Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Tüm Reklamları Kapat
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
İnceleme
Hatice Kutbay
Hatice Kutbay
223.7K UP
İnceleyen 3 gün önce
Merhaba
The Outline of History, benim gözümde yalnızca bir tarih kitabı değil; insanlığın uzun ve karmaşık hikayesine tepeden bakmaya çalışan büyük bir anlatı gibi. Bir roman okur gibi başlayıp kendinizi bir anda milyonlarca yıllık bir yolculuğun içinde bulabiliyorsunuz. Çünkü H. G. Wells burada sadece savaşları, kralları ya da devletleri anlatmıyor; insanın nasıl ortaya çıktığını, nasıl düşündüğünü, nasıl toplumlar kurduğunu ve neden tekrar tekrar aynı hataları yaptığını anlamaya çalışıyor.

H. G. Wells yalnızca bir bilimkurgu yazarı değildir; aynı zamanda insanlığın geleceği ve geçmişi üzerine ciddi biçimde düşünen bir entelektüeldir. Çoğu kişi onu The Time Machine (Zaman Makinesi), The War of the Worlds (Dünyalar Savaşı) ya da The Invisible Man (Görünmez Adam) gibi bilimkurgu eserleriyle tanır. Ama Wells’in asıl derdi aslında teknoloji ya da uzay değil; “İnsanlık nereye gidiyor?” sorusuydu. Fakir bir ailede büyümüş, gençliğinde zor koşullar yaşamış, öğretmenlik yapmış ve bir süre biyoloji eğitimi almıştır. Özellikle evrim fikrinden çok etkilenmiştir; hatta bir dönem Thomas Henry Huxley’in öğrencisi olmuştur. Huxley, Charles Darwin’in en güçlü savunucularından biri olduğu için Wells’in tarih ve insanlık anlayışında evrimsel düşüncenin izi çok belirgindir.

The Outline of History’i yazma koşulları da oldukça ilginçtir. Kitap, World War I sonrasında, dünyanın büyük bir yıkım ve hayal kırıklığı yaşadığı dönemde yazılmıştır. İnsanlık milyonlarca insanın öldüğü bir savaştan çıkmıştı ve Wells şu soruyu soruyordu. “Bu kadar gelişmiş olduğunu düşünen insan neden tekrar tekrar aynı felaketleri yaratıyor?” İşte bu kitap biraz da bu sorunun cevabı olarak doğdu.

Wells, tarihin yalnızca kralların, savaşların ve fetihlerin hikayesi olarak anlatılmasına karşıydı. Ona göre insanlık tarihi daha geniş bir çerçevede ele alınmalıydı .Yaşamın başlangıcından, evrimden, ilk insanlardan başlayarak bugüne gelen büyük bir süreç olarak. Bu yüzden kitabın tam adı “Yaşamın ve
İnsanlığın Açık Tarihi” gibi düşünülebilir.

İlginç olan şu ki kitap ilk yayımlandığında yalnızca akademisyenlere değil, sıradan insanlara da hitap etmesi amaçlandı. Zaten “plain history” yalın ve açık tarih ifadesi de buradan gelir ve herkesin anlayabileceği bir dünya tarihi yazmak istemiştir.

Kitabı okurken bazen bir tarih kitabından çok, dünyayı dolaşan yaşlı ve bilgili bir anlatıcının sesini duyuyormuş gibi hissediyorum. Wells size yalnızca bilgi vermeye çalışmıyor; aynı zamanda insanlığa biraz sitem ediyor gibi. Sanki “Bunca şeyi öğrendik ama neden hala birbirimizi yok etmeye çalışıyoruz?” diye soruyor. Özellikle savaşlar, dinler, imparatorluklar ve medeniyetlerin yükseliş ve çöküş hikayelerinde bunu hissediyorsunuz.

Ama kitabı değerlendirirken küçük bir şeyi unutmamak lazım Wells bunu 1920’lerde yazdı. Yani bugün elimizde olan birçok arkeolojik, paleoantropolojik ve genetik bilgi o dönemde yoktu. Örneğin insan evrimi, erken homininler ya da bazı uygarlıkların kronolojisi konusunda bugün daha farklı bilgilerimiz var. Bu yüzden kitabı “kesin tarih kitabı” gibi değil; çok zeki, dünyayı anlamaya çalışan bir yazarın insanlık üzerine büyük yorumu gibi okumak daha keyifli olabilir.

