!). Bunun üstüne bir de, bilimi çarpıtma yoluyla kazanç sağlamayı hedefleyen kötü niyetli tarafların yaydıkları yalanlar da eklenince, halkın bilimsel bilginin nasıl organize edildiğini anlaması iyice zorlaşmaktadır.

Elbette, işin bir de coğrafi problemleri mevcuttur: Eğitim sistemlerinin modern bilim terminolojisini yakından takip etmemesi ve modern çağın geri kalmasından ötürü, aynı eğitim sisteminden geçen kişiler tamamen hatalı yargılara varabilirler. Bunlara bir örnek, ülkemizde uzun süreler öğretilen "Hipotezler kanıtlanınca teori olurlar, teoriler daha da çok kanıtlanıp kabul görünce kanun olurlar." şeklindeki tamamen hatalı bilimsel yaklaşımdır.

154
3
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Söz
Evrim Ağacı
Alıntıyı Ekleyen 18 Ocak 2019
İnsan kalbini, bir mucidin kendi beyninin yarattığı bir ürünün başarıya ulaştığını görmesinden daha fazla heyecanlandıran bir şey olduğunu düşünmüyorum. Bu tür duygular insana yemeyi, uyumayı, arkadaşları, aşkı, her şeyi unutturuyor.
Bu alıntı Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
30
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı'nı sosyal medya hesaplarından takip etmeyi unutmayın! Yeni paylaşımlarımızı görmek için bizi aşağıdaki sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

Canberk Çolak
Canberk Çolak
297.3K UP
Yazar 8 Haziran 2021 3 dk.

Yediğimiz gıdaların çoğu, aslında doğrudan ya da dolaylı olarak mikroorganizmalardan gelmektedir. Sonuçta elmanın büyümesi için ağaca gereken nitrojeni de toprağa mikroorganizmalar kazandırmaktadır; etin geldiği hayvana da besini sağlayan onlardır. Ama bugün bahsedeceğimiz besin, başlı başına ve kendi başına bir mikroorganizma kolonisi! Yani saf bir tek hücreli canlı: Spirulina!

Spirulinanın "tecuitlatl" adı ile antik Aztekler döneminde kullanıldığına dair bazı bulgular vardır.[11][12] Hatta litre başına 16 gram kabartma tozu, 2 gram potasyum nitrat, 1 gram deniz tuzu, 0.1 gram potasyum nitrat ve 0.0378 gram demir sülfat içinde, yaklaşık 8.5 pH ve 30 santigrat derecede kendiniz de yetiştirebilirsiniz.[10] Ancak bu bakterilerin bir besin ögesi olarak yeniden popüler hale gelmesinde, NASA'nın astronotların tüketimi için spirulinanın uzayda yetiştirilebilmesini önermesinin büyük etkisi vardır.[6][7]

11
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Utku Derin
Utku Derin
414.3K UP
Çeviren 17 Nisan 2024
Samanyolu Galaksisi'ndeki konumumuzdan NGC 1232'yi tam karşıdan görüyoruz. Yaklaşık 200.000 ışık yılı genişliğindeki bu büyük ve güzel sarmal galaksi yaklaşık 47 milyon ışık yılı uzaklıkta, evrenin güneydeki nehri olan Eridanus Takımyıldızı'nda yer alıyor. NGC 1232'nin bu keskin ve çok renkli teleskopik görüntüsü, uzaktaki galaksinin dikkat çekici ayrıntılarını içeriyor. Çekirdekten dışarıya doğru galaksinin renkleri, merkezdeki yaşlı yıldızların sarımsı ışığından genç mavi yıldız kümelerine büyük, geniş sarmal kollar boyunca kırmızımsı yıldız oluşum bölgelerine doğru değişiyor. NGC 1232'nin görünen, küçük, çubuklu sarmal yoldaş galaksisi NGC 1232A olarak kataloglanmıştır.  Uzaklık tahminleri ise onun yaklaşık 300 milyon ışık yılı uzaklıkta olduğunu ve NGC 1232 ile etkileşime girme ihtimalinin pek olası olmadığını gösteriyor. Elbette sivri görünümüyle göze çarpan parlak yıldız, NGC 1232'den çok daha yakın ve Samanyolu'muzun içinde yer alıyor.
3
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Deniz Ertuncay
Deniz Ertuncay
89.0K UP
Yazar 7 Nisan 2024 17 dk.

Türkiye, tektonik olarak aktif yani depremlerin sıklıkla meydana geldiği bir bölgede bulunuyor. Bunun hayatımıza etkisini 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde bir kez daha gördük. Bu yazıda kısaca bölgemizin depremselliğinden, sismik tehlike ve sismik risk parametrelerinden ve tektoniğinden bahsedip hepimizi derinden etkileyen Kahramanmaraş depremlerinin yer bilimleri açısından inceleyeceğiz.