Bu kitap biraz insanlığa tutulmuş büyük bir ayna gibi. Okudukça yalnızca geçmişi değil, bugünkü insanı da düşünmeye başlıyorsunuz ve belki de Wells’in asıl amacı buydu. Geçmişi öğretmekten çok, insanı kendisiyle yüzleştirmek.
10.0/10
(2 Kişi)
Puan Ver
Being a Plain History of Life and Mankind
İnceleme Yaz
Sonra Okuyacaklarıma Ekle
5
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
Arsel Berkat Acar
Mimar, Skeptik, Evrim Ağacı Yazarı 11 Haziran 2024 Sen de Cevap Ver

Merhabalar ^.^

Çok detaya girmeden yalın bir cevap yazacağım. Kaynaklarla dolu daha teknik cevapları diğer arkadaşlara bırakıyorum.

Yapay Zeka konusu yeni bir konu olmasa da gündemdeki varlığı daha yeni olduğundan şimdi herkesin konuştuğu konulardan birisi oldu. Her yeni teknolojik gelişmede olduğu gibi bunun da ilk etaplarda sorgulamaları oldu, iyisiyle ve kötüsüyle, tıpkı dron teknolojisinde olduğu gibi. Tabi yapay zeka çok farklı bir boyut. İnsanlar olarak düşüncelerimizi ve bilgilerimizi konuşarak, sonra yazı kullanarak, sonra kitapları kullanarak, ardından bilgisayarı icat ederek kaydedip aktardık, her zaman bizim ek uzuvlarımız gibi görev gördüler, yapay zeka ise ikinci bir beyin gibi. Bu da elbette bizleri potansiyelleri konusunda hem heyecanlandırıyor hem de korkutuyor, çünkü biz kısıtlı halimizle bile birçok şey düşünebiliyor ve yapabiliyorken, insan beyninin sahip olduğu "kusurları" barındırmayan ve çok daha hızlı şekilde veri işleyebilen bir şeyle karşı karşıyayız. Hani meşhur bir mit vardır, "beynimizi %100 kullanırsak ne olur" diye, yapay zeka "beynimizi %1000 ileri seviyeye taşısaydık neye benzerdi?" sorusunun karşılığı gibi adeta.

Tüm Reklamları Kapat

Ben oldukça heyecanlıyım bu teknolojiyle ilgili, ChatGPT en bilineni ve onunla sesli konuşmalar yapıyorum, Gemini ile yazılı soruları cevaplandırmak için, ve Suno AI kullanıyorum şarkılar yaratmak için, ve çok yakın tarihlerde mesleğimde de yer edineceğini biliyorum, ama bunların hepsi doğru kişilerce denetimde olmalı ve yasalar çerçevesinde değerlendirilmeli, çünkü kötü amaçlı kullanıma çok açık, OpenAI "biz dikkatliyiz" dese de başka yapay zeka firmaları aynı kurallar içerisinde bu oyunu oynamayabilir. Bazı meslekleri geçersiz kılabileceği gayet doğru, ama bunu da bir şekilde hayatlarımıza entegre etmeyi başarabiliriz. Photoshop icat edildi diye el boyama sanatı ölmedi, yerine dijital sanat ve çevrimiçi rötüşleme doğdu, reklamcılık gelişti, vs. Yapay zekayı bu arada henüz tam sosyal hayatlarımıza entegre etmedik, ChatGPT indirmiş olman tam olarak hayatına entegre ettin anlamına gelmiyor, iş yerleri henüz ondan istifade etmenin yollarını bilmiyor, sadece meraklı olan bazı şahıslarca kurcalanan bir teknoloji. Gelecekte ise asıl kullanışını göreceğiz. Bilimsel açıdan büyük sorular olarak tabir ettiğimiz şeylerin cevaplandırılmasında kullanılacağını, normalde uzun süren işlemlerin kısaltılacağını, hastalıkları çözümlemede büyük bir rol oynayacağına eminim. Şu konuşmayı izlemenizi de öneririm:

https://www.youtube.com/watch?v=0_M_syPuFos&ab_channel=TED

Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
4
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Alev Kıratlı
Alev Kıratlı
23.3K UP
Çeviren 6 gün önce 4 dk.

Bigelow Okyanus Bilimleri Laboratuvarı'ndaki bilim insanları tarafından yapılan yeni bir araştırmaya göre, okyanus suları ısındıkça Maine kıyılarındaki yoğun kelp (bir tür büyük kahverengi alg) ormanlarının kaybı hızlanıyor. Bu kaybın yaşandığı bölgelerde ise halı benzeri kısa boylu algler kuzeye doğru yayılarak eski kelp ormanlarının yerini alıyor.

Geçtiğimiz günlerde Ecology dergisinde yayımlanan araştırma, ısınmanın Maine Körfezi'ne yeni türlerin gelişini kolaylaştırdığını ve kelp ormanlarından kısa alg resiflerine geçişin son yıllarda hızla ilerlediğini gösteriyor. Bölgede şimdiye kadar kaydedilen en sıcak yılların bazılarını kapsayan çalışma, çevresel değişimin ılıman resif ekosistemleri ve bunların sağladığı hayati hizmetler üzerindeki hem doğrudan hem de dolaylı etkilerini vurguluyor. Makalenin kıdemli yazarı ve Kıdemli Araştırmacı Doug Rasher, bu durumu şöyle açıkladı:

12
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Asya Çelik
Üye 4 gün önce
3
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
Betül Parlak
Seslendiren 5 gün önce 6:16
Kelebekler, her gördüğümüzde içimizi kıpır kıpır eden başkalaşım (metamorfoz) olayının muhteşem ürünleridir. Doğa yürüyüşlerinde gözlerimiz her yerde...
8
Silinmiş Üye
Silinmiş Üye 6 gün önce
"Bir kokteyl yap" Keşif Maddesi Durum Güncellemesi!
Hayatımda birçok kez kokteyl yapmaya çalıştım çok başarılı oldum mu bilmiyorum ama bence güzeldi. kokteyle en çok yakışan şeyler cin, nane ve çilek bence ama her çeşidini yaptım. Bir shaker alırsanız havan ve süzgeçiniz de evde varsa tamamdır. 

İş birliği teklif et! Halime Sunar'ın Keşif Listesi
2
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı Samsun Topluluğu
Etkinliği Ekleyen 3 hafta önce Samsun₺50,00 - ₺100,001 Haziran
Evrim Söyleşileri - Evrim Ağacı Samsun Topluluğu ve OMÜ Kuş Gözlem Topluluğu
01 Haziran 2026 19:00 tarihinden 01 Haziran 2026 21:00 tarihine kadar.

Evrim Ağacı Samsun Topluluğu ve OMÜ Kuş Gözlem Topluluğu iş birliğiyle düzenlenen “Evrim Söyleşileri” başlıyor.

4 hafta sürecek bu programda evrimsel süreçleri farklı başlıklar üzerinden ele alacağız:

• 8 Mayıs 2026 – Canlılığın Başlangıcı
• 11 Mayıs 2026 – Evrim Mekanizmaları
• 15 Mayıs 2026 – İnsanın Evrimi
• 1 Haziran 2026 – Kuşların Evrimi

Konuşmacılar:
Prof. Dr. Haluk Kefelioğlu
Prof. Dr. Kiraz Erciyas Yavuz

📍 KLAN Art & Coffee
🕖 19.00

Devamını Göster
11
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
İnceleme
Utku Kahraman
Utku Kahraman
67.2K UP
İnceleyen 23 saat önce
gerçekten izlediğim en iyi filmlerden biriydi
9.8/10
(849 Kişi)
Puan Ver
İnceleme Yaz
Sonra İzleyeceklerime Ekle
1
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Aristo Teles
Aristo Teles
3,240 UP
Sanat Tarihçi 1 gün önce Sen de Cevap Ver

Stoacılar düşünmeyi hayatın merkezine yerleştirir. Onlara göre düşünce insanın tutkularını denetlemesi, doğaya uygun bir yaşam sürmesi için en güçlü araçlardan biridir. Yeni sorular sormak evrenin düzenini ve insanın bu düzen içindeki yerini sorgulamaktır. Günlük muhasebe yöntemiyle kişi kendi davranışlarını gözden geçirir tutkularını sınar ve özgürlüğünü denemeye çalışır. böylelikle düşünce soyut bir uğraş olmaktan çıkar, yaşamın pratiğine dönüşür.

İslam filozofları ise düşünceyi mantık ve metafizik kanatlarıyla yükseltir. Kindî, Fârâbî ve İbn Sînâ mantığı bir disiplin olarak görürler kavramları doğru tanımlamak ve sağlam çıkarımlar yapmak yeni soruların doğmasını sağlarlar. Gazâlî ve İbn Sînâ gibi isimler ise aklın ötesine geçerek varlığın kaynağı ve zamanın mahiyeti gibi sorularla düşünceyi derinleştirir. Bu iki boyut birleştiğinde düşünce hem düzenli hem de ufuk açıcı olur.