Kahramanmaraş depremlerinin olduğu bölge, Arap levhasının Anadolu levhasıyla buluştuğu Doğu Anadolu Fay Zonunda meydana gelmiştir.

36
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
İnceleme
Hatice Kutbay
Hatice Kutbay
129.1K UP
İnceleyen 5 gün önce
Paul Bahn ,Arkeoloji, arkeolojiyi gizemli hazineler ya da romantik keşifler alanı olmaktan çıkarıp, eleştirel, disiplinli ve etik sorumluluk taşıyan bir bilim olarak yeniden tanımlayan önemli bir eserdir. Bahn’ın yaklaşımı, arkeolojiyi yalnızca “geçmişi bulma” faaliyeti değil, geçmişle kurulan güncel bir ilişki biçimi olarak ele alır.

Bahn kitabın daha başında arkeolojinin popüler algısına mesafe koyar. Arkeolojinin Indiana Jones tipi maceracı bir uğraş olarak sunulmasının, bilimin özünü gölgelediğini vurgular. Onun ifadesiyle, arkeoloji “toprağın altındaki nesnelerle değil, insan davranışlarının ardında bıraktığı izlerle ilgilenir.” Bu vurgu, arkeolojiyi nesne merkezli değil, insan merkezli bir disiplin olarak konumlandırır.

Kitap boyunca Bahn, arkeolojik bilginin kesinlik iddiasına karşı temkinli bir tutum sergiler. Arkeolojinin doğası gereği yorumlayıcı bir alan olduğunu açıkça kabul eder ve bunu bir zayıflık değil, bilimsel dürüstlük olarak görür. Şu cümlesi bu yaklaşımı iyi özetler:

“Arkeoloji, geçmişi olduğu gibi değil, elimizde kalan kırıntılarla anlamaya çalıştığımız hâliyle anlatır.”

Bu yaklaşım, arkeolojik bilginin mutlak doğrular değil, kanıta dayalı en makul yorumlar sunduğunu hatırlatır.

Bahn’ın en güçlü yönlerinden biri, arkeolojinin etik boyutuna verdiği önemdir. Kaçak kazılar, eser kaçakçılığı ve müzelerin sömürgeci mirası, kitapta açık bir dille eleştirilir. Bahn, arkeolojik nesnelerin estetik ya da ekonomik değerinden önce, bağlamlarının önemli olduğunu vurgular. Ünlü ifadesiyle:

“Bağlamını kaybeden bir eser, bilgisini de kaybetmiştir.”

Bu cümle, modern arkeolojinin temel ilkelerinden birini son derece sade biçimde ifade eder.

Kitapta ayrıca arkeolojinin teknolojik dönüşümüne de değinilir. Karbon-14 tarihleme, uzaktan algılama ve dijital modelleme gibi yöntemlerin arkeolojiye sağladığı olanaklar anlatılırken, Bahn bu araçların hiçbirinin yorumun yerini tutamayacağını özellikle vurgular. Teknoloji, arkeolojiyi hızlandırır; ancak onu otomatikleştirmez.

Eleştirel bir noktadan bakıldığında, Bahn’ın anlatımı yer yer didaktik bulunabilir. Ancak bu didaktik ton, bilimi romantikleştirmekten bilinçli olarak kaçınan bir tercihtir. Bahn, arkeolojiyi büyüleyici kılmak için gizem üretmez; tam tersine, belirsizliği açıkça kabul ederek disipline saygınlık kazandırır.

Arkeoloji, Paul Bahn’ın arkeolojiyi hem bilimsel hem etik hem de kamusal bir pratik olarak düşündüğünü gösteren güçlü bir metindir. Geçmişi “sahip olunacak” bir miras değil, sorumlulukla korunması gereken ortak bir hafıza olarak ele alır. Bahn’ın en önemli katkısı, arkeolojiyi susturulmuş nesnelerin değil, sürekli yeniden yorumlanan insan hikâyelerinin bilimi olarak tanımlamasıdır.
Kitap
7.0/10
(1 Kişi)
Puan Ver
İnceleme Yaz
Sonra Okuyacaklarıma Ekle
3
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Çağrı Mert Bakırcı
Yazar 27 Haziran 2021 19 dk.

Daha önceki bir yazımızda, Maxwell Denklemleri'ni kullanarak ışık hızının nasıl hesaplanabileceğini anlatmıştık. Ancak o yazıda, Maxwell Denklemleri'ni matematiksel olarak manipüle edip de ışık hızına tam olarak nasıl eriştiğimizin detaylarını atlamıştık, bunun sadece "matematiksel bir büyü" olduğunu söylemiştik, böylece anlatım kolaylığı sağlamıştık. Şimdi, o büyünün "büyü" olmadığını göstereceğiz ve işin matematiğini biraz daha yakından anlamaya çalışacağız.