Sadreddin Konevî ise düşünceyi bir seyir olarak tanımlar. Ona göre akıl tek başına hakikate ulaşamaz kalbin sezgisi ve ruhun derinliğiyle birleştiğinde yeni ufuklar açılır. Konevinin yaklaşımı insanın varlık mertebeleri arasında dolaşarak her mertebede yeni sorular ve yeni bağlantılar kurmasını amaçlar. Bu yüzden daha iyi düşünmek, zihni disipline etmek kadar kalbi beslemekten de geçer.

Tüm Reklamları Kapat

Bu üç yaklaşım bir araya getirildiğinde daha iyi düşünmek, aklı disipline etmek, kalbi derinleştirmek ve yaşamı erdemle bütünleştirmek anlamına gelir. Bunun için günlük düşünce egzersizleri yapılabilir Stoacıların akşam muhasebesiyle günün sonunda tutkularını sorgulamak, İbn Sînâ ve Fârâbî’nin mantık metinleriyle kavram tanımları ve çıkarımlar çalışmak, tefekkür ederek yeni sorular üretmek. Ayrıca -zaman gibi bir kavramı seçip bu üç geleneğin perspektiflerini karşılaştırarak yeni bağlantılar kurmak metafizik düşünce deneyleriyle zihni alışılmışın dışına taşımak mümkündür

Sonuçta düşünmek soyut bir uğraş değil yaşamı daha anlamlı kılmanın kalbi beslemenin ve aklı disipline etmenin bir yoludur. Günlük muhasebe, mantık alıştırmaları ve tefekkür pratikleriyle zihnin ufku genişler kalbin sezgisi derinleşir, yaşam ise erdemle bütünleşir. Bu şekilde bir bütünlük içinde düşünce hem kendini hem de dünyayı yeniden görme imkânı sunar.

Kaynaklar

  1. A. Aslan. (2025). İlkçağ Felsefe Tarihi 3: Stoacılık, Epikürosçuluk, Septisizm.
  2. E. Demirli. (2002). Sadreddin Konevi. Yayınevi: TDV İslam Ansiklopedisi.
  3. O. Leaman. (2002). An Introduction To Classical Islamic Philosophy. Cambridge University Press,. | Arşiv Bağlantısı
3
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ela Kursak
Seslendiren 28 Kasım 2022 12:40
Ela ile Eddie, Bu Bölümde Türklerin Tarih Boyunca Kullandıkları Alfabeleri Öğreniyorlar!
47
Discord
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

YouTube, Evrim Ağacı tarafından hazırlanan içerikleri video yoluyla öğrenmenin en iyi yolu! Ayrıca kanalımızda birçok bilim insanıyla röportajlarımızı, çeşitli deney gösterilerini ve diğer bilim içeriklerimizi bulabilirsiniz.

İnceleme
İlyas Akbaş
İlyas Akbaş
2,750 UP
İnceleyen10 14 Mart 2023
Gerçekten güzel kanaldır ilk zamanlarından beri izlerim ilk zamanlarda bile içerikleri çok kaliteliydi
Youtube Kanalı
9.7/10
(607 Kişi)
Puan Ver
İnceleme Yaz
Sonra İzleyeceklerime Ekle
16
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı'nı sosyal medya hesaplarından takip etmeyi unutmayın! Yeni paylaşımlarımızı görmek için bizi aşağıdaki sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

''Hope!'' Kupa
“Hope” tasarımı, 1999 ve 2023 depremlerini simgesel olarak hatırlatan, kaybın içinden doğan umudu vurgulayan bir anlatı sunar. Bilimsel düşüncenin, hazırlıklı olmanın ve dayanışmanın önemini sessiz ama güçlü bir görsellikle masanıza taşır. Bu kupa, afetlerin ardından unutmak yerine hatırlamayı; çaresizlik yerine birlikte hareket etmeyi savunan bir duruşu temsil eder. Her yudumda deprem farkındalığına ve dayanışmanın gücüne dikkat çeken bu anlamlı tasarım, hem evde hem de ofiste zamansız bir farkındalık sembolü olarak yerini alır. ☕ Anlamlı Bir Dokunuş: Bu dayanışma ruhuna, bir fincan sıcak Evrim Ağacı Kahvesi ile eşlik edin.
Devamını Göster
₺350,00
''Hope!'' Kupa
Daha Fazla İçerik Göster
Gündem
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Tüm insanlar, her ne kadar iyi eğitilmiş olurlarsa olsunlar, daima bazı batıl kalıntılara sahiptirler."
H. G. Wells
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)