Maxwell Denklemleri'nden ışık hızını nasıl çıkarabileceğimizi anlamak için, öncelikle 4 denklemde de karşımıza çıkan 2 önemli operatörü tanımamız gerekiyor. Çünkü önceki yazımızda Maxwell Denklemleri'ndeki tüm denklemlerin anlamını vermiştik; ancak ∇\nabla işaretinden bashetmemiş ve bunun anlamını es geçmiştik. Benzer şekilde, ∇⋅\nabla\cdot ve∇×\nabla\times şeklindeki işlemlerin (veya operatörlerin) anlamını da es geçmiştik. İşte burada, bu kavramlara odaklanacağız ve bu sayede konuyu çok daha sağlam bir şekilde anlayabileceğiz. Öncelikle, hatırlatma olması açısından Maxwell'in 4 denklemini de yazalım:

105
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Çağrı Mert Bakırcı
Yazar 5 Mart 2015 4 dk.

Homer Simpson, Simspsonlar isimli çizgi dizinin meşhur baş karakteridir. Onu tanımayan neredeyse kimse yoktur. Simpsonlar, birçok politik, bilimsel, etik, dini, vb. konulara değinmeleriyle meşhur, oldukça eğlenceli ve öğretici bir televizyon dizisi... Ancak yapımcıların bazı bölümlere gizledikleri bilimle ilgili parçalar, gerçekten baş döndürücü!

Bunlardan bir tanesi, Higgs Bozonu'nun keşfi ve kütlesinin hesabından yaklaşık 14 sene önce, Simpsonlar'ın bir bölümünde Homer'ın tahtaya yazdığı denklemin, Higgs Bozonu'nu tahmine yönelik bir girişim olması! Ne yazık ki bu denklem, şu andaki verilerimize göre pek isabetli değil. Ancak dönemin verilerine, belirsizliklerine ve tahminlerine göre son derece isabetli diyebiliriz. Buna az sonra değineceğiz. Önce bölümü ve denklemi azıcık tanıtalım:

35
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Mert Özel
Mert Özel
19.8K UP
Çeviren 6 Şubat 2017 35 dk.

YZ konusunda bilgilenmek isteme sebeplerimden biri de “kötü robotlar” kavramının kafamı her zaman karıştırmış olması. Kötü niyetli robotlar hakkındaki filmlerin hepsi tamamiyle gerçek dışı geliyordu ve gerçek hayatta YZ'nin tehlikeli olacağı bir durum nasıl olur anlamıyordum. Robotları yapan bizleriz, e o zaman neden onları olumsuz bir şey olabilecek şekilde tasarlayalım? Neden bir sürü güvenlik tedbiri eklemeyelim? Bir YZ sisteminin güç kaynağını istediğimizde kesip kapatamaz mıyız? Bir robot neden kötü bir şey yapmak istesin ki? Bir robot neden bir şey “istesin” ki? Son derece şüpheciydim. Ama sonra gerçekten zeki insanların konuştukları şeyleri duydum...

Bu insanlar buralarda bir yerde olma eğilimi gösteriyordu:

78
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı üyeliği tamamen ücretsiz ve sitemizi çok daha etkili, interaktif ve keyifli bir şekilde kullanmanızı sağlayacak. Üye değilseniz, birkaç saniyede üyelik oluşturabilirsiniz! Üyeyseniz de giriş yapmanızı tavsiye ederiz.

İnceleme
Hatice Yetişkin
İnceleyen10 28 Mart 2024
Kendi kendimizi tutsak ettiğimiz ısmarlanmış davranış kalıplarını fark ettikçe siniri bozuluyor insanın.
Sessizliğin doldurulması gereken bir boşluk olduğunu sanıp cümlelerimizle tutsak ediyor ve standartlastiriyoruz. Ilişkilerimizde, aile meclisinde, cocuk yetiştirmede sürekli bir totaliter düzen oluşturuyoruz bilerek ya da bilmeyerek.
Insan okudukca ne kadar bencil olduğunu, mülkiyetci olduğunu bir kez daha anlıyor...
İnceleme Yaz
Sonra Okuyacaklarıma Ekle
3
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Doğan Kısa
Doğan Kısa
70.1K UP
6 gün önce
Evrim Ağacı Keşif listesinde "Bir enstrüman çalmayı öğren" görevini tamamlamayı başardım! Sana bu görev konusunda yardım etmemi istersen veya bir sonraki keşfi benimle yapmak istersen yorumlara yaz!
İş birliği teklif et! Doğan Kısa'nın Keşif Listesi
5
2 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close